Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που υπογράφουμε το ακόλουθο κείμενο πληροφορηθήκαμε με κατάπληξη την απόρριψη εγγραφής στο Μητρώο ΜΚΟ του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου της ΑΜΚΕ «Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο» (RSA) παρά την αντίθετη εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας. Μας προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία ο ουσιώδης λόγος της απόρριψης ότι η «[…]ανάπτυξη δραστηριότητας[…]» «[…]υπέρ των υπό απέλαση προσώπων[…]» έρχεται σε αντίθεση με την ελληνική κείμενη νομοθεσία.

Για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούμαστε μεταξύ άλλων στην παροχή δωρεάν νομικής συνδρομής – και πολλές από εμάς που υπογράφουμε το κείμενο έχουμε ολοκληρώσει την εγγραφή μας στο Μητρώο ΜΚΟ – είναι μέρος της καθημερινής μας ενασχόλησης η παροχή νομικής κυρίως βοήθειας σε πρόσωπα που βρίσκονται αντιμέτωπα με την απέλαση. Όλοι γνωρίζουμε ότι πρόσωπα τα οποία δικαιούνται προστασίας, υπό την γενικότερη έννοια αυτής, αποτελούν πρόσωπα ενδιαφέροντος όλων μας, ιδίως εν όψει διατάξεων του διεθνούς δικαίου που απαγορεύουν την απέλαση αλλοδαπών, όπως κατεξοχήν τα άρθρα 31 και 33 της Σύμβασης της Γενεύης για τους Πρόσφυγες, το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ, του άρθρο 7 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, όσο και το άρθρο 3 της Διεθνούς Σύμβασης για την Απαγόρευση των Βασανιστηρίων, πέραν βέβαια όλων των λοιπών διατάξεων που επιβάλλουν την παροχή συνδρομής σε ευάλωτες περιπτώσεις, για σοβαρούς ανθρωπιστικούς λόγους. Ακόμη και απορριφθέντες διεθνούς προστασίας αποτελούν πρόσωπα προς τα οποία υποχρεούμαστε να παράσχουμε συνδρομή, με βάση νομοθετικές προβλέψεις τόσο του ενωσιακού όσο και του εθνικού δικαίου, όπως ενδεικτικά τα άρθρα 28 παρ. 3 και 4 και 31 παρ. 4 και 5 του Ν. 3907/2011, και οι διατάξεις της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ. Οι σχετικές δράσεις υποστήριξης υπέρ των υπό απέλαση προσώπων είναι απολύτως σύμφωνες και υλοποιούν την κείμενη νομοθεσία, κατοχυρώνοντας τις εγγυήσεις και τα δικαιώματα όσων αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο απέλασης και επιστροφής.

Η απορριπτική απόφαση του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου δημιουργεί μείζον αρνητικό προηγούμενο το οποίο θέτει σε αμφισβήτηση και την δική μας δραστηριότητα, ενώ παράλληλα εκτιμούμε ότι εκθέτει και τη χώρα λόγω κακής εφαρμογής των διατάξεων του προσφυγικού, αλλά και γενικότερα του διεθνούς, ενωσιακού όσο και εθνικού δικαίου. Για τον λόγο αυτό εκφράζουμε την ανησυχία μας και αναμένουμε τις αναγκαίες ενέργειες της Διοίκησης για τη διόρθωση της ως άνω απόφασης σύμφωνα με το νόμο.

Οι Υπογράφουσες Οργανώσεις:

1. Αλληλεγγύη Λέσβου – Lesvos Solidarity
2. Γιατροί Χωρίς Σύνορα
3. Δανικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
4. Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
5. Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλΕΔΑ)
6. Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ)
7. Equal Rights Beyond Borders
8. Fenix – Humanitarian Legal Aid
9. HIAS Ελλάδος
10. HIGGS |Higher Incubator Giving Growth & Sustainability
11. HumanRights360
12. International Rescue Committee
13. Κέντρο Διοτίμα
14. Legal Centre Lesvos
15. Refugee Legal Support
16. SolidarityNow
17. Συμβίωση-Σχολή Πολιτικών Σπουδών στην Ελλάδα, Δίκτυο Σχολών Πολιτικών Σπουδών του Συμβουλίου της Ευρώπης
18. Terre des hommes Hellas
19. Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA)

Οι υπογράφουσες οργανώσεις καλούν σε διαδικτυακή Συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη, 2 Δεκεμβρίου, στις 11:00 π.μ., σχετικά με επιστολή προς τον Πάπα Φραγκίσκο για την κατάσταση στο Προσφυγικό.

Εν όψει της επικείμενης επίσκεψης του Πάπα Φραγκίσκου στην Ελλάδα, οι οργανώσεις ζητούν να συναντηθούν μαζί του για να τον ενημερώσουν για τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων. Σε έναν κόσμο που συνεχίζει να κλονίζεται από ταραχές και διώξεις, απευθύνονται στον ηγέτη της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, ελπίζοντας σε ένα εκ μέρους του μήνυμα αλληλεγγύης προς τους κατατρεγμένους συνανθρώπους μας.

Στην επιστολή αυτή, οι οργανώσεις επισημαίνουν την ανάγκη θωράκισης του πλαισίου διεθνούς προστασίας. Συγχρόνως, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την αυξανόμενη άρνηση κυβερνήσεων κρατών-μελών της Ε.Ε. -και όχι μόνο- να συμβάλλουν έμπρακτα και αποτελεσματικά στην προστασία ανθρώπινων ζωών, τις οποίες συχνά, οι πολιτικές επιλογές τους θέτουν σε κίνδυνο.  Παράλληλα, οι οργανώσεις υπογραμμίζουν την ανάγκη στήριξης των προσφύγων στην προσπάθεια πρόσβασής τους στο άσυλο.

Τονίζουν τέλος, την ευθύνη της Ελληνικής Πολιτείας να εργαστεί με τη συνδρομή της Ε.Ε. ενεργά προς το σκοπό της συμπερίληψης των προσφύγων στη ζωή του τόπου, αντί της απομόνωσής τους σε Κέντρα-Φυλακές.

Την Πέμπτη 2 Δεκεμβρίου, στις 11:00, οι οργανώσεις σας προσκαλούν σε διαδικτυακή συνέντευξη τύπου που θα μεταδοθεί μέσω του facebook: https://www.facebook.com/gcr.gr  όπου θα παρουσιαστεί η επιστολή και θα συζητηθεί αναλυτικότερα η σημερινή κατάσταση στο Προσφυγικό.

Θα μιλήσουν εκπρόσωποι των οργανώσεων:

ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων

Caritas Hellas

Γιατροί του Κόσμου – Ελλάδας

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ)

Κέντρο Διοτίμα

HIAS Ελλάδος

Πληροφορίες για τους δημοσιογράφους:

Η συνέντευξη τύπου θα μεταδοθεί με live streaming στο facebook: https://www.facebook.com/gcr.gr

Μόνο δημοσιογράφοι μπορούν να εγγραφούν για να λάβουν το zoom link στον σύνδεσμο:

https://tinyurl.com/2p8cvrv

ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΣΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

1. Αλληλεγγύη Λέσβου
2. ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων
3. Γιατροί του Κόσμου – Ελλάδας
4. Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
5. Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και του Πολίτη (ΕλΕΔΑ)
6. Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ)
7. Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών
8. Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων
9. ΕΛΙΞ
10. Ίριδα – Κέντρο Γυναικών
11. Κέντρο Διοτίμα
12. Κέντρο Ημέρας Βαβέλ
13. Κοινότητα Πάπα Ιωάννη 23ου
14. Συμβίωση-Σχολή Πολιτικών Σπουδών στην Ελλάδα, Συμβούλιο της Ευρώπης
15. Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA)
16. A Drop in the Ocean
17. Actionaid Hellas
18. Caritas Hellas
19. Changemakers Lab
20. Danish Refugee Council (DRC)
21. ECHO100PLUS
22. Equal Rights Beyond Borders
23. Europe Must Act
24. Fenix – Humanitarian Legal Aid
25. HIAS Ελλάδος
26. Humanrights360
27. INTERSOS 28. INTERSOS Hellas
28. Jesuit Refugee Service Greece (JRS Greece)
29. Mobile Info Team (MIT)
30. Odyssea
31. Refugee Legal Support
32. Samos Advocacy Collective
33. Samos Volunteers
34. SolidarityNow
35. Still I Rise

Με τη διακοπή της παροχής του οικονομικού βοηθήματος στους αιτούντες άσυλο καθώς και την  άρνηση παροχής σίτισης στους αναγνωρισμένους πρόσφυγες και τους απορριφθέντες αιτούντες άσυλο εντείνεται ολοένα η επισιτιστική κρίση στην Ελλάδα, προειδοποιούν οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών.

Εδώ και σχεδόν δύο μήνες, έως και το 60% των ατόμων που διαμένουν στις κρατικές δομές φιλοξενίας στην ενδοχώρα δεν έχουν πρόσβαση σε επαρκές φαγητό. Έπειτα από την εφαρμογή, τον Οκτώβριο του 2021, ενός νόμου που ψηφίστηκε πέρυσι, η ελληνική κυβέρνηση σταμάτησε την παροχή υπηρεσιών προς άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου τους είτε έγιναν δεκτές είτε απορρίφθηκαν. Ένας στους τέσσερις από τους διαμένοντες σε αυτές τις δομές είναι γυναίκες και δύο στους πέντε είναι παιδιά.

“Οι γυναίκες στον καταυλισμό του Ελαιώνα μάς λένε συνεχώς ότι τα παιδιά τους κλαίνε τη νύχτα από την πείνα. Οι μητέρες καθώς δεν έχουν χρήματα για βρεφικό γάλα, το αντικαθιστούν με πολτοποιημένα μπισκότα σε νερό», δηλώνει η Emily Wilson της εθελοντικής οργάνωσης Project Elea. Ένας πατέρας τριών παιδιών από το Αφγανιστάν, με χρόνια ασθένεια, δηλώνει: “Δεν πειράζει αν δεν τρώω εγώ, αλλά δεν μπορώ να αφήσω τα μωρά μου πεινασμένα”.

Επιπλέον, περίπου 34.000 αιτούντες άσυλο παραμένουν εδώ και δύο μήνες χωρίς το οικονομικό βοήθημα που τους επέτρεπε προηγουμένως να αγοράζουν τρόφιμα, ρούχα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Το χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας το διαχειριζόταν προηγουμένως η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, ωστόσο διεκόπη όταν η ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε τη διαχείρισή του, την 1η Οκτωβρίου 2021. Σε απάντηση εκκλήσεων που απηύθυναν οργανώσεις για την άμεση διευθέτηση της κατάστασης, η κυβέρνηση διαβεβαίωσε δημόσια ότι οι παροχές θα αποκαθίσταντο έως το τέλος Οκτωβρίου. Ωστόσο, ένα μήνα μετά, το πρόβλημα παραμένει άλυτο, και οι οδυνηρές επιπτώσεις στους αιτούντες άσυλο αυξάνονται μέρα με τη μέρα.

«Ευάλωτοι και περιθωριοποιημένοι άνθρωποι ωθούνται στα άκρα: Τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο νηστικά. Άρρωστοι άνθρωποι δεν μπορούν να πάρουν το λεωφορείο για να πάνε στο γιατρό. Και οικογένειες δεν έχουν τα μέσα να προετοιμαστούν για το κρύο του χειμώνα», δηλώνει η Μάρθα Ρούσσου, από την οργάνωση International Rescue Committee.

Η διακοπή του οικονομικού βοηθήματος στερεί από τους αιτούντες άσυλο την αξιοπρέπειά τους και τη σανίδα σωτηρίας από την οποία πολλοί εξ αυτών εξαρτώνταν. Οι πρόσφυγες και οι αιτούντες άσυλο, οι οποίοι ήταν ήδη οικονομικά περιθωριοποιημένοι, καταφεύγουν τώρα στην επαιτεία και σε ακατάλληλους τρόπους επιβίωσης.

“Μεταξύ αυτών που πλήττονται είναι οι απορριφθέντες αιτούντες άσυλο που δεν έχουν πρόσβαση σε στέγαση ή υγειονομική περίθαλψη και δεν έχουν δικαίωμα στην εργασία. Σε αυτούς περιλαμβάνονται πολλοί Αφγανοί και Σύριοι πρόσφυγες, των οποίων οι αιτήσεις απορρίφθηκαν με την αιτιολογία ότι η Τουρκία είναι ασφαλής χώρα, παρά το γεγονός ότι η Τουρκία δεν δέχεται καμία επιστροφή από την Ελλάδα” δήλωσε Ana Liz Chiban της οργάνωσης Fenix – Humanitarian Legal Aid.

Πολλοί αιτούντες άσυλο που διαβιούν εκτός των καμπ, ως επωφελούμενοι του Προγράμματος ΕΣΤΙΑ για τη Στήριξη Έκτακτης Ανάγκης για την Ένταξη και τη Στέγαση, παρουσιάζουν ιδιαίτερη ευαλωτότητα: Έχουν κι αυτοί ήδη πληγεί από τη διακοπή του οικονομικού βοηθήματος, σε αντίθεση όμως με όσους διαβιούν στα καμπ, δεν λαμβάνουν σίτιση. Χωρίς αυτήν την εναλλακτική, αφήνονται τελείως στο έλεος των κοινωνικών υπηρεσιών και των οργανώσεων για τη σίτισή τους,  όταν αυτό είναι δυνατό.

“Τόσο με τις πράξεις όσο και με την αδράνειά της, η κυβέρνηση της Ελλάδας προκαλεί μια επισιτιστική κρίση που πλήττει πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο στη χώρα. Είναι παράνομο, περιττό και άκρως απαράδεκτο να συμβαίνει αυτό στην ΕΕ”, δήλωσε η Anita Bay, Διευθύντρια της Save the Children Europe.

Οι οργανώσεις καλούν σε επείγουσα δράση για την αντιμετώπιση της εντεινόμενης κρίσης. Μεταξύ άλλων, ζητούν από την κυβέρνηση της Ελλάδας:

• Να αντιμετωπίσει ως πολιτική προτεραιότητα την επανέναρξη διανομής του οικονομικού βοηθήματος.
• Να παράσχει επείγουσα βοήθεια στους αιτούντες άσυλο που λάμβαναν προηγουμένως οικονομικό βοήθημα, όπως βασικά είδη, κουπόνια για καταστήματα, εισιτήρια μέσων μεταφοράς κ.ά.
• Να διασφαλίσει ότι οι δόσεις του οικονομικού βοηθήματος που δεν παραδόθηκαν στους αιτούντες άσυλο τους προηγούμενους μήνες θα παρασχεθούν όταν τεθεί σε εφαρμογή το νέο σύστημα.
• Να διασφαλίσει ότι όλοι οι άνθρωποι που διαμένουν στις δομές φιλοξενίας λαμβάνουν κατάλληλη, θρεπτική σίτιση, ανεξάρτητα από το αν είναι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο ή αν έχουν απορριφθεί οι αιτήσεις τους.

Ιστορικό

• Τον Οκτώβριο του 2021, δημοσιεύθηκε δελτίο τύπου και ανοιχτή επιστολή από οργανώσεις που έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου για την διακοπή του οικονομικού βοηθήματος προς τους πρόσφυγες και τους αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα.
• Σε απάντηση στο δελτίο τύπου, το Υπουργείο Ασύλου και Μετανάστευσης δήλωσε κατηγορηματικά ότι οι αιτούντες άσυλο θα έχουν πρόσβαση σε «οικονομικό βοήθημα που θα παρασχεθεί στα τέλη Οκτωβρίου».
• Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και την ελληνική νομοθεσία (άρθρο 17 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ και άρθρο 55 του νόμου 4636/2019), η Ελλάδα είναι υπεύθυνη για την εξασφάλιση ελάχιστων υλικών συνθηκών υποδοχής στους αιτούντες άσυλο.
• Η κυβέρνηση της Ελλάδας θέσπισε νέα νομοθεσία τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με την οποία θα διακοπεί κάθε υλική υποστήριξη υποδοχής (άρθρο 114 του νόμου 4636/2019 που τροποποιήθηκε από το άρθρο 111 του νόμου 4674/2020) στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας και στα άτομα που βρίσκονται εκτός του συστήματος ασύλου μετά από δύο απορρίψεις.

Οι οργανώσεις που υπογράφουν:

1. Action for Education
2. Arsis – Association for the Social Support of Youth
3. Babel Day Center
4. Better Days
5. Changemakers Lab
6. ECHO100PLUS
7. Equal Rights Beyond Borders
8. Europe Must Act
9. Fenix – Humanitarian Legal Aid
10. Greek Council for Refugees (GCR)
11. HIAS Greece
12. HumanRights360
13. INTERSOS
14. INTERSOS Hellas
15. I HAVE RIGHTS
16. International Rescue Committee
17. Jesuit Refugee Service Greece ( JRS Greece )
18. Lighthouse Relief (LHR)
19. Mobile Info Team (MIT)
20. Refugee Legal Support
21. Refugees International
22. Safe Passage International
23. Save the Children
24. Still I Rise
25. SolidarityNow
26. Symbiosis-School of Political Studies in Greece, Council of Europe Network
27. Terre des hommes Hellas

Σε μια από τις μαζικότερες συλλογικές ενέργειες, πάνω από 290 οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών (ΟΚοιΠ) ενώνουμε τη φωνή μας, συνυπογράψαμε και αποστείλαμε στον Πρωθυπουργό, την Κυβέρνηση και στο Κοινοβούλιο κοινό υπόμνημα σχετικά με το προς ψήφιση σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών «Οργανώσεις Κοινωνίας Πολιτών, εθελοντική απασχόληση και λοιπές διατάξεις», το οποίο φαίνεται να απέχει από το αίτημα των οργανώσεων για ουσιαστική ρύθμιση και ενδυνάμωση του χώρου. Η μαζική πρωτοβουλία των οργανώσεων δημιουργήθηκε με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση του εν λόγω νομοσχεδίου, που έληξε 19/11/2021 συγκεντρώνοντας πάνω από 340 σχόλια. Το σχέδιο νόμου προσπαθεί να θέσει ένα νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο και να ρυθμίσει τις σχέσεις Κράτους – Κοινωνίας των Πολιτών (ΚτΠ) αλλά και να διευθετήσει το πεδίο του εθελοντισμού.

Στην Ελλάδα σήμερα υπάρχουν εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες, Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών (ΚτΠ), άτυπες ομάδες και εθελοντικοί φορείς που έχουν στηρίξει και στηρίζουν διαχρονικά τη χώρα σε ορισμένες από τις πιο εμβληματικές ή/και κρίσιμες στιγμές της. Από την επί δεκαετιών ανθρωπιστική βοήθεια και αναπτυξιακή συνεργασία σε χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου έως τις πυρκαγιές στο Μάτι, τις πυρκαγιές του 2021, την οικονομική κρίση του 2010 με τις επακόλουθες κοινωνικές επιπτώσεις, την προσφυγική κρίση, την κλιματική κρίση, τις αδυναμίες του συστήματος υγείας, την παροχή ειδών πρώτης ανάγκης στους ευπαθέστερους των συμπολιτών μας και σε τόσα άλλα γεγονότα, η Κοινωνία των Πολιτών είναι πάντα και πρωτίστως παρούσα. Η αναγνώριση του μεγέθους της κοινωνικής προσφοράς και η υπεραξία του κοινωνικού αντικτύπου όλων αυτών των πρωτοβουλιών και οργανώσεων, πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό μέλημα της Πολιτείας.

Όπως αναφέρεται στο υπόμνημα:

“Η ανάγκη για μια ενιαία νομοθετική ρύθμιση με σκοπό να ορίσει τις σχέσεις Κράτους – Κοινωνίας των Πολιτών και την προώθηση του εθελοντισμού, να καταργήσει περίπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες και να εξασφαλίσει ένα ασφαλές και ανεξάρτητο περιβάλλον δημιουργίας και ανάπτυξης των οργανώσεων είναι μεγάλη και αποτελεί διαχρονικό αίτημα πολλών οργανώσεων. Ωστόσο, η προσέγγιση του νομοσχεδίου φαίνεται να απέχει από το αίτημα των ΟΚοιΠ, μη αξιοποιώντας μια ευκαιρία ουσιαστικής ρύθμισης και ενδυνάμωσης του χώρου.”

Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου που προβληματίζουν τις οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών και θεωρούμε ότι χρήζουν αλλαγής και βελτίωσης είναι τα ακόλουθα:

• Η προσέγγιση του νομοσχεδίου, η οποία δεν διαφαίνεται να ενισχύει ή να υποστηρίζει την ανάπτυξη της ΚτΠ. Αντιθέτως, απουσιάζει πλήρως η διάθεση δημιουργίας ενός πλαισίου εμπιστοσύνης και ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ των ΟΚοιΠ και του κράτους, πολλώ δε μάλλον εν μέσω μιας μακράς περιόδου αλλεπάλληλων κρίσεων, κατά την οποία η ΚτΠ έχει αποδείξει το τεράστιο μέγεθος της κοινωνικής της προσφοράς και έχει καταφανεί η ανάγκη για διατομεακή, πολυεπίπεδη, συνεργατική δράση.
• Δημιουργείται ένα μη φιλικό περιβάλλον ανάπτυξης για μικρότερες ή νεοσύστατες οργανώσεις.
• Δεν υπάρχει καμία αναφορά σε υποχρεώσεις του κράτους απέναντι στους φορείς (χρονοδιαγράμματα κ.ά.).
• Δεν επιλύεται, αλλά αντίθετα ενισχύεται η ήδη περίπλοκη γραφειοκρατία.
• Εισάγονται/Επιβάλλονται ευρύτατοι περιορισμοί αμιγώς τιμωρητικού χαρακτήρα, αποκλείοντας τις Οργανώσεις της ΚτΠ που μάχονται για την αποϊδρυματοποίηση και επανένταξη των ατόμων στην κοινωνία.
• Υπάρχουν βασικές ελλείψεις σε προβλέψεις στον πολύ σημαντικό τομέα του εθελοντισμού, αφήνοντας έκθετες οργανώσεις και εθελοντές.

Η κοινή δήλωση συντάχθηκε από ομάδα εργασίας εκπροσώπων δικτύων οργανώσεων, οι οποίοι μετά από συναντήσεις και αφού μελέτησαν προσεκτικά το σχέδιο νόμου σε συνεργασία με ειδικούς συμβούλους, κατέληξαν σε συγκεκριμένες προτάσεις και αλλαγές που κατέθεσαν στην πλατφόρμα Δημόσιας Διαβούλευσης.

Στόχος των παρεμβάσεων είναι να διευκολύνουν την εύρυθμη λειτουργία της Κ.τ.Π. και να επιτρέψουν στο τελικό νομοσχέδιο να έχει έναν ρόλο ουσιαστικής ενδυνάμωσης και υποστήριξης των οργανώσεων και των εθελοντών.

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

Η πρόταση νόμου εδώ.

Ένα χρόνο μετά την καταστροφική πυρκαγιά στον καταυλισμό προσφύγων στη Μόρια της Λέσβου, που άφησε 13.000 ανθρώπους στο δρόμο,

45 οργανώσεις, ανάμεσά τους και το #SolidarityNow, συνυπογράφουν την έκθεση που καλεί την ΕΕ και την ελληνική κυβέρνηση να εγκαταλείψουν τα σχέδια για δραματικό περιορισμό της κυκλοφορίας των προσφύγων στην Ελλάδα θέτοντάς τους υπό συνεχή παρακολούθηση. Σήμερα, με οικονομική και τεχνική υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι ελληνικές αρχές κατασκευάζουν φράχτες και τσιμεντένιους τοίχους γύρω από δεκάδες υπάρχουσες ανοιχτές δομές φιλοξενίας προσφύγων, χτίζουν κλειστούς καταυλισμούς σε απομακρυσμένες τοποθεσίες στα νησιά του Αιγαίου και εισάγουν νομοθεσία για τον περαιτέρω περιορισμό της ελευθερίας προσφύγων, μεταναστών, αιτούντων άσυλο.

Ενισχύοντας τέτοιες πολιτικές,

• παρεμποδίζεται σοβαρά η αποτελεσματική ταυτοποίηση και προστασία των ευάλωτων ατόμων,
• περιορίζεται δραματικά η πρόσβαση σε υπηρεσίες βοήθειας για τους αιτούντες άσυλο,
• παρεμποδίζεται η ανεξάρτητη παρακολούθηση των συνθηκών εντός των εγκαταστάσεων και
• επιδεινώνονται οι βλαβερές συνέπειες του εκτοπισμού και του περιορισμού στην ψυχική υγεία των ατόμων.

Επιπλέον, αυτές οι πολιτικές είναι πιθανό ότι οδηγούν στον αποκλεισμό των αιτούντων άσυλο από τις τοπικές κοινότητες, κάτι που είναι εις βάρος τους τόσο όσο και της ίδιας της Ελλάδας.

Διαβάστε την πλήρη έκθεση: Walling off welcome – joint policy briefing (September 2021) (στα αγγλικά).

Η πτώση της Καμπούλ και η επικράτηση των Ταλιμπάν έχουν μια πολύ άμεση συνέπεια: πολλοί άνθρωποι στο Αφγανιστάν βρίσκονται ήδη σε κίνδυνο.

Σαφώς δεν είμαστε σε θέση να προβλέψουμε αν θα υπάρξουν προσφυγικές ροές από το Αφγανιστάν, αν και αυτό φαντάζει πιθανό. Η εμπειρία από το προηγούμενο καθεστώς των Ταλιμπάν και οι πρόσφατες αγριότητες υποδεικνύουν πως η ζωή και η ελευθερία πολλών χιλιάδων αμάχων και ιδιαίτερα γυναικών βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω των θρησκευτικών πεποιθήσεών τους, της εθνοτικής καταγωγής τους, του φύλου και του σεξουαλικού προσανατολισμού τους ή των πολιτικών τους πεποιθήσεων.

Αυτή η συγκυρία θα πρέπει να σημάνει συναγερμό για κάθε δημοκρατική κοινωνία. Συναγερμό για την ανάγκη προστασίας ανθρώπων σε κίνδυνο, για την ανάγκη να σωθούν ανθρώπινες ζωές.

Με βαθιά λύπη διαπιστώνουμε πως η έως τώρα πολιτική πραγματικότητα απέχει από αυτό το σκοπό. Πως υπάρχει μια έκτακτη κινητοποίηση μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, αλλά προς τον αντίθετο σκοπό. Πως εκεί όπου θα έπρεπε να υπάρχει κινητοποίηση αλληλεγγύης, μοιάζει να υπάρχει μόνο προετοιμασία για αποτροπή.

Στη χαραυγή εξελίξεων που μπορεί να οδηγήσουν σε μια νέα, παρατεταμένη ανθρωπιστική κρίση και που κάθε δυνατή προσπάθεια θα πρέπει να επικεντρωθεί στην προστασία της ζωής όσων έχουν ανάγκη, μοιάζει αδιανόητο να ανακοινώνεται πως η Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει «πύλη εισόδου για ένα νέο κύμα προσφύγων».

Είναι επίσης αδιανόητο το πώς ακόμα και πέντε μέρες πριν την πτώση της Καμπούλ, 6 υπουργοί χωρών της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδος) προέτρεψαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εντείνει τις συζητήσεις της με την (πάλαι ποτέ) κυβέρνηση του Αφγανιστάν, ώστε να διασφαλιστεί πως οι αναγκαστικές απελάσεις Αφγανών πολιτών προς το Αφγανιστάν θα συνεχιστούν.

Ως μέλη της κοινωνίας των πολιτών, νιώθουμε την ευθύνη να επισημάνουμε πως κάθε άνθρωπος που βρίσκεται σε κίνδυνο δίωξης για λόγους καταγωγής και συνείδησης έχει το δικαίωμα να προστατευτεί με βάσει το διεθνές δίκαιο προστασίας των προσφύγων. Νιώθουμε το χρέος να επισημάνουμε πως κάθε άτομο που αναζητά άσυλο έχει δικαίωμα το αίτημά του να εξετασθεί ατομικά, όπως προβλέπεται από τις αρχές του διεθνούς και ενωσιακού δικαίου.

Σε αυτό το πλαίσιο, μας ανησυχεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι στη χώρα μας, οι έως τώρα προετοιμασίες για τη διαχείριση των δυνάμει επακόλουθων της κρίσης στο Αφγανιστάν, φαίνεται να επικεντρώνονται μόνο στην ενίσχυση των μηχανισμών αποτροπής. Μας ανησυχεί επίσης πολύ το ενδεχόμενο άνθρωποι σε ανάγκη να αποτραπούν από το να βρουν ασφαλές καταφύγιο για τους ίδιους και τις οικογένειές τους και καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να αποφύγει ένα τέτοιο ενδεχόμενο με κάθε τρόπο.

Οι τραγικές εξελίξεις στο Αφγανιστάν κάνουν επιτακτική την ανάγκη να επανεξεταστούν πρόσφατες αποφάσεις απόρριψης ασύλου πολιτών του Αφγανιστάν και το θεσμικό πλαίσιο που τις διέπει. Όπως είναι γνωστό, η Τουρκία πρόσφατα ανακηρύχθηκε σε «ασφαλή τρίτη χώρα» για τους πολίτες του Αφγανιστάν. Η εφαρμογή αυτού του μέτρου μπορεί να οδηγήσει στην άρνηση της ελληνικής Πολιτείας να εξετάσει την ουσία αιτημάτων ασύλου πολιτών του Αφγανιστάν. Από μόνο του αυτό είναι απαράδεκτο, καθώς ισοδυναμεί με την άρνηση της ευθύνης προστασίας ατόμων προερχόμενων από την λιγότερο ασφαλή χώρα του κόσμου. Εν όψει και της συνεχιζόμενης άρνησης της Τουρκίας, ήδη από τον Μάρτιο του 2020, να δεχθεί την επιστροφή πολιτών τρίτων χωρών από την Ελλάδα, αυτό θα οδηγήσει έναν σημαντικό αριθμό Αφγανών αιτούντων άσυλο σε ένα ανεπίτρεπτο νομικό κενό μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, σε μια κατάσταση χωρίς πρόσβαση στη υγεία, χωρίς πρόσβαση στη στέγη και χωρίς πρόσβαση στην εκπαίδευση. Καλούμε, λοιπόν, για μια ακόμη φορά την ελληνική κυβέρνηση να αναθεωρήσει την πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση σε σχέση με τους πολίτες Αφγανιστάν.

Οι κυβερνήσεις της ΕΕ δεν θα πρέπει να αρνηθούν, μέσω της ανάθεσης των ευθυνών τους σε τρίτες χώρες, να συνδράμουν καθοριστικά στον επιμερισμό της ευθύνης προστασίας όσων Αφγανών πολιτών αναζητήσουν διεθνή προστασία. Αυτή η ευθύνη αλληλεγγύης πηγάζει από τις δημοκρατικές, ιστορικές και πολιτισμικές αρχές των χωρών της ΕΕ, όπως και το διεθνές δίκαιο. Ας μην αποτύχουμε για μια ακόμη φορά να προασπισθούμε τις αρχές της δημοκρατίας, του ανθρωπισμού, του κράτους δικαίου και της αλληλεγγύης.

Υπογράφουσες Οργανώσεις

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες

SolidarityNow

Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών

Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων

Μέλισσα – Δίκτυο Μεταναστριών στην Ελλάδα