άρθρο της Emma Bonino_δημοσίευση στο Project Syndicate (8.12.2015)

«Το ζήτημα δεν είναι απλά να πεις ‘μην αφήσετε τους τρομοκράτες να μπουν μέσα’.  Όταν γυρίζεις την πλάτη σου σε κάθε πρόσφυγα, επειδή μπορεί να είναι τρομοκράτης, γυρίζεις την πλάτη σου σε σχεδόν 20 εκατομμύρια ανθρώπους. Και όταν γυρίζεις την πλάτη σου σε 20 εκατομμύρια ανθρώπους, τότε θα βρεθούμε όλοι αντιμέτωποι με μια παγκόσμια κρίση».

Τα λόγια ανήκουν σε μιαν εθελόντρια, που προσφέρει τις υπηρεσίες της στη Λέσβο. Στο νησί, από τον περασμένο Ιανουάριο, έχουν φθάσει πάνω από 428.000 πρόσφυγες, αναζητώντας ασφάλεια και ευκαιρίες για μιαν άλλη ζωή.  Σε ολόκληρη την Ελλάδα έχουν ξεπεράσει τις 730.000.

Για την Ευρώπη, η προσφυγική κρίση εξελίσσεται σιγά σιγά σε υπαρξιακή. Το δίλημμα είναι τεράστιο: αν αφήσει ανοιχτά τα εξωτερικά σύνορά της, η Συμφωνία του Σένγκεν θα καταρρεύσει και μαζί με αυτήν μια θεμελιώδης αρχή της ΕΕ, η αρχή της ελεύθερης διακίνησης των ανθρώπων. Αν πάλι κλείσει τις εξωτερικές πύλες της, θα αποσταθεροποιήσει χώρες όπως η Τουρκία, ο Λίβανος και η Ιορδανία, οι οποίες, ως σήμερα, έχουν  απορροφήσει εκατομμύρια πρόσφυγες. Εξ άλλου, η οικονομική υποστήριξη της Τουρκίας και άλλων χωρών για να κρατήσουν στην επικράτειά τους  τούς πρόσφυγες -όπως αποφασίσθηκε στην πρόσφατη σύνοδο των ηγετών της ΕΕ- πέραν του ότι είναι δαπανηρή, δεν αποτελεί βιώσιμη λύση.

Όσο δεν επιλύονται οι συγκρούσεις που μαίνονται στη Μέση Ανατολή, την Αφρική και αλλού, η Ευρώπη θα αποσταθεροποιείται, την ίδια ώρα που και άλλα εκατομμύρια άνθρωποι θα οδηγούνται στην απελπισία και σε φανατικότερες θέσεις. Σε κάθε περίπτωση, κανένα τείχος γύρω από την Ευρώπη δεν θα είναι τόσο στεγανό, ώστε να την προφυλάξει από επίδοξους τρομοκράτες.

Στην Ελλάδα, η πρόκληση της διαχείρισης του προσφυγικού ρεύματος είναι τεράστια. Ο μεγαλύτερος πάντως κίνδυνος που αντιμετωπίζει σήμερα είναι να μείνει εκτός συνθήκης Σένγκεν καθώς και να κλείσουν τα σύνορά τους οι άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, η μια μετά την άλλη. Αν αυτό συμβεί, θα αναγκασθούμε, μόνοι και απομονωμένοι, να φιλοξενήσουμε δεκάδες αν όχι εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες επ’ αόριστο.

Δυστυχώς το Ευρωπαϊκό σχέδιο για μετεγκατάσταση 160.000 αιτούντων άσυλο από Ελλάδα και Ιταλία σε άλλες χώρες της ΕΕ δεν έχει ακόμα εφαρμοσθεί ουσιαστικά με αποτέλεσμα η πίεση προς τις όμορες χώρες να παραμένει υψηλή. Στην Ελλάδα το μόνο επίσημο «hotspot»  όπου οι πρόσφυγες μπορούν να ταυτοποιηθούν, να καταχωρηθούν και να πάρουν το απαραίτητο έγγραφο για να συνεχίσουν το ταξίδι τους λειτουργεί στη Λέσβο.

Στην Ελλάδα, μόνο το 1% των προσφύγων που φθάνουν κάνουν αίτηση για άσυλο: από τον περασμένο Ιανουάριο, δεν ξεπέρασαν τις 9.000, καθώς οι Αρχές δεν παρέχουν κανένα σχετικό κίνητρο: ούτε στέγαση, ούτε διατροφή, ούτε εκπαίδευση και ούτε ευκαιρίες εργασίας.

Θα ήταν ολέθριο να χαθεί και άλλος πολύτιμος χρόνος και να μην προωθηθούν άμεσα οι ακόλουθες 3 προτεραιότητες: (α) να ιδρυθούν  και να λειτουργήσουν τα κέντρα καταγραφής «hot spots», (β) να αυξηθούν οι υποδομές πρώτης υποδοχής και (γ) να αναπτυχθούν υποδομές μακροχρόνιας φιλοξενίας και ένταξης για κάποιους από τους πρόσφυγες.

*Οι κκ. Αλιβιζάτος, Λυμπεράκη, Ροζάκης και Τριανταφυλλίδου είναι μέλη του Δ.Σ. του σωματείου «Αλληλεγγύη-SolidarityNow».

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στην «Καθημερινή» εδώ.

της Έλλης Ξένου, 
Διευθύντρια Προγραμμάτων, “αλληλεγγύη-SolidarityNow”

Σύνορα Ελλάδας – Σκοπίων, Ειδομένη. Παλιές εικόνες έρχονται στο μυαλό μου, φορτηγά με υγειονομικό υλικό να διασχίζουν τα σύνορα, στρατός, αστυνομία και ΜΚΟ: το σκηνικό μιας άλλης, παλαιότερης κρίσης, ο πόλεμος στο Κόσοβο και την πρώην Γιουγκοσλαβία…

Ανακτώ την εικόνα από μια εσωτερική ανάγκη να βάλω μια τάξη στις σκέψεις μου, να συνθέσω «μια ιστορικότητα των κρίσεων» όταν ξανα-ακούω και βλέπω εικόνες της περιοχής το καλοκαίρι που μας πέρασε.
Ξαναθυμάμαι το σκηνικό, όταν αυτό αντικαθίσταται από ένα νέο: χιλιάδες κόσμου, παιδιά, γυναίκες και χάος, σπρωξίματα και βία, τραυματισμοί , φωνές και άνθρωποι που κλαίνε όταν η FYROM κλείνει προσωρινά την έξοδο για την Ευρώπη, στην αρχή αυτού του καλοκαιρού. Μια έξοδο που βρίσκεται σε εξέλιξη για εκατομμύρια Άραβες, Ασιάτες και Αφρικανούς. Το φαινόμενο που η Ύπατη Αρμοστεία (YA) του ΟΗΕ ονομάζει “the big march”, “τη μεγάλη πορεία” δηλαδή κυμάτων πληθυσμών που διαφεύγουν από έναν ταραχώδη, ανασφαλή, και αρκούντος παράλογο κόσμο προς την πολιτισμένη και ορθολογική Δύση.

Το να σχολιάσω κατά πόσο η Δύση ανταποκρίνεται στους παραπάνω χαρακτηρισμούς, το βρίσκω περιττό. Άπειρες λέξεις, άρθρα και εμπεριστατωμένες τοποθετήσεις έχουν ήδη γραφεί σχετικά. Ακόμη περσσότερο, τα σχόλια περιττεύουν όταν κάποιος κρίνεται –μοιραία- εκ του αποτελέσματος.
Ένας πρόχειρος καταυλισμός στήθηκε μέσα στο καλοκαίρι στην Ειδομένη με τη συμβολή του κράτους, της ΥΑ, των τοπικών φορέων, των ΜΚΟ. Ένα transit camp που επέτρεψε την ομαλή και αξιοπρεπή διέλευση χιλιάδων ανθρώπων στην FYROM και τις χώρες προορισμού τους. Ένα αναμφισβήτητο “success story” για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης από πλευράς Ελλάδας και FYROM: ένας μικρός θρίαμβος της διασυνοριακής συνεργασίας κάτω από συνθήκες έκτακτης ανάγκης και μια καλή οργάνωση από πλευράς εθελοντών, ΜΚΟ και διεθνών οργανισμών που συνεργάστηκαν στο πεδίο, κατάφερε να αποφύγει τη δημιουργία στενωπών και να διευκολύνει τα δύο κράτη στο έργο τους παρέχοντας βασική στήριξη και υπηρεσίες στους «πληθυσμούς σε κίνηση» (people on the move). Η Ειδομένη στέκεται αξιοπρεπώς το καλοκαίρι και γίνεται ένα μοντέλο αντιμετώπισης ανθρωπιστικής κρίσης, δυστυχώς προσωρινό.

Ευάλωτη σε εξωγενείς παράγοντες, στο χρόνο και τη διεθνή πολιτική, η οργανωμένη ήδη αντιμετώπιση ανθρωπιστικής κρίσης, το σύστημα που λειτούργησε μέχρι στιγμής στην Ειδομένη -όπως πολλά παρόμοια σε άλλες διεθνείς κρίσεις- αποδεικνύεται αδύναμο να αντιμετωπίσει αυξημένες ροές, αυξημένη διάρκεια παραμονής που σημαίνει αυξημένες και πιο σύνθετες ανάγκες, εγκλωβισμένους πληθυσμούς και ό,τι άλλο επιφέρει επιτόπου ένα νέο κλείσιμο των συνόρων ειδικά δε, εάν αυτό φαντάζει πιο μόνιμο με την έγερση ενός νέου φράκτη και ακόμη ειδικότερα τώρα, με την έλευση του χειμώνα.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στην Huffington Post, Greece εδώ.

Φωτογραφικό Οδοιπορικό του «αλληλεγγύη-SolidarityNow» για την προσφυγική κρίση μέσα από τα social media
Αθήνα, 2 Δεκεμβρίου 2015.

Το αλληλεγγύη–SolidarityNow από σήμερα και για δύο μήνες, με τη συνεργασία του διεθνούς φωτογράφου Γιώργου Μουτάφη, φωτίζει και φέρνει στο προσκήνιο ανθρώπους που ο καθένας έχει να μας διηγηθεί τη δική του ιστορία μέσα στο σκηνικό της τρέχουσας προσφυγικής κρίσης. «Άκου την Ιστορία Μου| Listen to My Story» τιτλοφορείται αυτό το φωτογραφικό οδοιπορικό που εστιάζει το φακό του στους αθέατους πρωταγωνιστές του πρωτόγνωρου για τα Ευρωπαϊκά χρονικά, προσφυγικού/μεταναστευτικού φαινομένου. Και μας συστήνει 32 ανθρώπους, καταγράφοντας τις 32 μοναδικές τους ιστορίες.

Ακούμε τις ιστορίες ανθρώπων που είναι πρόσφυγες, που είναι εθελοντές, που είναι ενεργοί πολίτες, που είναι άνθρωποι αλληλέγγυοι στο δράμα χιλιάδων απελπισμένων που φθάνουν στην Ελλάδα. Αυτοί οι άνθρωποι είναι οι δικοί μας καθημερινοί «ήρωες». Είναι οι άνθρωποι που ελπίζουν, που τολμούν να ονειρεύονται όταν ο πόλεμος σαρώνει τα πάντα γύρω τους, που βρίσκουν το θάρρος να διεκδικήσουν τη ζωή τους, που γενναιόδωρα απλώνουν το χέρι για να βοηθήσουν, που ξέρουν να μοιραστούν ένα πιάτο φαγητό με χαμόγελο, που δίνουν ουσία στη λέξη Αλληλεγγύη.
«Σε μία εποχή ταραγμένη –με περισσότερους από 720.000 πρόσφυγες να έχουν φτάσει στην Ελλάδα από τις αρχές του χρόνου μέχρι σήμερα- σε μία εποχή όπου οι πολιτικές της Ευρώπης είναι αδύναμες και φοβικές, μακριά από το όραμα της Ευρώπης των ανοιχτών συνόρων, της ελεύθερης διακίνησης και της κοινωνικής ενσωμάτωσης, θελήσαμε να εστιάσουμε στα πρόσωπα αυτής της εν εξελίξει κρίσης. Στους αληθινούς πρωταγωνιστές της. Που μιλούν με τη δική τους αλήθεια για αυτό που συμβαίνει»,σημειώνει η Σοφία Ιωάννου, Επικεφαλής Επικοινωνίας και Ανεύρεσης Πόρων του «αλληλεγγύη-SolidarityNow”. Και συνεχίζει: «Με δυνατές εικόνες-πορτραίτα, αφήνουμε τους ανθρώπους που είναι στην καρδιά των γεγονότων -είτε είναι πρόσφυγες, αλληλέγγυοι πολίτες, είτε εθελοντές και δημοτικοί εργαζόμενοι- να μας καταθέσουν τη δική τους ιστορία. Σκοπός μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε, να μην επιτρέψουμε τον εφησυχασμό, να πιέσουμε για άμεσες λύσεις».   

To «Άκου την Ιστορία μου|Listen to My Story» συστήνεται από σήμερα στο ευρύ κοινό, μέσα από το www.solidaritynow.org και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του οργανισμού (Fb: SolidarityNow, Τwitter:@Solidarity_Now).
Μέσα από το φωτογραφικό φακό του Γιώργου Μουτάφη, ταξιδεύουμε στη Λέσβο, τη Χίο, την Κω, τη Λέρο, τη Σάμο, την Τήλο κι από εκεί στην Ειδομένη και πίσω πάλι στην Αθήνα. Ταξιδεύουμε εκεί που το #SolidarityNow στηρίζει σημαντικές οργανώσεις για να μπορέσουμε μαζί να προσφέρουμε στέγη, τροφή, ζεστά ρούχα, καθαρό πόσιμο νερό, ιατρική φροντίδα και υποστήριξη στους ανθρώπους που φθάνουν μετά από ένα επικίνδυνο ταξίδι στη θάλασσα αναζητώντας ασφάλεια και διεκδικώντας το δικαίωμά τους να ζήσουν.
#ΆκουτηνΙστορίαΜου #ListentoMyStory
Γιατί οι άνθρωποι αυτοί έχουν κάτι σημαντικό να μας πουν. Ας τους ακούσουμε!

Το «αλληλεγγύη-Solidarity Now είναι ένα δίκτυο ανθρώπων και οργανώσεων που ιδρύθηκε στην Ελλάδα το 2013 με πρωτοβουλία του Open Society Foundations που συνεργάζονται για να βοηθήσουν αυτούς που πλήττονται περισσότερο από την κρίση. Το «αλληλεγγύη-SolidarityNow» υποστηρίζει ομάδες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα με προγράμματα και λειτουργεί Κέντρα Αλληλεγγύης, όπου μπορούν να απευθύνονται ευπαθείς ομάδες πληθυσμού για να λάβουν δωρεάν υπηρεσίες ιατρικές, νομικές κ.ά. Από τις αρχές του 2015 μέχρι σήμερα έχει διαθέσει το ποσό των δέκα (10) εκατομμυρίων ευρώ σε έργα που αφορούν τη μετανάστευση και την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης στην Ελλάδα.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του “αλληλεγγύη–SolidarityNow” απαρτίζουν:
Στέλιος Ζαββός, Πρόεδρος, Χρήστος Ροζάκης, Νίκος Αλιβιζάτος, Ευθύμιος Βιδάλης, Αρίστος Δοξιάδης, Τζένη Καβουνίδη, Αντιγόνη Λυμπεράκη, Πάνος Μαρινόπουλος, Μάνος Ματσαγγάνης, Καλυψώ Νομικού, Άννα Τριανταφυλλίδου

Άννα Τριανταφυλλίδου
Καθηγήτρια, European University Institute, Φλωρεντία, Ιταλία
Μέλος του Δ.Σ του Μη Κερδοσκοπικού Σωματείου «αλληλεγγύη – Solidarity Now»

Οι ροές των προσφύγων: ένα αποκαλυπτικό Σενάριο

Ενώ τα τελευταία έξι χρόνια η Ελλάδα πλήττεται από μια σοβαρή οικονομική και κοινωνική κρίση, μετά το 2013 και ιδιαίτερα κατά την περίοδο 2014-2015 έχει βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ραγδαία αυξανόμενο αριθμό μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών. Κανένας δεν είχε προβλέψει τη δραματική κλιμάκωση των προσφυγικών ροών που έλαβε χώρα κατά τους πρώτους 10 μήνες του 2015, και η οποία εξακολουθεί να είναι σε πλήρη εξέλιξη.
Περισσότεροι από 660.000 άνθρωποι είχαν εισέλθει στην Ελλάδα μεταξύ 1^ης Ιανουαρίου και 13 Νοεμβρίου 2015, περνώντας από την Τουρκία προς στα νησιά του Αιγαίου, οι περισσότεροι από αυτούς προσπαθώντας να ξεφύγουν από τον πολέμο και τη βία στις χώρες προέλευσής τους (τη Συρία, το Αφγανιστάν, το Ιράκ αλλά και το Πακιστάν και τη Σομαλία). Μόνο τον Οκτώβριο, περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έφτασαν στην Ελλάδα, πολλοί από αυτούς περνώντας από το νησί της Λέσβου. Κατά την ίδια περίοδο (Ιαν έως τα μέσα Νοεμβρίου 2015), η Ιταλία δέχθηκε 141.777 ανθρώπους.

Για να διαβάσετε ολόκληρη την αναφορά πατήστε εδώ.

από την Samar Muhamed για τον Open Society Foundations.

Καθώς οι πρόσφυγες εξακολουθούν να οδηγούνται εκτός Συρίας, μία νομική κρίση λαμβάνει χώρα παράλληλα με την εξελισσόμενη ανθρωπιστική.
Οι πρόσφυγες που ζουν στη Συρία έρχονται αντιμέτωποι με ένα γραφειοκρατικό εφιάλτη ο οποίος δεν είναι άμεσα εμφανής. Για παράδειγμα, όταν εγκαταλείπουν την πατρίδα τους, εκδιωγμένοι από τον πόλεμο, πολλοί αφήνουν πίσω τους αστυνομική ταυτότητα, διαβατήρια, πιστοποιητικά γέννησης και γάμου. Στη συνέχεια, εξαιτίας σύνθετων και συχνά χρονοβόρων διαδικασιών καταγραφής τους, ορισμένοι Σύροι παντρεύονται στις χώρες φιλοξενίας τους χωρίς τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα.
Κι εδώ τα προβλήματα πολλαπλασιάζονται. Τα παιδιά που γεννιούνται είναι «παράνομα» και τα διαζύγια είναι νομικά ανέφικτα. Η οικογένεια, αυτός ο σταθεροποιητικός θεσμός των κοινωνιών κλονίζεται και κινδυνεύει να διαρραγεί.

Τα ζητήματα αυτά που θέτουν εμπόδια στους γάμους και τις πιστοποιήσεις των γεννήσεων, σε συνδυασμό με τους άδικους νόμους που αφορούν στην ιθαγένεια (διακρίσεις με βάση το φύλο), δημιουργούν μια επιτακτική ανάγκη για νομική βοήθεια. Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα επείγουσα σε χώρες όπως η Ιορδανία και ο Λίβανος -που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της προσφυγικής κρίσης που εκτυλίσσεται στη Συρία- οι οποίες ωστόσο δεν έχουν επικυρώσει τη Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων ή το Πρωτόκολλο του 1967.

Λίγες χώρες παρέχουν νομική βοήθεια στους πρόσφυγες κι η Ιορδανία δεν αποτελεί εξαίρεση. Η Αραβική Αναγέννηση για τη Δημοκρατία & την Ανάπτυξη – Νομική Βοήθεια (Arab Renaissance for Democracy & Development–Legal Aid/ARDD) ήταν από τις πρώτες οργανώσεις που έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για την κρίση αναγνώρισης ταυτότητας Σύρων στην Ιορδανία. Από το 2008, έχουμε εργαστεί για τη νομική ενδυνάμωση των προσφυγικών κοινοτήτων και έχουμε υποστηρίξει νομικά πολλούς πρόσφυγες που σε άλλη περίπτωση δεν θα είχαν πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Όταν οι πρόσφυγες της Συρίας άρχισαν να αναζητούν καταφύγιο στην Ιορδανία, η ARDD παρενέβη για να τους βοηθήσει να ξεπεράσουν νομικά εμπόδια και να διασφαλίσει τη σωστή καταγραφή τους.

Δε χρειάστηκε να ψάξουμε πολύ για να βρούμε υποστήριξη. Ανάμεσα στην κοινότητα των προσφύγων από τη Συρία, η ARDD βρήκε πολλά άτομα τα οποία είχαν εξασκήσει για δεκαετίες τη δικηγορία στο παρελθόν. Αν και οι συγκεκριμένοι δικηγόροι-πρόσφυγες δεν μπορούν να εργαστούν νόμιμα στην Ιορδανία, μπορούν ωστόσο να παρέχουν σε εθελοντική βάση τις απαραίτητες και πολύ χρήσιμες νομικές συμβουλές τους σε ανθρώπους που επίσης είναι πρόσφυγες.

Για να επωφεληθεί από την εμπειρία τους, η ARDD δημιούργησε την «Πρωτοβουλία των Σύρων Δικηγόρων» (Syrian Lawyer Initiative) με σκοπό να τους παρέχει τις απαραίτητες εκείνες δεξιότητες και γνώσεις που θα τους βοηθήσουν να πλοηγηθούν στο νομικό σύστημα της Ιορδανίας. Αυτοί οι 60 δικηγόροι-πρόσφυγες εργάζονται τώρα με την κοινότητά τους για να οικοδομήσουν ένα μέλλον σε σταθερή νομική βάση.

Η ARDD διαθέτει 24ωρη Τηλεφωνική Γραμμή για να διευκολύνει την παροχή νομικής συμβουλευτικής και βοήθειας. Λαμβάνει μέχρι και 100 κλήσεις την ημέρα και το προσωπικό της είναι σε θέση να ανταποκριθεί και να εξυπηρετήσει άμεσα περισσότερα από τα μισά αιτήματα όσων την καλούν. Κι ακόμα παραπέρα, μετά τις συντονισμένες και επίμονες προσπάθειες της ARDD και των συνεργατών της με σκοπό να απλουστευθεί η διαδικασία εγγραφής των προσφύγων από τη Συρία, οι αρχές της Ιορδανίας θέσπισαν τμήματα καταγραφής αλλά και δικαστήρια εντός των δύο κύριων προσφυγικών καταυλισμών στη χώρα, το Azraq και το Za’atari.

Η ARDD έχει διευκολύνει την εγγραφή χιλιάδων γάμων, διαζυγίων και γεννήσεων από την αρχή της κρίσης στη Συρία. Χάρη σε αυτές τις ενέργειες, η καταγραφή των γεννήσεων στην κοινότητα των προσφύγων της Συρίας έχει αυξηθεί σημαντικά. Αλλά πρέπει να καταβληθεί ακόμη περισσότερη προσπάθεια. Στο γειτονικό Λίβανο, για παράδειγμα, περισσότερα από 36.000 παιδιά της Συρίας έχουν γεννηθεί χωρίς ιθαγένεια από την αρχή του πολέμου, κυρίως επειδή οι γονείς τους δεν διέθεταν τα απαραίτητα πιστοποιητικά έγγραφα, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία.

Για να μπει ένα τέλος σε αυτόν τον φαύλο κύκλο, θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διευκολυνθεί η καταγραφή Σύρων προσφύγων και να διασφαλιστεί η πρόσβασή τους σε νομική βοήθεια. Χωρίς μία λύση στο άμεσο μέλλον, οι νομικές ανάγκες των προσφύγων θα καθίστανται ολοένα και πιο επιτακτικές. Τόσο οι χώρες υποδοχής όσο και οι δωρητές πρέπει να επανεξετάσουν τις στρατηγικές τους για την αντιμετώπιση αυτών των αναγκών. Δεν πρέπει να παραλείψουμε καμία προσπάθεια για να απεγκλωβίσουμε τους πρόσφυγες από αυτό το νομικό κενό.

Σε άδεια από τον οργανισμό επείγουσας βοήθειας του ΟΗΕ (OCHA), η Φωτεινή Ράντσιου, εργαζόμενη στον ανθρωπιστικό τομέα, τους τελευταίους τρεις μήνες βρίσκεται στο νησί της Λέσβου ως σύμβουλος πεδίου για λογαριασμό του SolidarityNow. Στον ελάχιστο χρόνο που της μένει, συμμαζεύει τις σκέψεις της και καταγράφει τις δικές της προτάσεις-λύσεις για την τρέχουσα προσφυγική κρίση. Το τελευταίο της άρθρο δημοσιεύθηκε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο IRIN.

Πέντε τρόποι με τους οποίους η Ευρώπη θα μπορούσε να σώσει
ζωές προσφύγων αυτό το χειμώνα

της Φωτεινής Ράντσιου

Δεδομένου ότι τα ποσοστά θανάτων αυξάνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, της οποίας οι θυελλώδεις θάλασσες στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 70 πρόσφυγες – από τους οποίους πολλά ήταν παιδιά- κατά την τελευταία μόνο εβδομάδα του Οκτωβρίου, η αργή και αποσπασματική ανταπόκριση της ΕΕ στην προσφυγική κρίση αποδεικνύεται όλο και πιο αναποτελεσματική.

Μήνες Διεθνών Συνόδων και σχεδίων δράσης δεν έχουν ακόμη προσφέρει στους  πρόσφυγες μια εναλλακτική λύση πέρα από την επιβίβαση των παιδιών τους σε σαθρές βάρκες και την επίδοση μεγάλων χρηματικών ποσών σε λαθρεμπόρους.

Σε ομιλία του, μετά από σειρά θανατηφόρων ναυαγίων στο Αιγαίο, ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δήλωσε στη Βουλή ότι αισθάνθηκε «ντροπή ως μέλος αυτής της ευρωπαϊκής ηγεσίας, τόσο για την αδυναμία της Ευρώπης στην αντιμετώπιση αυτού του ανθρώπινου δράματος όσο και για το επίπεδο της συζήτησης σε ανώτερα κλιμάκια, όπου ο καθένας πετάει το μπαλάκι στον άλλο».

Το σχέδιο της ΕΕ να μετεγκατασταθούν 160.000 αιτούντες άσυλο από την Ελλάδα και την Ιταλία σε άλλα κράτη-μέλη έπρεπε να ανακουφίσει την πίεση σε όμορες χώρες και να αποκαταστήσει κάποια τάξη όσον αφορά στην καταγραφή των αιτούντων άσυλο, αλλά μέχρι στιγμής το χάος έχει αυξηθεί στο νησί της Λέσβου – το μόνο επίσημο «hotspot» στην Ελλάδα όπου οι άνθρωποι μπορούν να δώσουν δακτυλικά αποτυπώματα και να καταχωρηθούν στο σύστημα.

Πέρα από την αδυναμία της ΕΕ να διαχειριστεί σωστά την εφαρμογή του σχεδίου μετεγκατάστασης –δημιουργώντας κατά συνέπεια επιπρόσθετες ανθρωπιστικές ανάγκες- δεν έχει γίνει επίσης τίποτα για να σωθούν ανθρώπινες ζωές. Για να ζητήσουν άσυλο στην Ευρώπη, οι πρόσφυγες πρέπει να εξακολουθούν να βασίζονται σε λαθρεμπόρους για να τους μεταφέρουν στην Ελλάδα ή την Ιταλία, εκθέτοντας έτσι τους εαυτούς τους σε κινδύνους, πριν και κατά τη διάρκεια της διέλευσής τους. Πριν από την επιβίβαση σε βάρκες στις ακτές της Τουρκίας και της Λιβύης, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες συχνά απειλούνται και πέφτουν θύματα ληστειών και εκβιασμών, ενώ η ίδια η διέλευση είναι μια οδυνηρή εμπειρία με πάρα πολλούς ανθρώπους στοιβαγμένους μέσα σε φουσκωτά ή ξύλινα σαπιοκάραβα που δεν μπορούν να αντέξουν τις συνθήκες της θάλασσας στη διάρκεια του χειμώνα.

Αναγκάζοντας τους πρόσφυγες να φτάσουν στην Ελλάδα ή στην Ιταλία πριν μπορέσουν να καταθέσουν αιτήματα ασύλου, η ΕΕ αύξησε σημαντικά τη ζήτηση για λαθρεμπόρους και εκτόξευσε τα κέρδη τους.

Οι εναλλακτικές λύσεις που θα προστάτευαν τις ζωές και την αξιοπρέπεια των προσφύγων είναι οι εξής:

1. Να εγγραφούν οι αιτούντες άσυλο στην Τουρκία και να μεταφερθούν απευθείας στις χώρες ασύλου στην ΕΕ

Αυτό θα απαιτήσει από την ΕΕ να συνεργαστεί με την Τουρκία σχετικά με τη δημιουργία κέντρων υποδοχής και καταγραφής. Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί μέρος ενός σχεδίου συνεργασίας για την παράνομη μετανάστευση που η Ευρώπη έχει διαπραγματευτεί με την Άγκυρα. Το σχέδιο αυτό εστιάζει στην ενίσχυση της βοήθειας προς την Τουρκία, σε αντάλλαγμα με τη συνεργασία της για την παρακολούθηση των πλοίων και την πάταξη των δικτύων λαθρεμπορίου.

2. Να ανοίξουν τα επίσημα περάσματα των συνόρων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για τους αιτούντες άσυλο

Αυτό θα περιλαμβάνει την καταγραφή των αιτούντων άσυλο στα χερσαία σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία στον Έβρο, όπου υπάρχουν δύο επίσημα σημεία διέλευσης. Ελληνικές και τουρκικές αρχές θα πρέπει να συνεργαστούν για την κατασκευή των υποδομών υποδοχής και φιλοξενίας μεγάλου αριθμού ανθρώπων, καθώς και για την οργάνωση της μεταφοράς τους στα επόμενα σύνορα, αυτά δηλαδή με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, που είναι περίπου 500 χιλιόμετρα δυτικά. Ο συνοριακός φράχτης θα μπορούσε να διατηρηθεί για να αποθαρρύνει τους ανθρώπους να περάσουν από επικίνδυνα σημεία, όπως είναι τα πλημμυρισμένα σημεία εξαιτίας του ποταμού Έβρου το χειμώνα ή, μέρη που μπορεί να είναι ακόμα ναρκοθετημένα.

3. Να γίνει πιο εύκολο για τους αιτούντες άσυλο να υποβάλουν αίτηση για ευρωπαϊκές θεωρήσεις σε γειτονικές χώρες

Θα μπορούσε να επιτραπεί σε περισσότερους αιτούντες άσυλο να υποβάλουν αίτηση για ανθρωπιστική βίζα ή βίζα για λόγους οικογενειακής επανένωσης ή ακόμα και α αιτηθούν άσυλο σε ευρωπαϊκές πρεσβείες και προξενεία. Οι Σύροι πρέπει να είναι σε θέση να έχουν πρόσβαση σε θεωρήσεις σε πρεσβείες στο Λίβανο, την Ιορδανία και την Τουρκία, ενώ οι Αφγανοί πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση από το Ιράν. Τέτοια μέτρα έχουν ληφθεί στο παρελθόν με την παρέμβαση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ  (UNHCR) το 1970 για τη διευκόλυνση της μετακίνησης προσφύγων από την Ινδοκίνα.

4. Να δεχτεί η ΕΕ τους λεγόμενους οικονομικούς μετανάστες, σύμφωνα με ένα σύστημα βαθμολόγησης

Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα μπορούσαν να θέσουν ετήσιους μεταναστευτικούς στόχους που θα βασίζονται στην ανάγκη τους για να απορροφήσουν άτομα με συγκεκριμένες δεξιότητες. Με αυτό τον τρόπο, οι δυνητικοί μετανάστες θα υποβάλλουν αίτηση και θα χορηγούνται θεωρήσεις εργασίας σύμφωνα με τους πόντους που θα συγκεντρώνουν βάσει των δεξιοτήτων που διαθέτουν. Διάφορες χώρες, όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο ήδη εφαρμόζουν ανάλογα συστήματα.

5. Να ενισχυθεί σημαντικά η ανταπόκριση στην ανθρωπιστική κρίση

Μέχρι να μπορέσουν να εφαρμοστούν εναλλακτικές λύσεις, η ΕΕ πρέπει να βρει τρόπους για την καλύτερη διαχείριση της μετακίνησης των μεταναστών και των προσφύγων στην Ευρώπη εάν θέλει να αποφύγει την αναπόφευκτη απώλεια ζωών σε ευρωπαϊκά εδάφη τον επερχόμενο χειμώνα.

Η Ελλάδα χρειάζεται στήριξη για να ενισχύσει τις υπηρεσίες υγείας και έκτακτης ανάγκης, την Ακτοφυλακή, την Αστυνομία καθώς και τη διαχείριση των αιτήσεων ασύλου. Οι προσπάθειες των ΜΚΟ, εθελοντών και υπηρεσιών του ΟΗΕ δεν είναι αρκετές για να ανταποκριθούν επαρκώς στις τεράστιες και αυξανόμενες ανάγκες των προσφύγων που καταφθάνουν. Οι εθνικές αρχές θα πρέπει να συντονιστούν με την ΕΕ και τους διεθνείς οργανισμούς ώστε να καταλήξουν σε σχέδια άμεσης ανταπόκρισης. Οι ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων που υποδέχονται τους πρόσφυγες σε μέρη όπως η Λέσβος, κι έχουν ήδη εξαντλήσει τους πόρους τους εξαιτίας της οικονομικής καταστροφής στην Ελλάδα αλλά και λόγω της προσφυγικής κρίσης, πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη.

Oμαδική έκθεση Art2Give από την Blender Gallery και το KINARI Design
για να υποστηριχθούν παιδιά-πρόσφυγες από το «αλληλεγγύη – SolidarityNow» 

Αθήνα, 10 Νοεμβρίου 2015. H Blender Gallery σε συνεργασία με το KINARI Design και το ETHOS Art
εγκαινιάζουν την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2015 την έκθεση “Art2Give” όπου θα παρουσιαστούν
για πρώτη φορά στην Ελλάδα, έργα σύγχρονων Αμερικανών ζωγράφων. Ο τίτλος της έκθεσης δόθηκε με αφορμή την προσφυγική κρίση που έχει επιδεινωθεί ραγδαία στις μέρες μας και για το σκοπό αυτό, μέρος των εσόδων της έκθεσης θα στηρίξουν έμπρακτα τις δράσεις του «αλληλλεγγύη-SolidarityNow» για την ανακούφιση των ευάλωτων αυτών πληθυσμών.

Στο πλαίσιο αυτό, τη βραδιά των εγκαινίων, θα διενεργηθεί λαχειοφόρος αγορά με λαχνούς αξίας 25 ευρώ ο ένας και δύο μοναδικά έπαθλα: ένας τυχερός επισκέπτης θα κερδίσει έργο τέχνης αξίας 3.000$ ενώ ένας ακόμη τυχερός που θα λάβει μέρος, θα κερδίσει ένα ολοκληρωμένο πακέτο υπηρεσιών αναδιαμόρφωσης του χώρου του, προσφορά του KINARI Design.
Όλα τα έσοδα από τους λαχνούς και το 10% από τις πωλήσεις των έργων τέχνης, θα διατεθούν μέσω του «αλληλεγγύη-SolidarityNow» για να στηρίξουν παιδιά-πρόσφυγες και τις οικογένειές τους. 

Συγκεκριμένα, τα έσοδα που θα συγκεντρωθούν θα υποστηρίξουν πρόγραμμα για ασυνόδευτα ανήλικα παιδιά και μονογονεϊκές οικογένειες για να συνεχίσουν το δύσκολο ταξίδι της επιβίωσής τους από τα νησιά προς τα σύνορα της Ειδομένης κι από εκεί σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα προορισμού τους.
Τις ομάδες αυτές θα υποστηρίξουμε με: είδη πρώτης ανάγκης (κουβέρτες, είδη προσωπικής υγιεινής, μάρσιπους, κάλτσες, κασκόλ κλπ).

*Σημείωση: Όλα τα έσοδα θα διατεθούν αποκλειστικά για την απευθείας στήριξη του συγκεκριμένου πληθυσμού. Δεν θα καλύψουν λειτουργικές ανάγκες του «αλληλεγγύη-SolidarityNow».

Η βραδιά θα πλαισιωθεί μουσικά από το κουαρτέτο εγχόρδων “Athenian Rhapsody”.
Καλλιτέχνες που συμμετέχουν με έργα τους στην έκθεση: Kari Taylor, Sydney Edmunds, Sarah Stockstill, Jodi Maas, Joshua Schicker, Kelsey Irvin, Peter Kuttner, Philip Tsiaras.

Εγκαίνια έκθεσης: Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2015 στις 19:00
Διάρκεια Έκθεσης: 19/11/2015 – 03/12/2015  

The Blender Gallery
theblendergallery.com
Ζησιμοπούλου 4, Γλυφάδα, 16674
+30 213 0280597

Η Ένωση «Μαζί για το Παιδί» και το Δίκτυο Μεταναστριών «Μέλισσα», με την υποστήριξη του Συμβουλίου Ένταξης Μεταναστών του Δήμου Αθηναίων υλοποιούν τη δράση «Ένα Σακίδιο για τον Δρόμο» για τα παιδιά-πρόσφυγες.

Η βασική ιδέα της δράσης προέκυψε από την ανάγκη  σε βασικά προϊόντα, που είναι απαραίτητα για το οδοιπορικό παιδιών και οικογενειών προσφύγων προς  τον τελικό τους προορισμό.

Η Ένωση «Μαζί για το Παιδί» προσφέρει σε κάθε παιδί πρόσφυγα ένα ζευγάρι καινούρια παπούτσια, προσφορά της εταιρείας TOMS και σε συνεργασία με το Δίκτυο Μεταναστριών «Μέλισσα» φτιάχνει σακίδια που περιέχουν είδη ατομικής υγιεινής, μπάρες δημητριακών, σφυρίχτρα, φακό, σετ α’ βοηθειών, σημειωματάριο, μολύβια, χρώματα καθώς και ένα μικρό παιχνίδι. Τα προϊόντα που περιέχονται στα σακίδια είναι προσφορά εταιρειών και ιδιωτών.

Από τα μέσα Σεπτεμβρίου έχουν παραδοθεί περισσότερα από 500 σακίδια και 1.159 ζευγάρια παπούτσια TOMS κατά τη διάρκεια των επισκέψεων στο Κέντρο Ανοιχτής Φιλοξενίας στον Ελαιώνα και στο Γαλάτσι καθώς και στις εγκαταστάσεις της Τεχνόπολης του Δήμου Αθηναίων όπου ο χώρος λειτούργησε ως σημείο συνάντησης οικογενειών προσφύγων από τη Συρία.

Η προσπάθεια αυτή θα συνεχιστεί και οι διανομές θα γίνονται ανά τακτά διαστήματα σε συνεννόηση με τις δομές φιλοξενίας και τις προσφυγικές κοινότητες, με σκοπό την έμπρακτη υποστήριξη προς στα παιδιά-πρόσφυγες και τις οικογένειες που βίωσαν την οδύνη του πολέμου και του ξεριζωμού.

«Εξω από τον χώρο της Μόριας βρίσκονται τα σύνορα της Ευρώπης», τόνιζε πρόσφατα με νόημα ο εισηγητής της Επιτροπής Μετανάστευσης της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης Αντρέα Ριγκόνι από τη Λέσβο. Ισως, πράγματι, τα σύνορα της Ευρώπης να σταματούν ακριβώς εκεί, καθώς η υποσχεθείσα ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν έφτασε ποτέ παρά τις μεγαλοστομίες, την ώρα που ο αριθμός που έδινε στη δημοσιότητα η Υπατη Αρμοστεία είναι συγκλονιστικός: περισσότεροι από μισό εκατομμύριο πρόσφυγες και μετανάστες έφθασαν ήδη στην Ελλάδα εντός του έτους. Κοινή διαπίστωση; Λίγες ημέρες αφότου εγκαινιάστηκε το πρώτο hotspot στο νησί, στο Κέντρο Καταγραφής Μεταναστών και Προσφύγων στη Μόρια οι εικόνες είναι τραγικές.

Για να διαβάσετε ολοκληρό το άρθρο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Καθημερινή πατήστε εδώ.