ΜΚΟ δημοσιεύουν έκθεση προτάσεων για τη μετάβαση των ανθρωπιστικών δραστηριοτήτων για τους πρόσφυγες στην Ελληνική κυβέρνηση

Περισσότερα από 2,000 ασυνόδευτα παιδιά βρίσκονται στη λίστα αναμονής για την τοποθέτησή τους σε ασφαλείς ξενώνες στην Ελλάδα σύμφωνα με νέα έκθεση 15 Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ). Η χρόνια έλλειψη θέσεων φιλοξενίας για παιδιά αποτελεί ένα από τα κενά που χειροτερεύουν στις υπηρεσίες, καθώς η Ελληνική Κυβέρνηση προετοιμάζεται να αναλάβει τον πλήρη έλεγχο των ανθρωπιστικών δρασεων για τους πρόσφυγες.

Η έκθεση παρουσιάζει μια γενική εικόνα της κατάστασης σημερα τόσο στα νησιά όσο και στην ενδοχώρα. Περιλαμβάνει μια σειρά από συστάσεις για την Ελληνική Κυβέρνηση, τους Επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών για μία επιτυχή μετάβαση προκειμένου να ανταποκριθούν σε διαρκή κενά στις υπηρεσίες, στην πρόσβαση στο άσυλο κα σε ευκαιρίες ένταξης στην ελληνική κοινωνία.

Παρά τα βήματα που έχουν γίνει για τη μεταφορά των ανθρώπων στην ηπειρωτική χώρα, τα νησιά παραμένουν σε επικίνδυνες συνθήκες συνωστισμού με πολλές οικογένειες να μοιράζονται την ίδια χωρίς θέρμανση σκηνή όσο ο χειμώνας πλησιάζει. Η σοβαρή έλλειψη ιατρικού και νομικού προσωπικού θέτει σε κίνδυνο την υγεία των ανθρώπων, ενώ καθυστερεί σημαντικά τη διαδικασία ασύλου. Στην ηπειρωτική χώρα, τα ασυνόδευτα παιδιά περνούν νύχτες σε κελιά αστυνομικών τμημάτων, σε καταλήψεις ή ακόμα και στο δρόμο εξαιτίας της έλλειψης θέσεων σε ασφαλείς ξενώνες.

Για να βελτιωθεί η κατάσταση, σύμφωνα με την έκθεση, απαιτείται ένας μηχανισμός μεταφοράς των ανθρώπων σε κατάλληλες συνθήκες στέγασης στην ηπειρωτική χώρα μόλις τα κέντρα φιλοξενίας στα νησιά αγγίξουν το μέγιστο της δυναμικότητάς τους. Καλεί, επίσης, όλα τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν τη νομική και ηθική υποχρέωσή τους να εξετάσουν τα αιτήματα ασύλου και να μετεγκαταστήσουν τους πιο ευάλωτους σε άλλες χώρες στην Ευρώπη.

Συστήνει στις ΜΚΟ και στην Ελληνική Κυβέρνηση να επενδύσουν σε περισσότερα προγράμματα που εμπεδώνουν την ανοχή και την ενσωμάτωση, και στις ελληνικές κοινότητες που σήκωσαν το βάρος των ξαφνικών εισροών. Καλεί επίσης την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες να υιοθετήσει μια πιο κριτική στάση και να σταθεί ενάντια σε πολιτικές και πρακτικές που εφαρμόζονται στην Ελλάδα και, οι οποίες μειώνουν τα πρότυπα, και αποδυναμώνουν τις δικλείδες ασφαλείας στις διαδικασίες υποδοχής, ασύλου και επιστροφών.

Ο Nicola Bay, Επικεφαλής της αποστολής της Oxfam στην Ελλάδα, δήλωσε: «Είναι ώρα η Ελληνική κυβέρνηση να εντείνει τις προσπάθειές της και να αναλάβει τον έλεγχο της κατάστασης. Θα πρέπει να αδράξει την ευκαιρία και να πάρει μαθήματα από τα τελευταία δύο χρόνια μεταφέροντας τους ανθρώπους από τον υπερπληθυσμό σε ασφαλές καταφύγιο. Με στεναχώρια παρατηρούμε ότι η δυστυχία της οποίας είμαστε μάρτυρες στα νησιά θα γίνει μεγαλύτερη όσο πλησιάζει ο χειμώνας.»

Η Jana Frey, Διευθύντρια του International Rescue Committee, ανέφερε: «Υψίστης σημασίας είναι η ασφάλεια και η ευημερία των περισσότερων από 3,000 παιδιών που βρίσκονται στην Ελλάδα μόνα και χωρίς τις οικογένειές τους. Μόνο 1,000 από αυτά μένουν σε ξενώνες που φτιάχτηκαν για να τα φιλοξενήσουν. Τα υπόλοιπα βρίσκονται στη λίστα αναμονής με πιθανότητα εκατοντάδες από αυτά να κοιμούνται στους δρόμους ή σε καταλήψεις. Αυτά τα παιδιά βρίσκονται σε τεράστιο κίνδυνο».

Η Αντιγόνη Λυμπεράκη, Γενική Διευθύντρια του SolidarityNow, είπε: «Η Ελληνική Κυβέρνηση έχει τους απαιτούμενους πόρους για την υποδοχή των προσφύγων με ασφαλή και αξιοπρεπή τρόπο, καθώς και για να υποστηρίξει την ενσωμάτωσή τους στην κοινωνία. Αυτό που χρειάζεται είναι η πλήρης πολιτική βούληση να επιλυθούν τα υπάρχοντα προβλήματα που κάνουν χιλιάδες ανθρώπους να υποφέρουν, όπως επίσης να δημιουργηθεί ένα σύστημα παροχής ανθρωπιστικών δράσεων που θα ωφελεί τόσο τους πρόσφυγες όσο και τις κοινότητες υποδοχής».

Η Aleksandra Godziejewska, Επικεφαλής της αποστολής της CARE στην Ελλάδα, είπε: «Παρά το ότι μιλάμε για την ίδια χώρα, ως άμεσο αποτέλεσμα της Κοινής Δήλωσης μεταξύ ΕΕ – Τουρκίας, οι συνθήκες διαβίωσης των αιτούντων άσυλο στα ελληνικά νησιά και στην ενδοχώρα είναι ουσιωδώς διαφορετικές. Αναμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το αποτέλεσμα των προσπαθειών να αποσυμφορηθούν τα νησιά, και καλούμε την Ελληνική Κυβέρνηση να εφαρμόσει στρατηγικές που αντιμετωπίζουν τον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση που όλοι οι πρόσφυγες, άνδρες, αγόρια, γυναίκες και κορίτσια, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν κατά τη διάρκεια της επερχόμενης διαδικασίας ενσωμάτωσης».

Σημειώσεις

H έκθεση Μετάβαση στην πλήρη ανάληψη της ανθρωπιστικής δράσης από το ελληνικό κράτος: Προτάσεις για πιο δίκαιες και ανθρώπινες πολιτικές, αποτέλεσε το προϊόν της κοινής συγγραφής με υλικό που προέρχεται από τις κάτωθι οργανώσεις: ActionAid, Advocates Abroad, CARE, Caritas Greece, Danish Refugee Council (DRC), Greek Helsinki Monitor, Greek Forum of Refugees, HIAS, International Rescue Committee (IRC), JRS, Oxfam, SolidarityNow, Spanish Commission for Refugees (CEAR), Terre des hommes και Translators Without Borders.

Περισσότερα από 2,100 ασυνόδευτα παιδιά βρίσκονται ήδη σε λίστες αναμονής για ασφαλείς ξενώνες στα ελληνικά νησιά, με περισσότερα από 100 από αυτά να καταφθάνουν κάθε μήνα. Από την 1η Αυγούστου, η Ελληνική Κυβέρνηση ανέλαβε τη χρηματοδότηση των υπαρχόντων ξενώνων για αυτά τα παιδιά. Τουλάχιστον τέσσερις από αυτούς αντιμετωπίζουν δυσκολίες χρηματοδότησης και ενδέχεται να κλείσουν αν δεν ληφθεί άμεση δράση, οδηγώντας έτσι ακόμα περισσότερα παιδιά σε κελιά αστυνομικών τμημάτων, στέγαση που στερείται ασφάλειας ή στους δρόμους.

Στο τέλος του Ιουλίου 2017, η Ελληνική Κυβέρνηση ανέλαβε τον έλεγχο και τη χρηματοδότηση των ανθρωπιστικών δραστηριοτήτων στα ελληνικά νησιά από την Υπηρεσία Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ορισμένες ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν μειώσει τις δραστηριότητές τους ή αποσυρθεί εντελώς από τα νησιά, οδηγώντας σε κενά σε ζωτικές υπηρεσίες, όπως η ιατρική φροντίδα.

Οι Οργανώσεις πιέζουν τους Έλληνες αξιωματούχους και τα Κράτη Μέλη της ΕΕ για μεταφορές στην Ηπειρωτική Ελλάδα και βελτιωμένες συνθήκες

Η Ελληνική Κυβέρνηση, με την υποστήριξη των Κρατών Μελών της ΕΕ, οφείλει να αναλάβει δράση άμεσα ώστε να τεθεί ένα τέλος στη λεγόμενη «πολιτική περιορισμού», δήλωσαν σήμερα 20 οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και μη κυβερνητικές ανθρωπιστικές οργανώσεις. Η εν λόγω πολιτική εξαναγκάζει τους αιτούντες άσυλο που καταφθάνουν στα ελληνικά νησιά να παραμένουν σε συνωστισμένες, μη ασφαλείς εγκαταστάσεις, γεγονός που εγείρει επείγουσες ανησυχίες με τον χειμώνα προ των πυλών.

Οι συνθήκες στα ελληνικά νησιά συνέχισαν να επιδεινώνονται στο διάστημα αφότου 19 μη κυβερνητικές οργανώσεις απηύθυναν ανοιχτή επιστολή στον Έλληνα Πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, καλώντας τον να μεταφέρει τους αιτούντες άσυλο στην ηπειρωτική χώρα όπου υπάρχουν καλύτερες συνθήκες και περισσότερες διαθέσιμες υπηρεσίες.

«Εξακολουθεί να τίθεται θέμα ζωής και θανάτου», επισήμανε η Jana Frey, διευθύντρια του International Rescue Committee στην Ελλάδα. «Δεν υπάρχει καμία απολύτως δικαιολογία για τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στα νησιά –χιλιάδες άνθρωποι στοιβαγμένοι σε συνωστισμένες και ανεπαρκείς, σε σημείο απελπισίας, εγκαταστάσεις.  Δίνουμε μάχη με το χρόνο. Θα χαθούν –ξανά- ζωές αυτό το χειμώνα, αν δεν επιτραπεί στους ανθρώπους να μετακινηθούν, εκουσίως και με οργανωμένο τρόπο προς την ενδοχώρα».

Μέλη της ομάδας αιτήθηκαν πρόσφατα συνάντηση με τον Πρωθυπουργό προκειμένου να συζητήσουν για τις πλέον επείγουσες ανάγκες στα νησιά και να παράσχουν συστάσεις για την αντιμετώπιση της ολοένα επιδεινούμενης κατάστασης. Ωστόσο, το αίτημά τους παραμένει αναπάντητο.

Τον τελευταίο μήνα, η ελληνική κυβέρνηση μετέφερε 2.000 ανθρώπους από τη Σάμο και τη Λέσβο προς την ηπειρωτική χώρα εν είδει εκτάκτου μέτρου αποσυμφόρησης. Όταν η κυβέρνηση ανακοίνωσε την εν λόγω πρωτοβουλία τον περασμένο Οκτώβριο, τα νησιά αυτά είχαν ξεπεράσει κατά 5.000 άτομα τη χωρητικότητά τους. Ήταν προφανές, λοιπόν, ότι αυτό το μέτρο –αν και χρήσιμο- δεν θα επαρκούσε.

«Τίποτα δεν δικαιολογεί τον εγκλωβισμό ανθρώπων σε αυτές τις άθλιες συνθήκες στα νησιά, για άλλον έναν χειμώνα», επισήμανε η Eva Cossé, ερευνήτρια για την Ελλάδα στη Human Rights Watch. «Η Ελλάδα και τα υπόλοιπα Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν να δράσουν επειγόντως εξαλείφοντας κάθε εμπόδιο που δεν επιτρέπει στους ανθρώπους να λάβουν τη φροντίδα και τη βοήθεια που χρειάζονται στην ηπειρωτική Ελλάδα».

Έως τις 20 Νοεμβρίου 2017, τα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης (hotspots) στη Λέσβο, τη Σάμο και τη Χίο φιλοξενούσαν 7.000 άτομα πάνω από τη χωρητικότητά τους: 10.925 άτομα διαμένουν σε εγκαταστάσεις με χωρητικότητα μόλις 3.924 ατόμων. Χιλιάδες άνθρωποι, ανάμεσά τους γυναίκες μόνες, γυναίκες – αρχηγοί οικογένειας και παιδιά πολύ μικρής ηλικίας, αναγκάζονται να ζουν σε καλοκαιρινά αντίσκηνα, ουσιαστικά να κοιμούνται στο χώμα, υπό επιδεινούμενες καιρικές συνθήκες. Πολλές γυναίκες αναγκάζονται να μοιράζονται το αντίσκηνό τους με ξένους άνδρες, διακινδυνεύοντας την ασφάλειά τους και τη στοιχειώδη ανάγκη για προσωπικό χώρο. Αυτός θα είναι ο δεύτερος χειμώνας από την έναρξη εφαρμογής της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας τον οποίο οι αιτούντες άσυλο θα υποχρεωθούν να περάσουν μέσα σε ακατάλληλες εγκαταστάσεις στα νησιά.

«Η Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας καταδικάζει πρόσφυγες και μετανάστες σε έναν ακόμα χειμώνα εξαθλίωσης στα ελληνικά νησιά. Αντί να προσπαθούν να τηρήσουν τη Συμφωνία με κάθε κόστος, οι Ευρωπαϊκές χώρες και η Ελλάδα οφείλουν επειγόντως να συνεργαστούν με στόχο τη μετακίνηση των αιτούντων άσυλο από τα νησιά», δήλωσε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης, διευθυντής της Διεθνούς Αμνηστίας στην Ελλάδα.

Αξιωματούχοι της ΕΕ και της Ελλάδας προβάλλουν τη Συμφωνία της ΕΕ-Τουρκίας ως δικαιολογία για την πολιτική περιορισμού. Ωστόσο, ο εξαναγκασμός των αιτούντων άσυλο να παραμένουν υπό συνθήκες που παραβιάζουν τα δικαιώματά τους και είναι επιζήμιες για την ευημερία, την υγεία και την αξιοπρέπειά τους είναι αδικαιολόγητος, δήλωσαν οι οργανώσεις. Ως εκ τούτου, οι οργανώσεις απηύθυναν επίσης επιστολές στους πρεσβευτές των κρατών μελών της ΕΕ στην Ελλάδα, προτρέποντας τους να καλέσουν άμεσα την ελληνική Κυβέρνηση να καταργήσει την πολιτική περιορισμού.

Για να διαβάσετε την κοινή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, επισκεφθείτε τον παρακάτω σύνδεσμο:

https://www.solidaritynow.org/prime_minister_letter/

Human Rights Watch

International Rescue Committee

ActionAid

Advocates Abroad

AITΗMA

Διεθνής Αμνηστία

ΑΡΣΙΣ

CARE International

Κάριτας Ελλάς

Danish Refugee Council Greece

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες 

Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων

Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι

Help Refugees

Jesuit Refugee Service

Lesbos Legal Center

OXFAM

Praksis

SolidarityNow

Terre des hommes