Tο HUFFPOST φιλοξενεί το αφιέρωμα του SolidarityNow για τις γυναίκες – ωφελούμενες των υπηρεσιών του και τη σχέση τους με την Επιστήμη.

από την Μαργαρίτα Κιάου, για το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

– Νίνα, 16 χρόνων: «Στην αρχή ήμουν διστακτική, αλλά σκέφτηκα ότι ήταν μια καλή ευκαιρία να βελτιώσω την αυτοπεποίθησή μου και να γνωρίσω ανθρώπους. Είμαι πολύ κλειστή και αν δεν ξέρω κάποιον καλά δεν ανοίγομαι».

– Ραφαηλία, 15 χρόνων: «Μα, σε μένα, μιλάς».

– Νίνα: «Αυτό εξηγώ».

Παρακολουθήσαμε το σεμινάριο φωτογραφίας του Ιδρύματος Φρέντρικ Ρόμπερτς για τη Φωτογραφία (Fredric Roberts Photography Foundation), που πραγματοποιείται αυτές τις ημέρες στο κέντρο της Αθήνας σε συνεργασία με το SolidarityNow. Είκοσι παιδιά 14-16 ετών, δέκα αγόρια και δέκα κορίτσια, τόσο από αστικά κέντρα, όσο και την επαρχία, με καταγωγή από την Ελλάδα και άλλες χώρες (μετανάστες β’ γενιάς και πρόσφυγες) ολοκληρώνουν αυτές τις ημέρες εντατικά μαθήματα φωτογραφίας διάρκειας μίας εβδομάδας.

«Η διδασκαλία γίνεται σε επαγγελματικό επίπεδο, τα παιδιά εξοπλίζονται με κάμερες, μαθαίνουν τα βασικά διάφραγμα-ταχύτητα-κάδρο, πειραματίζονται μόνο σε χειροκίνητες λήψεις πάνω σε διαφορετικές θεματικές σε αρκετά μέρη της πόλης (ψαραγορά, χώροι εργασίας, καφενεία, δρόμος κλπ). Στο τέλος φτιάχνουν μια ιστορία βασισμένη στην εμπειρία της μετανάστευσης και στη ζωή που δίνουν σε μια κοινότητα », εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η φωτορεπόρτερ και μια από τους πέντε δασκάλους του σεμιναρίου, Σάρα Μέγκαν Λι (Sarah Meghan Lee).

Αυτό που κάνει μοναδικό το συγκεκριμένο πρόγραμμα είναι, ότι μετά την ολοκλήρωση των μαθημάτων το Ίδρυμα αφήνει τέσσερεις επαγγελματικές κάμερες πίσω στο φορέα που συνεργάζεται, στην προκειμένη περίπτωση στο SolidarityNow, ώστε τα παιδιά να τις δανείζονται όποτε θέλουν και να συνεχίσουν τη φωτογραφία. Επίσης, οι δάσκαλοι του ιδρύματος θα επιστρέψουν μετά από ενάμιση- δυο χρόνια και θα παραδώσουν στα ίδια παιδιά μαθήματα για προχωρημένους. Μετά από μια εβδομάδα, θα ξεκινήσει πάλι σεμινάριο για αρχαρίους, όπου οι παλιότεροι, πια, μαθητές θα βοηθούν στη διδασκαλία, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Φρέντρικ Ρόμπερτς. «Πολλοί οργανισμοί κάνουν μαθήματα και μετά φεύγουν, δεν υπάρχει συνέχεια για την εκπαίδευση των παιδιών. Εμείς πιστεύουμε πολύ στη διάρκεια και την επαφή για την καλλιέργεια και τη μόρφωση», προσθέτει ο κ. Ρόμπερτς.

«Φεύγοντας από εδώ βλέπουμε τον κόσμο με διαφορετικό μάτι»

Στον Αλί, 15 χρόνων, άρεσε από πάντα, όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η φωτογραφία. Πριν μισό χρόνο, μάλιστα, έδωσε όλο το χαρτζιλίκι που μάζευε και αγόρασε μια φωτογραφική μηχανή. «Αλλά δεν ήξερα να τραβάω, έκανα ό,τι νόμιζα μόνος μου. Τώρα άνοιξαν τα φτερά μου, πιστεύω ότι μπορώ να κάνω πολλά», περιγράφει. Δίπλα του, ο 14χρονος Πέτρος, δηλώνει πως το σεμινάριο ήταν μια «καταπληκτική εμπειρία. Αισθάνομαι, ότι φεύγοντας από εδώ βλέπουμε τον κόσμο με διαφορετικό μάτι».

Και η Νίνα με τη Ραφαηλία, κολλητές, πια, σε όλο το θεωρητικό μάθημα και στις φωτογραφικές βόλτες, από εκεί που δεν γνώριζαν τίποτα για φωτογραφία, πέρα από το να τραβούν με τα κινητά τους, τώρα τονίζουν, ότι «μπορούν να χειριστούν τη μηχανή όπως θέλουν». Έχουν καλύτερο έλεγχο της εικόνας με μια φωτογραφική κάμερα, από ό,τι με ένα κινητό, παραδέχονται και με μια φωνή απαντούν στη σχετική ερώτηση «ναι, θα συνεχίσουμε».

Το Σάββατο 22, Ιουνίου, 2019, στις 12 το μεσημέρι η δουλειά των παιδιών θα παρουσιαστεί στην έκθεση φωτογραφίας «Κοινωνική και Πολιτισμική Ενσωμάτωση», στη Στοά του Βιβλίου (Αίθουσα Λόγου), Πεσμαζόγλου 5, στην Αθήνα.

«Επιλέγουμε οι τάξεις να είναι μεικτές, ώστε παιδιά από διαφορετικό περιβάλλον να έρθουν κοντά, να συνεργαστούν και να μάθουν το ένα από τις ιστορίες του άλλου. Την πρώτη μέρα είναι ακόμα ντροπαλά, πράγμα που σταδιακά αλλάζει και τώρα στο τέλος μιλούν ανοιχτά για τη δουλειά τους και τις φωτογραφίες των άλλων, συζητούν, το σεμινάριο κατευθύνεται από τους ίδιους στην ουσία», επισημαίνει η κ. Λι.

Οι όμορφες λέξεις «πλάθουν» ιστορίες, οι άνθρωποι λένε πάντα ιστορίες, που γεννούν στην καρδιά τους καινούρια όνειρα. Με τη σημασία και τη δύναμη των λόγων που «φτιάχνουν» εικόνες και δίνουν ζωή, έκλεισε ένα από τα παραμύθια, με τα οποία «ταξίδεψε» ένα πολυπολιτισμικό, πολυεθνικό, όλων των ηλικιών ακροατήριο με φόντο έργα- τεκμήρια του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

Παιδιά από δομές φιλοξενίας προσφύγων με τις οικογένειές τους, καθώς επίσης μετανάστες και Θεσσαλονικείς, γιόρτασαν μαζί την Παγκόσμια Ημέρα Αφήγησης με λαϊκά παραμύθια από τη Βόρεια Αφρική, την Τουρκία, τη Συρία, την Αρμενία και την Ελλάδα. Τα παραμύθια διαβάστηκαν σε τρεις γλώσσες, αραβικά, τουρκικά και ελληνικά και οι παρευρισκόμενοι, μικροί και μεγάλοι, γέλασαν με τις άβολες καταστάσεις, στις οποίες βρέθηκαν οι χαρακτήρες, ταυτίστηκαν και αγχώθηκαν με τις περιπέτειές τους και χάρηκαν με το ευτυχές τέλος.

Η Ροδάνθη Δημητρέση από την Action Art/ Εικαστική Δράση, o υπεύθυνος επικοινωνίας του Συνδέσμου Ελληνο-Αραβικής Φιλίας, Μπαντέρ Χασίμ (Bader Hashim) και ο Τούρκος φοιτητής στη Θεσσαλονίκη, Οζάν Σερχάτ Ακά (Ozan Serhat Aka) αφηγήθηκαν στη μητρική τους γλώσσα, στα ελληνικά, αραβικά και τουρκικά, αντίστοιχα, ιστορίες διαφορετικών πολιτισμών, αναδεικνύοντας κοινά τους στοιχεία στην παράσταση αφήγησης με τίτλο «Στους δρόμους των Παραμυθιών», που διοργανώθηκε σε συνεργασία με το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

«Επιλέξαμε ιστορίες για πολέμους που ξεσπούν χωρίς σοβαρή αιτία, για ξένους που αντιμετωπίζονται αρχικά με επιφύλαξη και γίνονται αποδεκτοί. Έχουμε προσφυγικό στοιχείο παρά πολύ έντονο μέσα στις οικογένειές μας, πρέπει να θυμόμαστε από πού ερχόμαστε είναι πολύ σημαντικό» δήλωσε στο Αθηναϊκό/ Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Ροδάνθη Δημητρέση, η οποία προωθεί τη διάδοση της αφηγηματικής τέχνης και από το 2010 κάνει πολυγλωσσικές αφηγήσεις.

Τα παραμύθια μιλούν για ειρήνη και συνύπαρξη, αυτό θέλουν οι γονείς να διαδώσουν στα παιδιά τους Η Μπετούλ και η Μερβέ από την Τουρκία παρακολούθησαν την παράσταση αφήγησης με τις κόρες τους, 6,5 ετών και 6 ετών, οι οποίες μίλησαν στο ΑΠΕ– ΜΠΕ σε άπταιστα ελληνικά, επαναλαμβάνοντας τις κοινές λέξεις που χρησιμοποιούνται και στις τρεις γλώσσες και ακούστηκαν στα παραμύθια: μπακάλης, τέντζερης, ντολμάς.

Η ηλικίας 6,5 ετών μικρή δήλωσε ότι πρώτη φορά άκουσε τα συγκεκριμένα παραμύθια και ότι ενθουσιάστηκε με την ιστορία «Ο Νασρεντίν Χότζας και το μεγάλο καζάνι». Η φίλη της είπε ότι διασκέδασε με τις ιστορίες που άκουσε, όμως ότι αγαπημένη της ηρωίδα παραμυθιού είναι η Άριελ, η Μικρή Γοργόνα.

«Όταν ήμουν μικρή άκουγα παραμύθια από τους γονείς μου, τώρα όμως τα παιδιά έχουν τα βιβλία τους και διαβάζουν μόνα τους ιστορίες» τόνισε στο Αθηναϊκό/ Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Μπετούλ υπογραμμίζοντας ότι είναι σημαντική η αφήγηση και η ανάγνωση για τα μικρά παιδιά, καθώς τα βοηθά να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους και τη φαντασία τους.

«Βασικό νόημα των παραμυθιών είναι η ειρήνη, η συνύπαρξη και αυτό θέλουν να μεταδώσουν και οι γονείς στα παιδιά τους. Θέλουν να μάθουν για την επικράτηση της ειρήνης, της αδελφοσύνης, της φιλίας» υπογράμμισε.

Στα παραμύθια, που μπορεί να είναι από διαφορετικούς πολιτισμούς, διαφορετικές χώρες, υπάρχουν κοινά στοιχεία, ανέφερε η Μερβέ. Οι ήρωες περνούν δυσκολίες, αλλά τα καταφέρνουν στο τέλος. Οι ζωές μας μοιάζουν με τα παραμύθια, άνθρωποι βιώνουν δεινά και αυτήν τη στιγμή γράφονται ιστορίες, πρόσθεσε.

Οι πρόσφυγες και μετανάστες παρακολούθησαν την εκδήλωση σε συνεργασία με μη κυβερνητικές οργανώσεις, τη Solidarity Now και τα Κέντρα Υποστήριξης Νέων (KYN) της ΑΡΣΙΣ στη Θεσσαλονίκη.

Δράσεις για τους πρόσφυγες που αφορούν την πολυφωνία και τη συνεργατικότητα

Προετοιμάζαμε την εκδήλωση εδώ και έναν μήνα και πιστεύω ότι είχαμε πολύ καλή ανταπόκριση, δήλωσε στο Αθηναϊκό/ Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η συντονίστρια Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του SolidarityNow στη Βόρεια Ελλάδα, Δομνίκη Γεωργοπούλου, τονίζοντας ότι την παράσταση αφήγησης παρακολούθησε όχι μόνον αραβόφωνο και τουρκόφωνο κοινό, αλλά και από άλλες χώρες, στις οποίες μιλιούνται διαφορετικές αραβικές διάλεκτοι. Έδειξαν ενδιαφέρον, καθώς σε μία παράσταση αφήγησης η ιστορία γίνεται κατανοητή ακόμη κι αν δεν καταλαβαίνει κάποιος τη γλώσσα.

Τα παιδιά που ήταν στο κοινό, μένουν στα Διαβατά, ή σε διαμερίσματα του προγράμματος «Εστία» της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) και τα γνωρίζουμε μέσω των εκπαιδευτικών μας προγραμμάτων. Συμμετέχουν στο πρόγραμμα «ΔΙΑ–δράσις» που υλοποιούμε με χρηματοδότηση της Μητροπολιτικής Αναπτυξιακής Θεσσαλονίκης στο Διαπολιτισμικό Γυμνάσιο, επισήμανε η κ. Γεωργοπούλου.

Την παράσταση αφήγησης παρακολούθησαν επίσης παιδιά από το Blue Refugee Center– Κέντρο Υποστήριξης Προσφύγων της Solidarity Now στη Θεσσαλονίκη, το οποίο υποστηρίζεται από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR).

«Προσπαθούμε να συμμετέχουν σε όλες τις δράσεις που διοργανώνονται έφηβοι από Δομές Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανήλικων. Μας ενδιαφέρει η ομαλή κοινωνική ένταξη των παιδιών και προσπαθούμε να συμμετέχουν σε δράσεις που αφορούν την πολυφωνία, τη συνεργατικότητα και τον πολιτισμό, την αντίληψη ότι είμαστε μία κοινότητα και ότι όλοι συμμετέχουμε στο κτίσιμό της» δήλωσε στο ΑΠΕ- ΜΠΕ η Αργυρώ Μουμτζίδου υπεύθυνη για τη Σχολική Διαρροή στο Κέντρο Υποστήριξης Νέων της ΑΡΣΙΣ.

Συνοδεύσαμε τις οικογένειες και έφηβους από τους ξενώνες της ΑΡΣΙΣ στην εκδήλωση, με στόχο να τονιστεί η πολυφωνία και η πολυγλωσσία, να δώσουμε το «παρών» και διαφορετικές κοινότητες να μεταφέρουν η μία στην άλλη, μία αύρα και έναν αέρα από τον πολιτισμό τους. Σε έναν χώρο που προωθεί την ιστορικότητα της πόλης, βρέθηκαν διαφορετικοί πολιτισμοί, Αφγανοί, Άραβες, Τούρκοι και Αφρικανοί, υπογράμμισε.

Η παράσταση αφήγησης με τίτλο «Στους δρόμους των Παραμυθιών» εντάσσεται στις εκδηλώσεις που διοργανώνει και φιλοξενεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, με στόχο το κοινό της πόλης να έρχεται πιο κοντά με ομάδες προσφύγων και μεταναστών και να γνωρίσει τον πολιτισμό και την κουλτούρα τους.

Το καλοκαίρι, με την ευκαιρία της Ευρωπαϊκής Ημέρας Μουσικής και της Παγκόσμιας Ημέρας Προσφύγων, διοργάνωσε την εκδήλωση με θέμα «Γνωρίζοντας την Αρχαία Ελληνική Μουσική» σε συνεργασία με τον καθηγητή μουσικολογίας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ Ιωάννη Καϊμάκη και το μουσικό σύνολο «Μεσογειακά Ηχοχρώματα», που περιλάμβανε θεματική ξενάγηση στους εκθεσιακούς χώρους για τα αρχαία μουσικά όργανα από τον αρχαιολόγο του ΑΜΘ Χαράλαμπο Τσούγγαρη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Read more at: https://parallaximag.gr/life/texnes/giorti-pou-efere-konta-diaforetikous-politismous-kai-glosses

Εκπαιδεύτηκαν, ενδυναμώθηκαν και τώρα εφαρμόζουν στην πράξη τη γνώση, τη δύναμη και το ταλέντο τους!

Η Σαμίν από το Ιράν είναι μακιγιέρ και η Φαρίμπα από το Αφγανιστάν φτιάχνει σακίδια πλάτης και κοσμήματα έχοντας ως πρώτη ύλη το καουτσούκ από τις φουσκωτές βάρκες με τις οποίες φθάνουν οι πρόσφυγες στα ελληνικά νησιά. Οι δυο γυναίκες είναι απόφοιτες του δωρεάν εκπαιδευτικού προγράμματος επιχειρηματικότητας Business4YOUth, που υλοποιεί το SolidarityNow, σε συνεργασία με την Κοινωνική Επιχείρηση Knowl, την υποστήριξη του International Rescue Committee (IRC) και τη χρηματοδότηση του Citi Foundation. Και οι δυο μίλησαν για την εμπειρία τους στο  εκπαιδευτικό πρόγραμμα και για το πώς τις βοήθησε, στη δημοσιογράφο Αλεξία Βλάχου από το Κινεζικό Πρακτορείο Ειδήσεων (https://www.facebook.com/XinhuaNewsAgency/).

Η Αντιγόνη Λυμπεράκη είναι μια οικονομολόγος «λίγο ανορθόδοξη», είναι ακαδημαϊκός αλλά και ενεργή στο πεδίο του ακτιβισμού εδώ και χρόνια, ενώ κάποια στιγμή πέρασε και από τα κοινοβουλευτικά έδρανα. Εδώ και δύο περίπου χρόνια βρίσκεται στο τιμόνι της οργάνωσης SolidarityNow. Σε μια εποχή που όπως λέει η ίδια, η πολιτική «παίζει καθυστερήσεις», εκείνη βρίσκεται μέσα σε κάτι που πραγματικά έχει θετική επίπτωση στις ζωές των ανθρώπων. Κι αυτό γιατί τη συγκινεί η ζεστασιά της επαφής με ανθρώπους που μοιράζονται το ίδιο όραμα αλλά και με τους ανθρώπους που ωφελούνται από τη δράση της οργάνωσης γιατί «μας κάνει να καταλαβαίνουμε ότι η προσφορά γεφυρώνει διαφορές και μας ενώνει τόσο σαν μονάδες, όσο και σαν ομάδες».

Πώς ξεκίνησε η δική σας ενασχόληση στον τομέα της κοινωνίας των πολιτών;

«Στρατολογήθηκα» από τα μαθητικά μου χρόνια στην Αριστερά – όπως σχεδόν όλες και όλοι στην γενιά μου. Τότε μαθαίναμε ότι μόνο αν λυνόταν το «πολιτικό πρόβλημα» θα μπορούσε να γίνει κάτι για το «κοινωνικό». Η «κοινωνία πολιτών», με αυτή τη λογική δεν ήταν παρά προπέτασμα καπνού που αποσπά την προσοχή από την «πάλη των τάξεων».

Ωριμάζοντας, κράτησα την ανησυχία για το «κοινωνικό» και αναθεώρησα τις απόψεις μου για το ρόλο του ατόμου «για όσο διάστημα δεν λύνεται το πολιτικό». Έτσι, όταν πια οι εύκολες απαντήσεις μας άφησαν χρόνια (κάπου εκεί στα ’90), ήταν έτοιμο το υπόβαθρο για τον ατομικό ρόλο: δεν μπορείς να λες ότι κάτι πρέπει να γίνει και να μην κάνεις εσύ προσωπικά κάτι για να γίνει.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 αρχίσαμε με κάτι φίλους μια μικρή οργάνωση που προσέφερε βοήθεια στον αναπτυσσόμενο κόσμο– που τη λέγαμε «Πολίτες του Κόσμου». Αυτό με οδήγησε μετά το 2000 στην ΑctionAid Hellas –μια οργάνωση που προσπαθεί να βοηθά τους φτωχότερους στους πιο φτωχές χώρες. Όταν χτύπησε η κρίση την Ελλάδα, η μεγάλη ανάγκη μετακόμισε στην πόρτα μας –δεν μπορεί κανείς να μείνει αμέτοχος. Όταν το 2013 ήρθε η πρόσκληση να συμμετέχω στο Διοικητικό Συμβούλιο του SolidarityNow ήμουν πανέτοιμη.

Πολιτικός – ακαδημαϊκός – ακτιβίστρια και νυν γενική διευθύντρια ανθρωπιστικής οργάνωσης: πού συναντώνται αυτοί οι δρόμοι;

Είμαι μια οικονομολόγος λίγο ανορθόδοξη. Ποτέ δε με συγκίνησε ο κόσμος των φανταχτερών μεγάλων επιχειρήσεων. Αντιθέτως, η έρευνά μου από την πρώτη στιγμή επικεντρώθηκε στη μικρή κλίμακα -εκεί όπου η οικονομία συναντά την κοινωνία και την οικογένεια. Η διατριβή μου ήταν για την μικρή οικογενειακή επιχείρηση στην Ελλάδα. Ενώ όλοι την είχαν ξεγράψει, εγώ, κόντρα στο ρεύμα, πίστευα ότι ο αληθινός δυναμισμός βρίσκεται εκεί.

Από την μικρή επιχείρηση πέρασα στα οικονομικά των φτωχών χωρών και τα φεμινιστικά οικονομικά – τον παρεξηγημένο ρόλο των γυναικών στην οικονομία, και όχι μόνο.

Με διαπαιδαγώγηση στην Αριστερά και τέτοια ενδιαφέροντα σου έρχεται εύκολο «να ανασκουμπώνεσαι» όταν θεωρείς ότι κάτι μπορείς να κάνεις. Έτσι μπήκα στην πολιτική –σε μικρό κόμμα που φιλοδοξούσε να αλλάξει τα πράγματα– στο αποκορύφωμα της κρίσης – με το σκεπτικό ότι «Τι Σποράδες, τι Κυκλάδες, καλύτερα να δούμε μην πάμε στον πάτο».

Τώρα, να σας πω την αλήθεια, είμαι πολύ ευτυχής, αλλά και πολύ περήφανη, που διευθύνω το SolidarityNow. Κάνω κάτι με πραγματικά θετική επίπτωση στις ζωές των ανθρώπων σε μια φάση που η πολιτική φαίνεται να «παίζει καθυστερήσεις». 

Τί κέρδισατε με την ενασχόλησή σας με τον ανθρωπιστικό τομέα;

Την αίσθηση προσφοράς – ότι κάτι αλλάζω στον κόσμο. Άγχος σε ώρες εργασίας. Ήσυχο ύπνο τα βράδια. 

Ποια θα συνόψιζατε ως τα σημαντικότερα επιτεύγματα της οργάνωσης για το 2018;

Το SolidarityNow άρχισε να λειτουργεί το 2014 με βασικό του αντικείμενο την ελάφρυνση από τις επιπτώσεις της κρίσης. Την εμπέδωση της αντίληψης ότι «όλοι βρισκόμαστε στην ίδια βάρκα» και πρέπει να παραμείνουμε προσηλωμένοι σε μια συνεκτική και ανοιχτή κοινωνία. Όταν «χτύπησε» η προσφυγική κρίση, η οργάνωση ήταν έτοιμη να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανταπόκριση στις πρωτόγνωρες προκλήσεις που αντιμετώπισε η Ελλάδα. Το 2018 προσπαθήσαμε να συνδυάσουμε τις επιτυχημένες ενέργειες για πρόσφυγες και μετανάστες με καινοτόμες δράσεις στην κοινωνική πολιτική. Επειδή συνεχίζουμε να πιστεύουμε σε μια ανοιχτή κοινωνία ευκαιριών και ελπίδας για όλους.

Φιλοδοξία μας είναι να «κατοχυρώσουμε» το SolidarityNow ως χώρο συνάντησης της κοινωνίας πολιτών με την κοινωνική πολιτική – σαν ένα μόνιμο μοχλό αλληλεγγύης και προσφοράς. Και αυτενέργειας. 

Ποιες είναι σήμερα οι προτεραιότητες της οργάνωσης;

To 2019 θα είναι ένας έντονα μεταβατικός χρόνος. Θα έχουμε οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές ανακατατάξεις. Στο ευρωπαϊκό πεδίο θα διακυβευθεί η «ψυχή της Ευρώπης» -ως μια ανοικτή κοινωνία που βοηθά τους πολίτες και ανταποκρίνεται στο καθήκον της στις τοπικές κοινωνίες.

Φιλοδοξία μας είναι η επιτυχία στις δράσεις μας να καταφέρει να λειτουργήσει κατευναστικά και πολλαπλασιαστικά,– σαν ένα είδος «κοινωνικής μόχλευσης». Να δείξουμε ότι το «αλληλεγγύη τώρα» είναι ένα απαραίτητο και χρήσιμο συστατικό της Ανοιχτής Κοινωνίας – για την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Τί είναι αυτό που σας συγκινεί στο SolidarityNow;

Η ζεστασιά της επαφής με ανθρώπους στο πλαίσιο δράσεων στις οποίες όλοι και όλες πιστεύουμε. Η συνεργασία με τα στελέχη της οργάνωσης, προσπαθώντας να κάνουμε τη δουλειά μας καλύτερα. Η επαφή με τους ωφελούμενους, που μας κάνει να καταλαβαίνουμε ότι η προσφορά γεφυρώνει διαφορές και μας ενώνει τόσο σαν μονάδες, όσο και σαν ομάδες. 

Ποιες θεωρείτε τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η κοινωνία μας στο μέλλον;

Την επέλαση της μισαλλοδοξίας, της έλλειψης ανοχής και ανεκτικότητας. Το φόβο του «Άλλου». Το κλείσιμο της κοινωνίας και του μυαλού μας.

Πόση εγγύτητα ή απόσταση έχετε με τα σενάρια πολιτικής συνωμοσίας που είδαν το φως της δημοσιότητας τους τελευταίους μήνες;

Αν μια «συνωμοσία» έχει στόχο και αποτέλεσμα να φέρνει ξανά το χαμόγελο σε μια 6χρονη προσφυγοπούλα, τότε με πολύ χιούμορ θα τολμούσα να πω, μακάρι να υπήρχαν περισσότερες τέτοιες! Η προώθηση της ανοικτής κοινωνίας δε χρειάζεται καμιά συνωμοσία πέρα από την επίδειξη του ίδιου του έργου της. 

Τί είναι αυτό που σας παρακινεί κάθε μέρα να πηγαίνετε στο γραφείο σας;

Ότι πίσω από κάθε πρόβλημα κρύβεται (τουλάχιστον) μια λύση. Και ότι δεν προσπαθώ μόνη μου, αλλά με πολλούς άλλους. Πού θα μας πάει; Θα το αντιμετωπίσουμε και αυτό.

Ποιο είναι το μότο σας στη ζωή;

Το πρότυπό μου είναι ο ο γάτος μας, ο Μπελάς. Αυτός, αφού ήταν γάτος, δεν είχε μότο, αλλά μόνο φιλοσοφία ζωής. Τα δοκιμάζεις όλα, τα γεύεσαι όλα, χωρίς φόβο και καχυποψία. Αν μπορούσε να μιλήσει, δεν νομίζω ότι θα έλεγε κάτι διαφορετικό. Κοιτάς τη ζωή στα μάτια. Και προχωράς.

Διαβάστε το άρθρο εδώ

από την Αλεξία Καλαϊτζή

Νεαροί πρόσφυγες μαθαίνουν πως μπορούν μέσω της φωτογραφίας και του podcast να εκφράζονται, να ασκούν κριτική και μιλούν για τα προβλήματά τους.

«Όταν το αεροπλάνο σηκώνεται από το έδαφος, χαμογελάω πίσω από στενό παράθυρο. Νιώθω λύπη. Κάτι έσπασε μέσα μου […] είμαι άντρας χωρίς παρελθόν αλλά το μέλλον μου χαμογελάει εν μέσω της Μεσογείου».

Ο 24χρονος Ομάρ διαβάζει τα παραπάνω λόγια κατά τη διάρκεια ενός σεμιναρίου σε ένα ραδιοφωνικό στούντιο της Θεσσαλονίκης περιτριγυρισμένος από τους συμμαθητές του, όλοι νέοι πρόσφυγες 18 έως 25 ετών. Ο νεαρός από την Αλγερία θα συνοδεύσει την αφήγησή του που είναι επηρεασμένη από το ταξίδι του με μουσική που ο ίδιος έχει επιλέξει και θα δημιουργήσει ένα podcast το οποίο μετά θα μπορεί να μοιραστεί όπου και με όποιον θέλει.

Το μάθημα ραδιοφώνου στο οποίο συμμετέχει ο Ομάρ πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Resilient Roots Initiative, που υλοποιεί η μη κυβερνητική οργάνωση SolidarityNow. Στόχος του είναι να εκπαιδεύσει τους πρόσφυγες που ωφελούνται από τις δράσεις του να εκφράζουν την εποικοδομητική κριτική τους στον φορέα προκειμένου αυτός να βελτιώνεται και να προσαρμόζει τα προγράμματά του στις πραγματικές ανάγκες των προσφύγων. «Οι ίδιοι ωφελούμενοι είναι οι καταλληλότεροι να εκφράζουν τις ανάγκες τους», δηλώνει στη voria.gr η Δανάη Καπράλου, project manager στo SolidarityNow προσθέτοντας πως η έννοια της λογοδοσίας είναι κάτι που λείπει στην Ελλάδα. «Είναι καλό για τους πρόσφυγες που προσπαθούν να χτίσουν τη ζώη τους να μάθουν πως μόνο οι ίδιοι μπορούν να μιλήσουν για το πρόβλημά τους τόσο καλά». Όπως εξήγησε η κ. Καπράλου το πρόγραμμα στη Θεσσαλονίκη περιλαμβάνει μαθήματα ραδιοφώνου και συγκεκριμένα podcast και φωτογραφίας, γνώσεις που αποτελούν εργαλεία που επιτρέπουν στους πρόσφυγες να εκφραστούν.

Ο Ομάρ μόλις είδε την προκήρυξη για τη συμμετοχή στα μαθήματα, δήλωσε ενδιαφέρον χωρίς δεύτερη σκέψη. «Όταν ήμουν στην Αλγερία, έπαιζα θέατρο ερασιτεχνικά. Ανεβάζαμε κωμωδίες. Όταν είδα το κάλεσμα, αποφάσισα να το κάνω γιατί νιώθω πως και το ραδιόφωνο και η φωτογραφία συνδέονται με το θέατρο. Μέσω του θεάτρου έστελνα ένα μήνυμα στον κόσμο, το ίδιο μπορώ να κάνω και τώρα με τις τέχνες αυτές», σημείωσε ο 24χρονος.

Καθοδηγητής του Ομάρ και των υπόλοιπων νέων στη διαδικασία αυτή είναι ο δημοσιογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός, Χρήστος Κιούσης, ο οποίος με μαθήματα θεωρίας και πρακτικής δίδαξε στους νέους άνδρες πώς να εκφράζονται μέσω παραγωγής podcast, δηλαδή ένα σύγχρονο μέσο διάδοσης πληροφορίας και έκφρασης που αναρτάται στο διαδίκτυο και έτσι μπορεί να ταξιδέψει παντού. Όπως αναφέρει ο κ. Κιούσης, για όλα τα παιδιά ήταν η πρώτη φορά που ασχολούνται με το podcast, ωστόσο αφιέρωσαν χρόνο και σκέψη στο να φτιάξουν το πρώτο τους στο studio μαζί τους. Ο ίδιος δουλεύει πρώτη φορά με πρόσφυγες και μάλιστα τέτοιας ηλικίας. «Για να μην φοβάσαι κάτι, πρέπει να το γνωρίσεις και αν το γνωρίσεις μπορεί και να σου αρέσει. Ισχύει για αυτούς και το podcast, ισχύει για εμένα και τους πρόσφυγες», σημείωσε.

Περιπέτεια ανακάλυψης ωστόσο δεν ήταν για τα παιδιά μόνο το ραδιόφωνο αλλά και το μάθημα φωτογραφίας. Μετά από ένα μάθημα θεωρίας, μια ομάδα προσφύγων 16-18 ετών ξεχύθηκε στο λιμάνι μαζί με τον βραβευμένο φωτορεπόρτερ, Αλέξανδρο Αβραμίδη, ώστε να εφαρμόσει στην πράξη ό,τι έμαθε. Ο Μουσταφά, 18χρονος από το Μαρόκο, πειραματίζεται με τις διαφορετικές γωνίες και οπτικές προσπαθώντας να βγάλει την καλύτερη φωτογραφία. «Το μάθημα ήταν πολύ καλό», σημειώνει ο ίδιος. Όπως λέει ο νεαρός, στην καθημερινή του ζωή βγάζει συνέχεια φωτογραφίες τις οποίες αναρτά στο facebook ενώ τα αγαπημένα μέρη του για να πάει μια βόλτα και να βγάλει φωτογραφίες είναι η Άνω Πόλη και τα Κάστρα. «Φωτογραφίζω πράγματα που αντανακλούν κάτι στην ψυχή μου. Αυτά θα “μιλήσουν και στην ψυχή των άλλων”», σημείωσε.

Οι έφηβοι είχαν την ευκαιρία να μάθουν κάποια πράγματα για την ιστορία και την ουσία της φωτογραφίας αλλά και έπειτα να προσπαθήσουν να βγάλουν τις δικές τους εικόνες.
«Μου αρέσει που βλέπω αυτά τα παιδιά να γελούν. Μου αρέσει που τους βλέπω να προσπαθούν να μάθουν και να δουν καινούργια πράγματα. Έχω φωτογραφήσει αυτά τα παιδιά κατά καιρούς σε camp, στα σύνορα, σε δύσκολες συνθήκες και τώρα έχω την ευκαιρία να τα βλέπω να προσπαθούν να ενταχθούν σε αυτή την κοινωνία και να μαθαίνω τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σε αυτή τη φάση», σημείωσε ο κ. Αβραμίδης.

Αναφερόμενος σε δράσεις όπως αυτή των εισαγωγικών μαθημάτων φωτογραφίας, υπογράμμισε πόσο σημαντικό είναι για τους νεαρούς πρόσφυγες να έρχονται σε επαφή με νέα ενδιαφέροντα και καινούργιες εμπειρίες και μάλιστα σε αξιοπρεπείς χώρους όπως είναι αυτοί του SolidarityNow. «Αν αυτά τα παιδιά δεν έχουν παιδεία, δεν έχουν δράσεις είναι εύκολο να οδηγηθούν σε μια παραβατικότητα», σημείωσε.

Πέρα από τα μαθήματα podcast και φωτογραφίας, οι νεαροί πρόσφυγες εκπαιδεύτηκαν στο πώς μπορούν να επικοινωνούν τα προβλήματα τους ή να ασκούν γόνιμη κριτική με διαφορετικούς τρόπους. Στην Αθήνα που το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε, η οργάνωση έχει ξεκινήσει ήδη να ποχωράει σε βελτιώσεις και λύσεις προβλημάτων τα οποία δήλωσαν οι πρόσφυγες ότι τους απασχολούν. Στο τέλος των σεμιναρίων, οι συμμετέχοντες θα χωριστούν σε ομάδες, όπου θα προτείνουν την υλοποίηση ενός community event. Η καλύτερη πρόταση η οποία θα προκύψει από δική τους ψηφοφορία θα βραβευθεί με ένα grant με σκοπό την πραγματοποίηση του event από την ομάδα που θα κερδίσει.

Φωτογραφίες: Έλλη Δέλλιου by SolidarityNow

Δείτε εδώ το άρθρο

Μαργαρίτα Πουρνάρα

Eίναι μια προσπάθεια που ξεκίνησε το 2013 από ελάχιστους ανθρώπους. Στη συνέχεια, όμως, συσπείρωσε εκατοντάδες συνοδοιπόρους και τελικά επέτυχε εντυπωσιακά αποτελέσματα με βοήθεια προς χιλιάδες συμπολίτες μας.

Ο λόγος για το Solidarity Now, μια φιλανθρωπική πρωτοβουλία με ξεχωριστή προσφορά στην ελληνική κοινωνία, μέσα από το σπουδαίο έργο αλληλεγγύης προς τους ανέργους, τους οικονομικά ασθενέστερους συμπατριώτες μας αλλά και προς τους μετανάστες και τους πρόσφυγες. Μέσα σε αυτά τα έξι χρόνια ζωής υποστήριξε έμπρακτα περισσότερα από 300.000 άτομα που είχαν άμεση ανάγκη για την επιβίωσή τους, έτσι ώστε να επιστρέψει η καθημερινότητά τους στο πλαίσιο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Μόνο τον χρόνο που μας πέρασε, το Solidarity Now βοήθησε πάνω από 2.300 Ελληνες στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, να συνδεθούν ξανά με την αγορά εργασίας. Στήριξε περισσότερα από 4.000 παιδιά να επανενταχθούν στην εκπαίδευση ή να ξεκινήσουν τώρα το σχολείο. Διοργάνωσε πάνω από 10.000 δραστηριότητες εκπαίδευσης και έκανε πολλές άλλες κοινωφελείς δράσεις.

«Ψυχή» του εγχειρήματος ο δραστήριος Στέλιος Ζαβός, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, που εξηγεί στη στήλη, την προσέγγιση αυτής της πρωτοβουλίας: «Το Solidarity Now είναι μία αποστολή για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για το δικαίωμα που έχουμε όλοι μας στη ζωή, ανεξαρτήτως των τυπικών διακρίσεων και των απρόβλεπτων συνθηκών που μπορεί να δημιουργηθούν σε όλους μας. Είναι μία συλλογική προσπάθεια για την κοινωνία, για  την άμβλυνση των οξυμένων ανισοτήτων και τη κοινωνική συνοχή, σε μία εποχή παρατεταμένης οικονομικής κρίσης και έντονων μεταναστευτικών ρευμάτων».

Τον συναντήσαμε στην επετειακή συγκέντρωση-κοπή πίτας που διοργάνωσε το Solidarity Now πριν από λίγες ημέρες στην Αθήνα, με τη συμμετοχή πολλών προσωπικοτήτων. Το «παρών» έδωσε ο Γερμανός πρέσβης στην Αθήνα Γενς Πλέτνερ, που μίλησε για το σπουδαίο έργο του Solidarity. Ο Νίκος Αλιβιζάτος με τη σειρά του το χαρακτήρισε έναν «ενδιάμεσο θεσμό» από αυτούς που χάθηκαν και διασφάλιζαν άλλοτε την κοινωνική συνοχή. Αυτό το κενό καλούνται να γεφυρώσουν σήμερα με τη δράση τους οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, πρόσθεσε ο καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου.

Ο Στέλιος Ζαβός, πάντως, ανακοίνωσε ότι η προσπάθεια όχι μόνο θα συνεχιστεί αλλά και θα ενταθεί. Σήμερα απασχολεί σε καθημερινή βάση πάνω από 350 ανθρώπους, που δουλεύουν όλοι με πίστη και όραμα. Τους χαρακτηρίζει η έγνοια για τον συνάνθρωπο αλλά και η εμπειρία που έχουν πια αποκομίσει στο να είναι αποτελεσματικοί όταν καλούνται να βοηθήσουν.

«Η πολιτική στην Ελλάδα είναι ρηχή και απευθύνεται κυρίως στα μεσαία στρώματα και όχι σε αυτούς που πραγματικά έχουν μεγάλη ανάγκη», είπε ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός και πρώην υπουργός Τάσος Γιαννίτσης, για να εξάρει τον ρόλο της οργάνωσης που σκύβει στους ανθρώπους που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα.

Ο αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Ευθύμιος Βιδάλης έδωσε έμφαση στη διαφάνεια στους οικονομικούς πόρους με την οποία λειτουργεί το Solidarity Now και στη λογοδοσία προς τους χρηματοδότες και στην κοινωνία.

Η αναπληρώτρια διευθύντρια Μαριέττα Προβοπούλου παρουσίασε την καθοριστική συμβολή των εργαζομένων στην υλοποίηση του έργου. Ηταν μια εκδήλωση που άφηνε χαραμάδα αισιοδοξίας στη χώρα που δοκιμάζεται εδώ και μία δεκαετία.

Δείτε το άρθρο εδώ

Το νομοσχέδιο σχολιάζουν εκπρόσωποι από το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, τον τομέα Διεθνούς Προστασίας της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ και το SolidarityNow

Το σχεδιασμό για την «Εθνική Στρατηγική για την Ένταξη» κατέθεσε σε διαβούλευση το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής στις 15 Ιανουαρίου, όπου και θα παραμείνει για σχόλια και συστάσεις μέχρι και τις 15 Φεβρουαρίου. Το υπουργείο εξηγεί στο κείμενο ότι η αναθεώρηση της ενταξιακής πολιτικής της χώρας είναι αναγκαία, καθώς από το 2013 που εκπονήθηκε τελευταία φορά, έχουν συντελεστεί σημαντικά γεγονότα, όπως οι αυξημένες ροές των προσφύγων, αλλά και η ίδρυση ξεχωριστού υπουργείου για το ζήτημα, που πρέπει να ληφθούν υπόψιν.
Ως κύριοι στόχοι της στρατηγικής αναφέρονται η ένταξη των αιτούντων και εχόντων άσυλο, η διευκόλυνση των μεταναστών που λόγω της οικονομικής κρίσης δυσκολεύονται να διατηρήσουν το καθεστώς νόμιμης διαμονής, η ενίσχυση του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης στις διαδικασίες ένταξης, η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, η δημιουργία συντονιστικού πλαισίου για τη συνοχή των ενταξιακών δράσεων, η συνεργασία όλων των φορέων, ο εκσυγχρονισμός της χορήγησης αδειών και ασύλου μέσω ψηφιοποίησης του συστήματος, και τέλος η καλύτερη πληροφόρηση των προσφύγων και των μεταναστών.
«Αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση για τη χάραξη στρατηγικής και μέσων επίτευξης της κοινοτικής ένταξης μεταναστών και προσφύγων στη χώρα», σχολιάζει σχετικά στην «Εποχή» ο Βασίλης Παπαδόπουλος, συντονιστής της Νομικής Υπηρεσίας του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ). «Θεωρούμε ότι η στρατηγική για την ένταξη είναι το απαραίτητο συμπλήρωμα στη μικρή, αλλά απτή πρόοδο, που έχει σημειωθεί στην υποδοχή των αιτούντων άσυλο και στην καταγραφή του αιτήματός τους. Επίσης, μέχρι τώρα, δικαιολογημένα, λίγη προσοχή είχε δοθεί, αφού πάρουν οι άνθρωποι το άσυλο, και είναι απαραίτητο να αλλάξει αυτό», σημειώνει και ο Πέτρος Μάστακας, μέλος του τομέα Διεθνούς Προστασίας της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ. Ο σχεδιασμός έχει τύχει εν γένει θετικού καλωσορίσματος καταρχάς από τις κοινωνικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο θέμα, αν και σημειώνουν την ύπαρξη κάποιων κενών και ελλείψεων που περιέχει.

Τα θεμέλια της υποδοχής

Ένα από τα θέματα που προκύπτουν, είναι κατά πόσο η ένταξη πατάει σε γερά θεμέλια, σύμφωνα με τη Δομίνικα Σπυράτου, υπεύθυνη Συνηγορίας στο SolidarityNow, από τη στιγμή που ακόμα υπάρχουν προβλήματα στην υποδοχή.
Ο σχεδιασμός προβλέπει δράσεις που αφορούν τη βελτίωση των συνθηκών υποδοχής, όπως αναβάθμιση των hotspots μέσω προσλήψεων προσωπικού, ενίσχυση των υποδομών και αγορά ηλεκτρονικού εξοπλισμού για γρηγορότερη καταγραφή. Αντίστοιχα, προβλέπεται ενίσχυση της υπηρεσίας Ασύλου με προσωπικό, και ειδικά για τη νομική συνδρομή των αιτούντων, των υποδομών για τη στέγαση των ασυνόδευτων ανήλικων, αλλά και εν γένει προσλήψεις για απαραίτητες υπηρεσίες, όπως διερμηνεία, ψυχοκοινωνική υποστήριξη κτλ.
Ακόμα όμως και αν υλοποιηθούν αυτά, δεν σημαίνει ότι η κατάσταση στα νησιά θα άλλαζε άρδην. «Καλωσορίζουμε και εμείς τη στρατηγική για την ένταξη, καθώς την περιμέναμε καιρό. Από εκεί και πέρα, βέβαια, υπάρχουν περιθώρια βελτιώσεων. Για παράδειγμα, γίνεται λόγος για αποσυμφόρηση των νησιών και καλύτερη κατανομή της υποδοχής των προσφύγων, αλλά αυτή δεν μπορεί να υπάρξει, αν δεν αρθεί ο γεωγραφικός περιορισμός που τους εγκλωβίζει εκεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα», εξηγεί η Δομίνικα Σπυράτου.

Ο ενεργός ρόλος των δήμων

Ως κύριος πυλώνας της στρατηγικής για την ένταξη τίθεται η τοπική αυτοδιοίκηση, και ιδιαίτερα οι δήμοι. Στο σχεδιασμό προτείνεται να εκπονηθεί και να κατατεθεί στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής σχέδιο δράσης για την ένταξη από κάθε δήμο, να δημιουργηθεί μηχανισμός κατανομής για αναλογικότερη φιλοξενία των προσφύγων, να δημιουργηθεί εθνικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα για την ένταξη, να επεκταθούν τα Κέντρα Ένταξης Μεταναστών πέραν των 9 δήμων που υπάρχουν, να δημιουργήσει κάθε δήμος ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα για την πληροφόρηση μεταναστών και προσφύγων. Ενώ συγκεκριμένα για το ζήτημα της στέγασης προτείνεται η επέκταση του προγράμματος διαμερισμάτων της Ύπατης Αρμοστείας για τους αιτούντες άσυλο, η σταδιακή επέκταση του πιλοτικού προγράμματος για τη στέγαση 5.000 αναγνωρισμένων προσφύγων, που θα εφαρμοστεί σε άμεσο χρονικό διάστημα, όπως και η δυνατότητα κοινωνικής κατοικίας από τους δήμους, που θα αφορά όλους τους πολίτες, και η στέγαση προσφύγων σε αγροτικές περιοχές με μειωμένο πληθυσμό, που θα συντελούσε και στη δημογραφική τους ενίσχυση.
«Ο σχεδιασμός για μεγαλύτερη εμπλοκή των δήμων στο ζήτημα της ένταξης βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση. Τίθεται, βέβαια, το ζήτημα κατά πόσον θα γίνει αποδεκτό και θα υλοποιηθεί, αφού αυτή τη χρονιά με τις εκλογές, αρκετοί δήμοι, ιδιαίτερα οι μεγάλοι, δεν φαίνεται να εστιάζουν εκεί το ενδιαφέρον τους, ούτε να διαθέτουν πόρους για την ένταξη των προσφύγων και των μεταναστών», σημειώνει ο Βασίλης Παπαδόπουλος.
Ταυτόχρονα, ζήτημα προς διαλεύκανση αποτελεί και κατά πόσο αυτές οι προτάσεις θα είναι δεσμευτικές για τους δήμους ή θα είναι προαιρετική η συμμετοχή τους, καθώς δεν διευκρινίζεται μέσα στο κείμενο της στρατηγικής, σύμφωνα με την Δομίνικα Σπυράτου: «Συμφωνούμε με τη λογική ότι οι ενταξιακές δράσεις πρέπει να γίνονται σε τοπικό επίπεδο, για να αγγίζουν όντως τις ζωές των προσφύγων και των μεταναστών, αλλά και να υπάρχει αποκέντρωση των προγραμμάτων. Υπάρχουν δήμοι που έχουν κάνει ήδη βήματα για την ένταξη, και ελπίζουμε να συνεχίσουν και μετεκλογικά. Από εκεί και πέρα, όμως, στη στρατηγική δεν φαίνεται αν η ύπαρξη δράσεων θα είναι υποχρεωτική για όλους τους δήμους, αν θα υπάρχει κάποιος μηχανισμός ελέγχου αυτών, όπως και σε ποιο χρόνο θα πρέπει να υλοποιηθούν τα προγράμματα και το εύρος τους».
Ενώ, όπως τονίζει και ο Πέτρος Μάστακας «ο αυξημένος ρόλος των δήμων είναι μια πολύ σωστή καινοτομία, για να υλοποιηθεί όμως θα πρέπει να υπάρξουν γρήγορα οι σχετικές νομοθετικές τροποποιήσεις, αλλά και η υποστήριξη αυτού του έργου με πόρους, που θα είναι άμεσα διαθέσιμοι και προσβάσιμοι».

Το ζήτημα της στέγασης και της εργασίας

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει να αποσαφηνιστεί το ζήτημα της στέγασης, τόσο των αιτούντων άσυλο, όσο και των αναγνωρισμένων προσφύγων που σιγά σιγά αυξάνονται, καθώς είναι βασικός παράγοντας της ένταξης, επηρεάζοντας κι άλλους τομείς, όπως αναφέρει ο Πέτρος Μάστακας. «Η Ελλάδα έχει πολλή καλή νομοθεσία για τους δικαιούχους άσυλο, αλλά πολλές φορές ακυρώνεται από την αδυναμία υλοποίησης αυτών που προβλέπονται. Για παράδειγμα, θεωρητικά είναι δικαιούχοι του κοινωνικού επιδόματος αλληλεγγύης, αλλά για να το πάρουν, θα πρέπει να δηλώσουν κάποιο σπίτι, είτε δικό τους, είτε που το νοικιάζουν, είτε που φιλοξενούνται, και αυτό μέχρι σήμερα δεν συμβαίνει, αφού δεν υπάρχει κάποιο πρόγραμμα κοινωνικής στέγης».
Πριν από την αύξηση των προσφυγικών ροών το 2015, η ελληνική πολιτεία δεν προέβλεπε καμία παροχή στέγασης για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Από το 2015 έχουν υπάρξει αρκετά προγράμματα για τη στέγαση των αιτούντων άσυλο, στα οποία όμως παύουν να έχουν δυνατότητα συμμετοχής –τυπικά- όταν λάβουν το άσυλο.
Το επόμενο διάστημα θα υλοποιηθεί πιλοτικό πρόγραμμα για τη στέγαση 5.000 αναγνωρισμένων προσφύγων που θα έχει διάρκεια 6 μηνών, όπου εξετάζεται και η ταυτόχρονη παροχή κάποιου οικονομικού επιδόματος. Στη στρατηγική προτείνεται η γεωγραφική επέκταση του προγράμματος, κρίνεται όμως απαραίτητη και η χρονική του επέκταση. «Το διάστημα των έξι μηνών είναι μικρό για να επιτευχθεί η ένταξη των δικαιούχων διεθνούς προστασίας και να είναι τελείως αυτόνομοι, χρειάζεται επιμήκυνση. Παρόλα αυτά είναι μια αρχή και ένα πλαίσιο που δεν είχε υπάρξει ξανά μέχρι τώρα», επισημαίνει ο συντονιστής νομικής υπηρεσίας του ΕΣΠ.
Πέραν της στέγασης, βασικός παράγοντας ένταξης αποτελεί και η εργασία των προσφύγων και των μεταναστών. Οι δράσεις για αυτό τον τομέα θα ανήκουν στην ευθύνη κυρίως του κεντρικού κράτους, όπως περιγράφεται στο κείμενο της στρατηγικής, όπως και αυτοί της υγείας, της εκπαίδευσης, της ψηφιοποίησης και της αναβάθμισης του κώδικα Μετανάστευσης ανάμεσα σε άλλα. Για την εργασία συγκεκριμένα προβλέπεται η χαρτογράφηση των επαγγελματικών ικανοτήτων, η δημιουργία ειδικού πληροφοριακού συστήματος, η ύπαρξη επαγγελματικών συμβούλων για τους πρόσφυγες και μετανάστες, η δυνατότητα απασχόλησης σε αγροτικές εργασίες, αλλά και ίδρυσης μικρών επιχειρήσεων. «Υπάρχει ένα ποσοστό προσφύγων που εργάζονται ήδη, αλλά είναι μικρό, οπότε είναι αναγκαίο να υπάρξουν αυτά τα προγράμματα απασχόλησης, που όμως δεν μπορούν να είναι μόνο για μια τριετία, που είναι ο γενικός χρόνος εφαρμογής της στρατηγικής. Λείπουν, βέβαια, και κάποιες επιπρόσθετες δράσεις, που θα βοηθούσαν στην απασχόληση των προσφύγων, ιδίως στις μονογονεϊκές οικογένειες, όπως είναι η φύλαξη των παιδιών ή οι θέσεις σε παιδικούς σταθμούς. Πριν, επίσης, μιλήσουμε για start up, θα πρέπει να δούμε πώς εφαρμόζονται πιο απλά πράγματα, όπως η έκδοση ΑΜΚΑ ή τραπεζικών λογαριασμών, που ενώ έχουν δικαίωμα σε αυτό οι πρόσφυγες, πολλές φορές δεν τυγχάνουν εξυπηρέτησης από τους υπαλλήλους», συμπληρώνει η Δομίνικα Σπυράτου.

Απαραίτητη η εμπλοκή της κοινωνίας

Προκειμένου να αρθούν αυτά τα εμπόδια, είναι απαραίτητη, σύμφωνα με την ίδια, τόσο η περαιτέρω εμπλοκή της κοινωνίας, όσο και η επιμόρφωση των υπαλλήλων εν γένει στις υπηρεσίες, όχι μόνο του δημοσίου, όπως προβλέπεται από τη στρατηγική.
Για το ζήτημα αυτό ο σχεδιασμός του υπουργείου κάνει λόγο για διαπολιτισμικές δράσεις, με ενίσχυση του ρόλου των πολιτισμικών διαμεσολαβητών, τη διενέργεια δημόσιου διαλόγου, κοινών πολιτιστικών και αθλητικών δραστηριοτήτων, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο ρόλο των ίδιων των μεταναστευτικών και προσφυγικών κοινοτήτων στη συμμετοχή στα κοινά. Παρόλα αυτά, όπως επισημαίνεται από την υπεύθυνη συνηγορίας του SolidaityNow «θα ήταν καλό να είχε ζητηθεί η γνώμη των κοινοτήτων και πριν τη διαβούλευση, να είναι οι ίδιοι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες σχεδιαστές της ένταξής τους».

Η δεύτερη γενιά δεν είναι μετανάστες

Αν και η στρατηγική εστιάζει περισσότερο στην ομάδα των προσφύγων, προβλέπονται δράσεις και για τους μετανάστες που βρίσκονται χρόνια στην Ελλάδα, «γεγονός που αποτελεί ζητούμενο, αφού σε πολλές περιπτώσεις δεν είχε επιτευχθεί η ένταξή τους τα προηγούμενα χρόνια», σύμφωνα με τον Βασίλη Παπαδόπουλο.
Βασικό στοιχείο, όμως, που δεν αναφέρεται στη στρατηγική, όπως σημειώνει ο ίδιος, είναι αυτό της ιθαγένειας. «Δεν υπάρχει καθόλου ο άξονας της ιθαγένειας, προφανώς έχουν εξαγγελθεί τροποποιήσεις, αλλά είναι σημαντικό να αναφέρεται η ιθαγένεια στη στρατηγική, γιατί αυτή αποτελεί την απώτερη ένταξη».
Παράλληλα, η στρατηγική αναφέρεται και σε δράσεις ειδικά για τη δεύτερη γενιά, όπως διευκόλυνση επιστροφής στα θρανία μέσω σχολείων δεύτερης ευκαιρίας, για όσους άφησαν τις σπουδές τους, και ενδυνάμωσή τους, ειδικά των γυναικών, για ανάληψη θέσεων ευθύνης.
Η εικόνα, όμως, που σχηματίζεται για τη δεύτερη γενιά από τη στρατηγική, προκάλεσε τον προβληματισμό της οργάνωσης Generation 2.0, καθώς αναφέρεται σε αυτήν σαν άτομα χαμηλότερου μορφωτικού και οικονομικού επιπέδου. Στην ανακοίνωσή της, η οργάνωση σημειώνει πως «από την εποχή της προηγούμενης Εθνικής Στρατηγικής για την Ένταξη (2013) έως και σήμερα είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι έχει σημειωθεί μια πρόοδος στη θεσμική αντιμετώπιση της δεύτερης γενιάς. Σήμερα, σε αντίθεση με το 2013, υπάρχει η νομική κάλυψη, που παρέχει πρόσβαση στην ιθαγένεια, υπάρχουν ωστόσο ζητήματα ζωτικής σημασίας, τα οποία δεν θίγονται, ενώ ταυτόχρονα δημιουργείται ένα προβληματικό προφίλ της δεύτερης γενιάς (…)Έχοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά, τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες της συγκεκριμένης ομάδας θα θέλαμε, παραδείγματος χάριν, αντί του χαμηλότερου οικονομικού και εκπαιδευτικού προφίλ, να εξετάζαμε την κοινωνικο-οικονομική κινητικότητα (social mobility) της συγκεκριμένης ομάδας. Αντί για σχολική διαρροή, το κατά πόσο το εκπαιδευτικό σύστημα είναι προσαρμοσμένο στην πολυπολιτισμική πραγματικότητα. Αντί να μειώνεται μια ολόκληρη γενιά παιδιών μεταναστών, θα θέλαμε να είχαμε δει στοχευμένες δράσεις που αντιμετωπίζουν τον κοινωνικό αποκλεισμό και το ρατσισμό που βιώνει η συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων. Επίσης, κάτι που πράγματι θα είχε ενδιαφέρον σε μια Στρατηγική Ένταξης αναφορικά με τη δεύτερη γενιά, θα ήταν η συμβολή της ίδιας στην ένταξη των γονέων τους, που ούτως ή άλλως συμβαίνει. Αυτό θα ήταν μια ολιστική προσέγγιση βασισμένη στην πραγματικότητα, αλλά και τις εμπειρίες, όπως τις βιώνει αυτή η “αόρατη” γενιά. Και κάτι τελευταίο για τη φράση “μετανάστες και μετανάστριες δεύτερης γενιάς”. Πόσες φορές χρειάζεται να πούμε ότι η δεύτερη γενιά δεν είναι μετανάστες».

Χρονοδιάγραμμα και πόροι

Συμπερασματικά, η στρατηγική για την ένταξη των μεταναστών και των προσφύγων στη χώρα, παρά τα κενά που παρουσιάζει, φαίνεται να τυγχάνει της αποδοχής των σχετικών κοινωνικών φορέων.
Το βασικό, όμως, ζητούμενο τέτοιων πολιτικών είναι η υλοποίησή τους. Αυτή, πρώτον, αφορά την ύπαρξη πόρων. Σύμφωνα με το κείμενο, προτείνεται η αξιοποίηση εθνικών πόρων, τόσο στο πλαίσιο του τακτικού προϋπολογισμού όσο και στο πλαίσιο του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (2018-2020), και κοινοτικών πόρων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο για το Άσυλο, τη Μετανάστευση και την Ένταξη, τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, το ΕΣΠΑ, το χρηματοδοτικό μηχανισμό του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας για τους Απόρους, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, την Αναπτυξιακή Τράπεζα του Συμβουλίου της Ευρώπης και από άλλες πρωτοβουλίες.
Δεύτερον, σύμφωνα με τη Δομίνικα Σπυράτου, είναι ανάγκη να συγκεκριμενοποιηθεί το χρονοδιάγραμμα των δράσεων. «Προκειμένου η στρατηγική για την ένταξη να μην αποτελεί μόνο ένα θεωρητικό κείμενο, είναι αναγκαίο να υπάρξει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή των μέτρων που προτείνονται, να συγκεκριμενοποιηθεί πότε θα ξεκινήσουν, πότε θα ολοκληρωθούν, και να μην τίθεται μόνο ένα γενικό πλαίσιο τριετίας. Επίσης, θα ήταν καλό οι στόχοι της στρατηγικής να ποσοτικοποιηθούν, για παράδειγμα, πόσοι υπολογίζουμε να έχουν βρει εργασία τα επόμενα χρόνια κτλ, καθώς με αυτόν τον τρόπο θα είναι πιο ασφαλής έπειτα η αξιολόγηση των δράσεων και η επίτευξη των στόχων».
Ενώ, τέλος, σημαντική είναι και η συμβολή όλων των υπουργείων για την υλοποίηση της ένταξης, σημειώνει ο Πέτρος Μάστακας: «Χρειάζεται περαιτέρω δουλειά για επιτάχυνση. Είναι ένα πολύ ωραίο σχέδιο, που μας βρίσκει σύμφωνους σε όλα τα κρίσιμα σημεία, αλλά πρέπει να μπει στο στάδιο της υλοποίησης, και για να γίνει αυτό χρειάζεται διυπουργικός συντονισμός, ώστε όλα τα υπουργεία να συμπεριλάβουν στο σχεδιασμό τους τις ανάγκες των δικαιούχων διεθνούς προστασίας και των άλλων ευάλωτων ομάδων. Επίσης πρέπει να προχωρήσει η υλοποίηση προγραμμάτων που έχουν ήδη εξαγγελθεί, όπως η γλωσσομάθεια για τους ενήλικες αλλοδαπούς, που έχει σχεδιαστεί από πέρυσι».

Τζέλα Αλιπράντη