ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΕΜΑΣ

Protagon.gr: Ενα ελληνικό σπίτι για τον Καρίμ και την Χανάαν

Δημοσιεύτηκε στις 17/10/16

Δημοσιεύτηκε στο Protagon.gr στις 15/10/2016

Μια ιδιαίτερη ιστορία φιλοξενίας σε γειτονιά του Πειραιά. Ενα ζευγάρι συνταξιούχων εκπαιδευτικών αποφάσισε να δώσει στέγη σε οικογένεια προσφύγων από τη Συρία μέσω του προγράμματος «Home for Hope».Τις πρώτες ημέρες του φθινοπώρου δεχτήκαμε την προτροπή: «Ελάτε να γνωρίσετε τους συνταξιούχους εκπαιδευτικούς που φιλοξενούν στο σπίτι τους τον Καρίμ, τη Χανάαν και τα τρία τους παιδιά. Πρόκειται για μία εξαιρετική περίπτωση φιλοξενίας προσφύγων».

Την Μαρία Πατσικού την καταλαβαίνεις από το τηλέφωνο. Μια γυναίκα ανοιχτόκαρδη που μόλις σε δει θα σε ρωτήσει τι να σου βάλει να φας και να πιείς. Μας υποδέχτηκε στο σπίτι της στον Πειραιά ένα μεσημέρι Παρασκευής. Η πόρτα ήταν ορθάνοιχτη. «Ετσι την αφήνω παιδί μου. Μην ενοχλείσαι». Λίγα μέτρα από το διαμέρισμα της, η Χανάαν έκανε τις τελευταίες προετοιμασίες ενώ ο Καρίμ τακτοποιούσε τα ψώνια. Ετοιμάζονταν να μας πουν την ιστορία τους.

«Οταν το λιμάνι του Πειραιά είχε γεμίσει με σκηνές προσφύγων, πήγαινα συχνά για να βοηθήσω»μας είπε.. «Εκεί έβλεπα γυναίκες να υποφέρουν, μικρά παιδιά άρρωστα. Ηθελα πολύ να φιλοξενήσω μια οικογένεια με παιδιά. Εκεί γνώρισα τη Χανάαν και τον Καρίμ με τα τρία μικρά παιδιά τους: τη Τζάνα, τον Αχμάντ και τη Λάνα». Η Μαρία Πατσικού ήταν εκπαιδευτικός σε δημόσιο λύκειο για 33 ολόκληρα χρόνια. Δίπλα στο δικό της διαμέρισμα είχε μία μικρή γκαρσονιέρα. Εκεί βρήκε στέγη η πενταμελής οικογένεια από τη Συρία.

Βρισκόμασταν καθισμένοι στο σαλόνι του σπιτιού όταν από τις σκάλες ακούστηκαν βήματα. Ηταν ο Καρίμ μαζί με τον γιο του Αχμάντ. Η ιστορία του Καρίμ μοιάζει με χιλιάδες άλλες. Ζούσε στην Λαττάκεια και εργαζόταν σαν ζαχαροπλάστης. Οταν ξεκίνησε ο πόλεμος είχε ήδη γνωρίσει την Χανάαν και είχαν κάνει δύο παιδιά. Για να μην τον επιστρατεύσει ο Ασαντ, έφυγε για την Τουρκία. Εζησε για λίγα χρόνια στην γειτονική χώρα όπου δούλευε για 10 ευρώ την ημέρα. «Ο σκοπός μου ήταν να δουλέψω μέχρι να σταματήσει ο πόλεμος και μετά να γυρίσω με την οικογένεια μου στην Συρία» μας είπε. Στην Τουρκία όμως οι συνθήκες δεν ήταν καθόλου καλές ενώ ο πόλεμος στην πατρίδα του είχε «φουντώσει». «Ετσι αποφασίσαμε να φύγουμε για την Ευρώπη» συμπλήρωσε.

Ο Καρίμ καθόταν απέναντί μας ενώ ο μικρός Αχμάντ δεν σταματούσε να τρέχει γύρω από το ξύλινο τραπέζι του σαλονιού. Από τα τέλη Μαρτίου η οικογένεια από τη Συρία έφυγε από το λιμάνι του Πειραιά και μπήκε στο σπίτι της κυρίας Μαρίας και του άντρα της. Είχε προηγηθεί ένα ταξίδι με βάρκα από τις ακτές της Τουρκίας στη Λέρο. «Οι διακινητές μου ζήτησαν 250 ευρώ για τον κάθε έναν από μας» θυμήθηκε ο Καρίμ. «Η βάρκα μας ήταν για 30 άτομα και μπήκαμε περίπου 100». Από τη Λέρο η οικογένεια έφτασε στον Πειραιά και η περιπέτειά τους τελείωσε όταν γνώρισαν την κυρία Μαρία που τους πρότεινε να μείνουν στο σπίτι της.

Η φιλοξενία της οικογένειας από την Συρία εντάσσεται στο Πρόγραμμα Φιλοξενίας & Στέγασης «Home for Hope» που υλοποιείται από τη SolidarityNow με την υποστήριξη της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και χρηματοδότηση της ΕΕ.

Το μυστικό της επιτυχίας αυτής της φιλοξενίας δεν είναι μόνο τα αποθέματα αγάπης που δείχνουν να έχουν η κυρία Πατσικού και ο άνδρας της. Η ίδια μας ξεκαθάρισε ότι το ζευγάρι από τη Συρία είναι ευτυχισμένο επειδή έχει την αυτονομία του. Ενα δικό τους σπίτι όπου μπορούν να μαγειρέψουν, να κοιμηθούν και να ζήσουν πραγματικά ελεύθεροι. «Αυτό που μου έκανε εντύπωση τον πρώτο καιρό ήταν ότι καθημερινά η κυρία Μαρία μας χτύπαγε την πόρτα για να μας πει μία καλημέρα» εξομολογήθηκε ο Καρίμ.

Η Μαρία Πατσικού επέμεινε να πάει η μεγάλη κόρη, η Τζάνα στο σχολείο. Ετσι η μικρή ξεκίνησε κανονικά να πηγαίνει σε ημερήσιο δημόσιο σχολείο του Πειραιά (υπήρχε διάταξη του υπουργείου Παιδείας να γίνουν δεκτά τα προσφυγόπουλα που ήθελαν να γραφτούν στο κανονικό πρόγραμμα του σχολείου). Σήμερα το κορίτσι, που έχει κλείσει τα έξι, μπορεί να πει αρκετές λέξεις στα ελληνικά. Η οικογένεια έχει πραγματικά αγαπήσει τη χώρα μας ενώ ο Καρίμ χαμογέλασε όταν του ζητήσαμε να αναλύσει τις διαφορές Ελλήνων και Σύρων. «Και οι δύο λαοί είμαστε σκουρόχρωμοι» είπε σημειώνοντας ότι «και το κλίμα των δύο χωρών μοιάζει». Οσο για τις διαφορές Ελλάδας και Συρίας, ο Καρίμ υποστήριξε: «Οι Ελληνες είστε πιο σοβαροί ενώ οι δημόσιες υπηρεσίες είναι πιο οργανωμένες». Η λαϊκή όμως του θυμίζει πολύ τα παζάρια της πατρίδας του.

Μπορεί ο μικρός Αχμάντ να έχει μάθει απ’ έξω τις ελληνικές διαφημίσεις, η Τζάνα να αποκτά τους πρώτους φίλους στο σχολείο και ο Καρίμ να πηγαίνει καθημερινά στα μαγαζιά της γειτονιάς για να ψωνίσει, όμως η οικογένεια δεν μπορεί να μείνει άλλο στην Ελλάδα. «Το μόνο που ήθελα ήταν να βρω μία δουλειά» μας είπε ο Καρίμ. «Εχει περάσει πολύς καιρός και δεν έχω βρει τίποτα. Ξέρω ότι η Ελλάδα έχει οικονομική κρίση και αποφασίσαμε να πάμε στη Ρουμανία».

Σε λίγο καιρό λοιπόν, η οικογένεια θα κάνει άλλο ένα ταξίδι στην αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής. Η κυρία Μαρία έδειχνε να στενοχωριέται και να χαίρεται ταυτόχρονα με αυτήν την εξέλιξη. Σαν μία μητέρα που βλέπει τα δικά της παιδιά να φεύγουν για το εξωτερικό. «Στενοχωριέμαι αλλά τι να κάνουν τα παιδιά; Εκεί τουλάχιστον θα έχουν μια δουλειά» έλεγε σε κάθε ευκαιρία.

Οταν ο Καρίμ και η Χανάαν μας αποχαιρέτησαν, τα δύο μικρά παιδιά, ο Αχμάντ και η Λάνα επέμειναν να μείνουν. Η κυρία Μαρία τους ζέστανε δύο μεγάλα μπολ σούπα και τους έβαλε να κάτσουν στο τραπέζι. Σαν ελληνίδα γιαγιά έριχνε κλεφτές ματιές προς την κουζίνα για να δει αν τα παιδιά θα φάνε όλο τους το φαγητό. Κατεβαίνοντας από το σπίτι ακούσαμε την παιδική φωνή του Αχμάντ. Είχε βγει στο μπαλκόνι για να μας χαιρετίσει και εκείνη την στιγμή θα ορκιζόμουν ότι άκουσα τις φωνές της κυρίας Μαρίας: «Ελα παιδί μου στο τραπέζι να τελειώσεις το φαγητό σου».

Η Καθημερινή: Η ελπίδα βρήκε στέγη

Δημοσιεύτηκε στις 29/09/16

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή

Προσφυγόπουλα στο αυτοσχέδιο σχολείο που λειτουργεί στο πρότυπο κέντρο φιλοξενίας «Ελπίδα», το οποίο στεγάζεται σε παλιό εργοστάσιο στη Θεσσαλονίκη, ανακατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από Αμερικανό δωρητή και το καναδικό ίδρυμα Ράντκλιφ. Το κέντρο φιλοξενεί οικογένειες κυρίως από Συρία και Ιράκ.

Οταν τα σύνορα στην Ειδομένη κλείνουν οριστικά, η ελπίδα χιλιάδων προσφύγων για μια καλύτερη ζωή στη Δυτική Ευρώπη εξανεμίζεται. Την ίδια εποχή, ο Αμερικανός Amed Khan, επενδυτής και φιλάνθρωπος, ανακοινώνει στον στενό του φίλο Frank Giustra, επικεφαλής του Ιδρύματος Radcliffe στον Καναδά, μια φιλόδοξη ιδέα. Οι δύο τους, άλλωστε, έχουν στο «βιογραφικό» τους μια σειρά επιτυχημένων προγραμμάτων για πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο. «Στη Μυτιλήνη είχαμε συμβάλει στην κατασκευή κέντρου υποδοχής από το International Rescue Committee και είχαμε υποστηρίξει το ERCI (Emergency Response Centre International) στην αγορά σωστικών λέμβων», διηγείται στην «Κ» από τη Νέα Υόρκη ο κ. Kahn.

Φαίνεται, όμως, ότι αυτό δεν του αρκεί. «Τότε πρότεινα στον Frank να υλοποιήσουμε από κοινού ένα στεγαστικό πρότζεκτ, το Elpida Project, αξιοποιώντας τις επιχειρηματικές μας δεξιότητες». Ενα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο στη βιομηχανική ζώνη της Θεσσαλονίκης αποδεικνύεται το κατάλληλο μέρος για να στεγάσουν και πάλι την ελπίδα.

Τα γέλια των παιδιών κάθε Παρασκευή στην αυλή του ανακατασκευασμένου εργοστασίου, οι μυρωδιές των μπαχαρικών από την κοινόχρηστη κουζίνα και η μουσική από το μάθημα αερόμπικ θα εκπλήξουν τον ανυποψίαστο περαστικό.

Αντίστοιχη έκπληξη προκαλεί η εικόνα ενός από τους δωρητές να κουβαλάει καθημερινά τα… ψώνια από το σούπερ μάρκετ. «Ζω κατά 75% στην Ελλάδα», απαντά γελώντας στην «Κ» ο κ. Khan, που κατόρθωσε μαζί με τους συνεργάτες τους μια σειρά σημαντικών ρεκόρ. «Ολοκληρώσαμε την ανακατασκευή του ημιορόφου και του πρώτου ορόφου, που σήμερα εξυπηρετούν συνολικά 175 ανθρώπους, σε τρεις εβδομάδες», περιγράφει στην «Κ» ο κ. Βαγγέλης Ξαφίνης, ένας εκ των συντονιστών, και συνεχίζει: «Είμαστε ο μοναδικός χώρος φιλοξενίας που διαθέτει αυτόνομο σύστημα πυρόσβεσης, 24ωρη υδροδότηση με πόσιμο νερό, έχουμε λάβει μέτρα ασφαλείας αυστηρότερα από τα προβλεπόμενα: σε κάθε δωμάτιο έχουμε τοποθετήσει δικό του ηλεκτρολογικό πίνακα, για να αποφευχθεί οποιοδήποτε ατύχημα». Γίνεται ανακύκλωση και κομποστοποίηση στον κήπο. Το φαγητό διανέμεται καθημερινά από catering, ωστόσο σταδιακά οι ένοικοι αρχίζουν να μαγειρεύουν τις δικές τους συνταγές στην ανακαινισμένη κουζίνα. «Σχεδιάζουμε σταδιακά να περάσουμε σε αυτό το μοντέλο, είναι κάτι που τους κινητοποιεί και τους αρέσει», διευκρινίζει ο κ. Ξαφίνης, «άλλωστε και την καθαριότητα των δωματίων την έχουν επιφορτιστεί οι ίδιοι». Οι επωφελούμενοι έχουν αρχίσει να νιώθουν «σαν το σπίτι τους». «Ενας αγρότης από τη Συρία μας ζήτησε εργαλεία και μας έφτιαξε έναν ονειρεμένο κήπο».

Το Elpida Project, που λειτουργεί υπό την αιγίδα του υπουργείου και έχει χαρακτηριστεί χώρος φιλοξενίας για ευαίσθητες πληθυσμιακά ομάδες, λαμβάνει ιδιαίτερη μέριμνα για τις γυναίκες. «Εχουμε κατασκευάσει τα γυναικεία μπάνια έτσι ώστε να νιώθουν ασφαλείς μέρα και νύχτα, ενώ έχουμε δημιουργήσει και το περίφημο women area». Ολο το 24ωρο λειτουργεί πλήρως εξοπλισμένο ιατρείο και χώρος συμβουλευτικής από τους ψυχολόγους των Γιατρών του Κόσμου. «To Emergency Response Centre International, ελληνικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός, εφαρμόζει στους νεαρούς κατοίκους της ‘’Ελπίδας’’ ηλικίας 4-17ετών ένα πρότυπο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που συμπεριλαμβάνει Αγγλικά, Μαθηματικά, Μητρική Γλώσσα και Ενδυνάμωση Νέων (Youth Leadership & Empowerment). Επιπλέον, μέσω της ομάδας Together for Better Days, δραστηριοποιούνται εθελοντές που προσφέρουν γιόγκα, αερόμπικ, ζωγραφικής για μικρούς και μεγάλους… », συμπληρώνει ο κ. Khan. «Συνεργαζόμαστε με την ΑΡΣΙΣ και την Terre des Hommes για την ψυχολογική υποστήριξη νηπίων». Εως τώρα οι δύο δωρητές έχουν προσφέρει 600.000 ευρώ.

Στο «Ελπίδα» αναλογεί μία οικογένεια ανά δωμάτιο –τα τ.μ. ποικίλλουν βάσει των μελών– και ένα μπάνιο ανά δέκα άτομα. Δεν προκαλεί, επομένως, απορία γιατί αποτελεί τον δημοφιλέστερο προορισμό μεταξύ των προσφύγων. «Ο στόχος μας ήταν εξαρχής να δημιουργήσουμε έναν χώρο όπου θα ξανανιώσουν πάλι άνθρωποι», λέει συγκινημένος ο κ. Κahn, που σχεδιάζει να προχωρήσει και σε άμεση ανακατασκευή του ισογείου. «Ονειρευόμαστε να δημιουργήσουμε και άλλα Elpida Projects, αν το επιτρέψουν οι συνθήκες».

Huffington Post: Η πρώτη Παγκόσμια Ανθρωπιστική Διάσκεψη Κορυφής του ΟΗΕ: αποτελέσματα, παραλήψεις, και μελλοντικοί στόχοι

Δημοσιεύτηκε στις 26/09/16

Η πρώτη Παγκόσμια Ανθρωπιστική Διάσκεψη Κορυφής του ΟΗΕ: αποτελέσματα, παραλήψεις, και μελλοντικοί στόχοι
της Αριάννας Τσολάκογλου, Διαχειρίστρια Τμήματος Προάσπισης Δικαιωμάτων του SolidarityNow

Δημοσιεύτηκε στην Huffington Post στις 30.05.2016

H πρόσφατη Παγκόσμια Ανθρωπιστική Διάσκεψη Κορυφής στην Κωνσταντινούπολη, η οποία διοργανώθηκε για πρώτη φορά και ήταν υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, ίσως μείνει στην ιστορία τελικά ως ένα εντυπωσιακό υλικοτεχνικό επίτευγμα: περίπου 9.000 άτομα εκπροσωπώντας 173 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των αρχηγών κρατών, εκπροσώπων των οργανισμών του ΟΗΕ, των ΜΚΟ, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, του ιδιωτικού τομέα, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των φιλανθρωπικών οργανώσεων, συναντήθηκαν για να συζητήσουν για το πώς μπορεί να βελτιωθεί η παροχή βοήθειας στους πληγέντες από διάφορες κρίσεις σε όλο τον κόσμο.

Σε αντίθεση με την COP, για παράδειγμα, η Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής δεν ήταν μια διακυβερνητική διαδικασία στην οποία οι κυβερνήσεις προσπάθησαν να συμφωνήσουν πάνω σε ένα συγκεκριμένο κείμενο εκ των προτέρων. Αντ’ αυτού, είχε ως στόχο τη δημιουργία μιας σειράς από ιδέες από όλους τους φορείς που εμπλέκονται στην ανθρωπιστική βοήθεια. Αυτό αυτόματα σήμαινε ότι η Διάσκεψη θα ήταν κάπως χαοτική και αόριστη ως διαδικασία. Και σε μεγάλο βαθμό, ήταν. Ωστόσο, σήμαινε επίσης ότι σε πολλούς φορείς που δεν έχουν παραδοσιακά δύναμη, δόθηκε μια φωνή – η οποία και ακούστηκε. Σε κάθε περίπτωση, το ίδιο το γεγονός ότι η Διάσκεψη Κορυφής πραγματοποιήθηκε με αυτό το χαοτικό τρόπο και χωρίς στόχευση, ήταν από μόνο του μια σιωπηρή αναγνώριση μιας λογικής που έχει γίνει όλο και πιο δημοφιλής: ο ανθρωπιστικός τομέας είναι ένα «οικοσύστημα» και όχι κάθετο (top-down) σύστημα διοίκησης και ελέγχου και για το λόγο αυτό, απαιτείται μια ισχυρότερη στροφή προς τη συνεργασία μεταξύ όλων των φορέων που τον αποτελούν. Φέρνοντας αυτό το ευρύ φάσμα φορέων στο τραπέζι, η Διάσκεψη Κορυφής βοήθησε επίσης στο να θέσει τα ανθρωπιστικά ζητήματα υψηλότερα στην ατζέντα της πολιτικής, των επιχειρήσεων και της κοινωνίας γενικότερα.

Τι συμφωνήθηκε
Το πιο απτό αποτέλεσμα της Διάσκεψης Κορυφής ήταν ότι οι κορυφαίες 30 χρηματοδοτικές οργανώσεις και υπηρεσίες παροχής βοήθειας υπέγραψαν το λεγόμενο «Grand Bargain» με σκοπό να καταστεί η βοήθεια προς τους ευάλωτους πληθυσμούς πιο αποτελεσματική, συμπεριλαμβανομένης της εναρμόνισης χρονοβόρων προτάσεων και εκθέσεων, της μείωση του κόστους, της δημιουργίας συλλογικών αξιολογήσεων των αναγκών, και της μείωσης χρηματοδότησης για συγκεκριμένα έργα. Επίσης, υποστηρίχθηκε από όλους η ανάγκη για στροφή προς μία μεγαλύτερη χρήση της μεταφοράς χρημάτων ως μέσο παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας, αλλά δεν αυτό δεν αποτυπώθηκε σε μία συλλογική συμφωνία.
Ο «εντοπισμός» της ανθρωπιστικής βοήθειας αποτέλεσε επίσης σημαντική συμφωνία, καθώς το «Grand Bargain» επιβεβαίωσε ότι θα διαθέσει το 25% της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης με έναν πιο άμεσο και αποτελεσματικό τρόπο σε τοπικές και εθνικές υπηρεσίες. Η σύνοδος κορυφής σηματοδότησε επίσης την έναρξη του NEAR, ενός δικτύου με στόχο να «αναμορφώσει την μέχρι τώρα κάθετη (top-down) ανθρωπιστική βοήθεια και την ανάπτυξη του συστήματος σε ένα που είναι πιο τοπικά-κατευθυνόμενο και το οποίο είναι χτισμένο γύρω από δίκαιες, αξιοπρεπείς και υπεύθυνες συνεργασίες». 27 διεθνείς ΜΚΟ υπέγραψαν επίσης το νέο Charter4Change, δεσμευόμενες να διαθέσουν το 20% της χρηματοδότησής τους σε εθνικές ΜΚΟ μέχρι το 2018.
Μεταξύ άλλων, στη Διάσκεψη Κορυφής συμφωνήθηκε και τονίστηκε επίσης η ανάγκη για πιο καινοτόμες προσεγγίσεις στη χρηματοδότηση. Αρκετές πρωτοβουλίες εξαγγέλθηκαν, συμπεριλαμβανομένης μίας, σύμφωνα με την οποία ιδιώτες επενδυτές θα κάνουν μια αρχική επένδυση σε πρόγραμμα ανθρωπιστικής ανταπόκρισης, το οποίο έπειτα θα τους επιστραφεί με κέρδος από τους παραδοσιακούς δωρητές (αλλά μόνο εφόσον έχουν επιτευχθεί ορισμένοι στόχοι), ένα αυτόνομο, παγκόσμιο ισλαμικό ταμείο χρηματοδότησης για ανθρωπιστικές ανάγκες, καθώς και μια ιδιωτική πρωτοβουλία για την αύξηση της χρηματοδότησης στις πιο ευάλωτες χώρες (risk financing).
Τέλος, συμφωνήθηκε ότι o ανθρωπιστικός τομέας πρέπει να αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά τις ένοπλες συγκρούσεις και να πάψει να ασχολείται αποκλειστικά με τις φυσικές καταστροφές, καθώς οι παρατεταμένες συγκρούσεις θα πρέπει να είναι στο επίκεντρο των ανθρωπιστικών παρεμβάσεων.

Τι δεν συμφωνήθηκε (και θα έπρεπε)
Ίσως η μεγαλύτερη απογοήτευση της Διάσκεψης Κορυφής της οποίας πρωταρχικός στόχος ήταν η εξεύρεση τρόπων για την πρόληψη και τη λήξη των συγκρούσεων, ήταν η ηχηρή απουσία ισχυρών αρχηγών κρατών, ιδιαίτερα των 5 μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Εκτός από αυτή την -αδικαιολόγητη- απουσία, μεγάλη εντύπωση προκάλεσε και το ότι δεν επιτεύχθηκε μια καλύτερη συμφωνία για τους μετακινούμενους πληθυσμούς και τις χώρες υποδοχής. Πριν από τη Διάσκεψη Κορυφής, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών είχε προτείνει μια πιο δίκαιη προσέγγιση ώστε το βάρος των μετακινούμενων πληθυσμών να το επιμεριστούν όλες οι χώρες υποδοχής, και μια μείωση της εσωτερικής εκτόπισης κατά 50% μέχρι το 2030. Προς μεγάλη απογοήτευση μας, οι συμμετέχοντες στη Διάσκεψη Κορυφής το μόνο που κατάφεραν να συμφωνήσουν ήταν η ανάγκη να ακολουθήσουν μια νέα προσέγγιση για την ανταπόκριση στις ανάγκες αυτών των ευάλωτων πληθυσμών, χωρίς όμως να καταλήξουν σε κάτι πιο συγκεκριμένο και ουσιαστικό.
Ως «μεγάλοι χαμένοι» της Διάσκεψης μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι οι νέοι φορείς που βρίσκονται στο επίκεντρο της παγκόσμιας ανθρωπιστικής κρίσης – δηλαδή οι εθελοντές και οι ad hoc οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που έχουν βρεθεί στο προσκήνιο το τελευταίο έτος περίπου, ιδίως στη χώρα μας, λόγω της εισροής των μετακινούμενων πληθυσμών στην Ευρώπη. Ζητήματα όπως ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούν το ανθρωπιστικό έργο τους αυτές οι ομάδες, που συχνά δεν έχουν ανθρωπιστικό υπόβαθρο ή την κατάλληλη κατάρτιση, παραλήφθηκαν από τη Διάσκεψη. Αν και τα κράτη έχουν υιοθετήσει στο παρελθόν ένα ψήφισμα για την καλύτερη προστασία των εθελοντών, άλλα θέματα όπως για παράδειγμα ο τρόπος με τον οποίο οι εθελοντές και η κοινωνία των πολιτών μοιράζονται πληροφορίες με επαγγελματίες του κλάδου, παρακάμφθηκαν. Αυτή η ατυχής παράλειψη καταδεικνύει ότι τελικά οι επαγγελματικές ανθρωπιστικές οργανώσεις που βρίσκονται χρόνια στο χώρο, ήταν αυτές που βρέθηκαν στο επίκεντρο της προσοχής.
Οι ιδιωτικές και συλλογικές δεσμεύσεις της Διάσκεψης Κορυφής αναμένεται να συγκεντρωθούν σε μια δέσμη δράσεων που ο ΟΗΕ αποκαλεί «Δεσμεύσεις για την πλατφόρμα δράσης». Αλλά πώς αυτό ακριβώς θα συμβεί δεν έχει καταστεί σαφές. Ο ΟΗΕ σχεδιάζει να «επανεξετάσει» τις δεσμεύσεις με τους συμμετέχοντες της Διάσκεψης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, πριν ο Γενικός Γραμματέας παρουσιάσει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, το Σεπτέμβριο, μια έκθεση με προτάσεις για τα κράτη-μέλη. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραλειφθεί η εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων από όλους τους φορείς που συμμετείχαν στη Διάσκεψη Κορυφής. Στην πραγματικότητα, πολλοί από τους συμμετέχοντες φορείς εξέφρασαν ότι δε γνωρίζουν πως ακριβώς θα εφαρμόσουν πρακτικά κάποιες από τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν. Και τι είναι πιο σοβαρό από αυτό;

Το μόνο σίγουρο για την πρώτη Παγκόσμια Ανθρωπιστική Διάσκεψη Κορυφής είναι ότι δεν τελείωσε. Είναι μια συνεχής διαδικασία, η οποία δεν συμπεριλαμβάνει μόνο προτάσεις για διαρθρωτικές αλλαγές στην ανθρωπιστική παρέμβαση, αλλά περιλαμβάνει και τη λήψη συγκεκριμένων ενεργειών για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών των κρίσεων σε πολιτικό επίπεδο, καθώς και για τις πολιτικές αποφάσεις που επιτρέπουν το ξέσπασμα συγκρούσεων.

Το γεγονός ότι πραγματοποιήθηκε μια παγκόσμια συνάντηση που στηρίχθηκε ουσιαστικά σε μια απλή επιβεβαίωση της δέσμευσης για την ανθρωπότητα, είναι από μόνο του ένα σημαντικό επίτευγμα. Και εκτός αυτού, δε θα μπορούσε ποτέ μια μόνο Διάσκεψη Κορυφής να αλλάξει τα δεδομένα σχετικά με την παγκόσμια ανθρωπιστική κρίση. Παρόλα αυτά, αποτέλεσε ένα ορόσημο, με την έννοια του ότι αναγνώρισε επίσημα ότι οι παρατεταμένες συγκρούσεις είναι η νέα πραγματικότητα για όλους, το νέο «φυσιολογικό», αναγνωρίζοντας έτσι την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των αναγκών σε αυτό το «νέο φυσιολογικό», καθώς και την ποικιλομορφία της ανταπόκρισης που απαιτείται για την αντιμετώπισή τους.

Κοιτώντας μπροστά, η πιο ουσιαστική πρόκληση που διακρίνεται στο βάθος είναι το πώς θα διατηρηθεί η δυναμική της Διάσκεψης Κορυφής μακροπρόθεσμα, και πως θα μετατραπούν όλες οι υποσχέσεις και οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν σε ουσιαστικές – και μετρήσιμες – ανθρωπιστικές δράσεις στο πεδίο.

TO BHMA: Πληγές και όνειρα προσφύγων στη δομή φιλοξενίας στις Ροβιές

Δημοσιεύτηκε στις

Οι αγωνίες, οι ελπίδες μετεγκατάστασης και τα ευχαριστώ στους Ελληνες

Δημοσιεύτηκε στο Βημα, στις 3 Ιουλίου 2016

Ενα από τα πιο ζεστά μεσημέρια του Ιουνίου, στην αυλή ενός οικογενειακού ξενοδοχείου στις Ροβιές, παιδιά τρέχουν, κάνουν κούνια, παίζουν ήσυχα, σχεδόν σιωπηλά, στη σκιά των δέντρων. Από τους λιγοστούς ενηλίκους που σηκώθηκαν αυτό το πρωινό, ο Ουαλίντ με τα εργαλεία στο χέρι περιποιείται τον κήπο, επισκευάζει ό,τι έχει χαλάσει, ψάχνει συνεχώς ενασχόληση. Στην κουζίνα μόνο λίγες γυναίκες βοηθούν τον μάγειρα να ετοιμάσει παραδοσιακά πιάτα της πατρίδας τους. Πλησιάζοντας στο τέλος του Ραμαζανιού, η ζωή για τους ενοίκους ξεκινά λίγο προτού δύσει ο ήλιος, ενώ το πρωινό τους σερβίρεται στις 2.30 το πρωί για να τους κρατήσει τις ατέλειωτες ώρες της νηστείας.
Εδώ και έναν μήνα, στο παραθαλάσσιο χωριό της Βόρειας Εύβοιας φιλοξενούνται 82 πρόσφυγες που βρίσκονται σε καθεστώς μετεγκατάστασης, κυρίως από τη Συρία, ανάμεσά τους 40 παιδιά. Πρόκειται για το Πρόγραμμα Φιλοξενίας του Solidarity Now που υλοποιείται σε συνεργασία με την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, με χρηματοδότηση της ΕΕ.

«Τα παιδιά πρέπει να σπουδάσουν»
Λίγο πριν από τη δύση του ήλιου οι γυναίκες κατεβαίνουν για να συνοδεύσουν τα παιδιά στην παραλία για βουτιές και παιχνίδι ώστε να επιστρέψουν μόλις νυχτώσει για φαγητό, νερό και συζήτηση. Το μενού περιλαμβάνει αραβική μαχλούμπα. Ενα πιάτο σε σχήμα τούρτας, με ρύζι, πατάτες, μελιτζάνες, πιπεριές, μπουκιές κοτόπουλο και φυσικά μπαχαρικά. Οι γυναίκες παρακολουθούν τηλεοπτικές σαπουνόπερες των αραβικών καναλιών, ενώ οι άνδρες μαζεύονται όταν ξεκινούν οι αγώνες του Euro 2016.

Αυτή η ραθυμία δεν ταιριάζει και πολύ στον Ουαλίντ, για αυτό καταπιάνεται συνέχεια με δουλειές. Στο Ιράκ υπηρετούσε στις ειδικές δυνάμεις της Αντιτρομοκρατικής και επικηρύχθηκε για τον λόγο αυτόν από το ISIS. Με ένα απειλητικό σημείωμα και τέσσερις σφαίρες στην εξώπορτα, μία για κάθε μέλος της οικογένειας, του έδωσαν προθεσμία 24 ωρών για να εγκαταλείψει τη χώρα. «Οταν ξεκινήσαμε είχα υποχρέωση να κρατήσω την οικογένειά μου ασφαλή. Ετσι αισθανόμαστε εδώ, δεν μας λείπει τίποτα. Εχουμε όλα τα απαραίτητα» αναφέρει μιλώντας στο «Βήμα».

Η πίστη στον εαυτό του φανερώνει τη σκληρή εκπαίδευση που έχει περάσει. «Καθένας έχει ένα όνειρο, αλλά όσο ονειρεύεται δεν το πραγματοποιεί» λέει χαρακτηριστικά. Για αυτό θέλει όχι μόνο να είναι καλό παράδειγμα για τους δυο γιους του, Αμπόντι και Μίσου, αλλά να τους εξασφαλίσει την παιδική τους ηλικία, να σβήσουν από τη μνήμη τους τα δύσκολα που πέρασαν ως εδώ. Ο μεγάλος γιος, γύρω στα 12, με «ζωγραφισμένο» το μέτωπο από θραύσμα βόμβας, είναι φύσει περίεργος, αγαπάει το σχολείο. «Είναι από τα παιδιά που πρέπει να μάθουν για να προσφέρουν στον κόσμο. Στο Ιράκ η Παιδεία είναι δυστυχώς διαλυμένη»περιγράφει.

Μια μέρα, στον καταυλισμό της Νέας Καβάλας όπου έμειναν τρεις μήνες, ρώτησε τον πατέρα του τι χρώμα είναι οι αχτίδες του ήλιου και εκείνος έπρεπε να μάθει τη σωστή απάντηση για να του τη δώσει. Οσο για τον μικρότερο, βρίσκει πάντα δικαιολογίες για να αποφεύγει τα μαθήματα. «Στη νέα μας ζωή αυτό πρέπει να αλλάξει, το σχολείο να τον εμπνεύσει, να αγαπήσει τις επιστήμες» λέει. Αυτές τις ευκαιρίες θα αναζητήσουν με τη σύζυγό του στη Γαλλία, όπου έχουν γίνει αρχικά δεκτοί. Ως τότε θα δείχνει την ευγνωμοσύνη του στους ανθρώπους που τον φιλοξενούν εδώ στην Ελλάδα προσφέροντας ό,τι μπορεί.

«Πυροβολούσαν το σκάφος»
Προτού φτάσει σε αυτό το ήσυχο και φιλόξενο – παρά τις λίγες αρχικές παραφωνίες – χωριό της Εύβοιας η Μανάρ Ιντ εγκατέλειψε με τον σύζυγο και τα τρία παιδιά της τη Ζαμάλκα της Συρίας πριν από ενάμιση χρόνο λόγω των βομβαρδισμών. Ο σύζυγός της ήταν βοηθός διευθυντής στο νοσοκομείο. Αφού πέρασαν σχεδόν έναν χρόνο στην Τουρκία ψάχνοντας οποιαδήποτε δουλειά για να επιβιώσουν, έφυγαν για τη Σάμο. Οι τούρκοι λιμενικοί πυροβολούσαν τα μπαλόνια του σκάφους για να το βυθίσουν. «Δανειστήκαμε για να φύγουμε από την Τουρκία. Δεν μας άφησαν ούτε λίγα χρήματα για να πάρουμε κάτι στα παιδιά μας να φάνε μόλις θα φτάναμε στην Ελλάδα» λέει μιλώντας στο «Βήμα».

Σήμερα αισθάνεται ανακουφισμένη και ασφαλής. Μόνη της αγωνία να προχωρήσει σύντομα η μετεγκατάστασή τους στη Γαλλία, όπου έχουν γίνει κατ’ αρχήν δεκτοί, για να συνεχίσουν τα παιδιά, ηλικίας 8, 12 και 14 ετών, το σχολείο και ίσως η ίδια εκπληρώσει το όνειρό της συνεχίζοντας τις σπουδές Ψυχολογίας που άφησε στη μέση. «Οι λαθρέμποροι μας έλεγαν συνεχώς ότι θα βρούμε τα σύνορα ανοιχτά, όμως δεν ήταν αλήθεια. Ευτυχώς οι Ελληνες είναι πολύ φιλόξενοι. Ερχονται γείτονες κρατώντας πράγματα, μας πλησιάζουν όταν κατεβαίνουμε στην παραλία».

Η πρώτη επαφή των παιδιών με το σχολείο, αφού εγκατέλειψαν την εστία τους, ήταν πριν από τρεις εβδομάδες που προσκλήθηκαν από τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου Ροβιών να χρωματίσουν μαζί τον φράχτη του σχολείου. «Είναι πολύ σκληρό να λείπει στα παιδιά το σχολείο. Χάρηκαν τόσο πολύ, έκαναν και φίλους» λέει η Μανάρ. Χάρη στο μεράκι του ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου κ. Ανδρέα Βασιλείου, οι δράσεις για τα προσφυγόπουλα εμπλουτίζονται συνεχώς. Εκτός από βασικά μαθήματα Αγγλικών και δραματουργικό παιχνίδι, άμεσα θα ενταχθούν στην καθημερινότητά τους γυμναστική και μαθήματα κολύμβησης.

Στο τέλος του Ραμαζανιού
Γιορτή με συριακούς μεζέδες για τους ντόπιους
«Δεν έχω απολαύσει ποτέ περισσότερο τη δουλειά μου από ό,τι αυτή την περίοδο»επισημαίνει ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου κ. Ανδρέας Βασιλείου στο «Βήμα», την ώρα που δέχεται εγκάρδιες αγκαλιές από δύο χαμογελαστά κοριτσάκια. Τα προηγούμενα χρόνια η οικογενειακή επιχείρηση απασχολούσε δυο-τρεις εργαζομένους μόνο για τους δύο μήνες του καλοκαιριού. Εφέτος οι εργαζόμενοι είναι ήδη 11, ανάμεσα στους οποίους ψυχολόγος, κοινωνική λειτουργός, δραματουργός, μεταφραστής, όλοι άνεργοι πτυχιούχοι της ευρύτερης περιοχής. Αναμένεται μάλιστα να αυξηθούν στο άμεσο μέλλον καθώς το πρόγραμμα θα διαρκέσει ως το τέλος του χρόνου, με πιθανότητα ανανέωσης.

Με πρωτοβουλία του ιδιοκτήτη, ο οποίος εστιάζει τις μεταπτυχιακές σπουδές του στην πολιτική ανάλυση, προγραμματίζεται μια μεγάλη γιορτή στο χωριό για το τέλος του Ραμαζανιού (5 Ιουλίου 2016). Οι πρόσφυγες θα προσφέρουν συριακούς μεζέδες στους κατοίκους και τους επισκέπτες του χωριού, συνοδεία προσφυγικών τραγουδιών της Μικράς Ασίας και μελωδιών της Ανατολής. Ακολουθώντας το παράδειγμα των παιδιών, που το Σάββατο 25 Ιουνίου καθάρισαν την παραλία Ηράκλη του χωριού, οι ενήλικοι έχουν σχηματίσει εθελοντική ομάδα που θα επισκευάσει μετά το τέλος της νηστείας δημόσιες υποδομές, όπως η παιδική χαρά, το σχολείο και το προαύλιο του ιατρείου.

Το άρθρο βρίσκεται επίσης εδώ

Huffington Post: Μια μέρα στο Μουσείο μαζί τους, είναι μια ιδιαίτερη μέρα

Δημοσιεύτηκε στις 25/09/16

Από την huffingtonpost.gr

Το SolidarityNow εξοικειώνει τους πρόσφυγες με τον πολιτισμό μας. Πώς; Μα με μία καθημερινή βόλτα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Οι οικογένειες από τη Συρία είχαν δηλώσει από μέρες το ενδιαφέρον τους να επισκεφθούν το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και να ξεναγηθούν στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Η τέταρτη κατά σειρά επίσκεψη των προσφύγων στο Μουσείο, πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Home for Hope» του SolidarityNow και της συνεργασίας της οργάνωσης με το Μουσείο, με κοινό στόχο τη σύνδεση των ανθρώπων μέσω της τέχνης και του πολιτισμού.

Παιδιά χαρούμενα αλλά και γεμάτοι περιέργεια γονείς, δημιούργησαν ένα υπέροχο κλίμα εμπλουτισμένο με πολιτισμικές διαφορές αλλά και συγγένειες. Οι ερωτήσεις προς τον αρχαιολόγο-ξεναγό έπεφταν βροχή! Αυτή η συνύπαρξή μας σε έναν χώρο πολιτισμού ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία όχι μόνο για τις οικογένειες των προσφύγων, αλλά και για εμάς – για την ακρίβεια, για εμάς πιο πολύ.

Κάθε πρόταση κι ένα ευχαριστώ

Οι περισσότεροι από τους επισκέπτες γνώριζαν αρκετά για την αρχαία Ελλάδα, ενώ ανάμεσά τους μία Σύρια δασκάλα, συνέβαλε στην ξενάγηση με τις γνώσεις της. «Άνθρωποι όπως εμείς, με ιστορία, οικογένεια, όνειρα, προσδοκίες», όπως γλαφυρά μάς περιέγραψε ένας πατέρας τεσσάρων παιδιών «άρχισαν ξαφνικά να ματαιώνονται, πρώτα μη έχοντας πρόσβαση σε βασικά αγαθά, όπως το νερό, το ρεύμα, μετά η τροφή και στη συνέχεια με την απειλή της ίδιας μας της ζωής».

Οι καθιερωμένες απαντήσεις σε όλες αυτές τις περιγραφές είναι ότι εμείς, οι νέοι Δυτικοί, δε μπορούμε να αντιληφθούμε ακριβώς τι έχουν βιώσει και εξακολουθούν να βιώνουν άνθρωποι που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους και μαζί, ό,τι αγαπούν. Και αυτή είναι η αλήθεια. Δε μπορούμε. Για την ακρίβεια, μ’ έπιασα να αναλογίζομαι ότι μετά από όλη αυτή την αγωνία, τα ατελείωτα ταξίδια, τις αμέτρητες ώρες χωρίς φαγητό και νερό, δεν μπορεί να είναι αλήθεια αυτό που αντικρύζω. Αλλά ευτυχώς ήταν. Ήταν ο Khaldoun και η Sawsan, μαζί με τα τέσσερα παιδιά τους, τρία κορίτσια και ένα αγόρι, που μετά την ξενάγηση, μου μίλησαν για την οικογένειά τους και τις περιπέτειές τους μεταξύ Συρίας, Λιβάνου, Τουρκίας, Ελλάδας, πάντα χαμογελαστοί και βέβαιοι ότι θα τα καταφέρουν. Κάθε πρότασή τους τέλειωνε με ένα ευχαριστώ.

Στάθηκαν τυχεροί

Αυτόνομες ιστορίες ανθρώπων που το ταξίδι τους προς την Ευρώπη τολμούν να το περιγράψουν ως μία διαφορετική «ταξιδιωτική περιπέτεια». Άλλοτε μόνοι, άλλοτε με μέλη της οικογένειάς τους ή φίλους, καταφέρνουν να γλυτώσουν από τον πόλεμο και τις διώξεις, κι έρχονται στη ζωή μας, μας αφυπνίζουν και μας προκαλούν να νικήσουμε μαζί τους έναν ακόμα πόλεμο. Έναν πόλεμο που δοκιμάζει τα αντανακλαστικά μας μεμονωμένα αλλά και συνολικά ως κοινωνία. Και μας ενθαρρύνει να κάνουμε τα επόμενα βήματα, αυτά της αποδοχής και της κοινωνικής ενσωμάτωσης.

Ο Khaldoun και η Sawsan θα φύγουν την άλλη βδομάδα για τη Γαλλία. Στάθηκαν τυχεροί. Ήταν η πρώτη τους επιλογή ανάμεσα στις χώρες από τις οποίες αιτήθηκαν άσυλο. Εδώ και λίγους μήνες και μέχρι να φύγουν για τη Γαλλία, φιλοξενούνται σε δομή του SolidarityNow στην Αθήνα, στο πλαίσιο του προγράμματος Φιλοξενίας & Στέγασης Home for Hope.

Η 8άχρονη κόρη τους με χαιρέτησε στα ελληνικά, στα αραβικά, στα αγγλικά και στα γαλλικά! Δεν υπήρχε κανένας γλωσσικός φραγμός ανάμεσα στους διαφορετικούς πολιτισμούς. Δεν υπήρχε κανένα εμπόδιο ανάμεσά μας για να φιληθούμε συμφωνώντας ότι μία μέρα θα ξανασυναντηθούμε.

*To Πρόγραμμα Φιλοξενίας & Στέγασης Home for Hope υλοποιείται από τοSolidarityNow με την υποστήριξη της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και τη χρηματοδότηση της ΕΕ.

ΕΘΝΟΣ: Είναι σαν να ζω με την αδελφή μου και τα παιδιά μου

Δημοσιεύτηκε στις 24/09/16

Ρεπορτάζ από το ΕΘΝΟΣ

Τον περασμένο Απρίλιο η ζωή του Χαμάντ άλλαξε. Με καταγωγή από τη Συρία, επισκέφθηκε την πλατεία Βικτωρίας για να βοηθήσει συμπατριώτες του που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω της φρίκης του πολέμου.

Ο ίδιος μένει στην Ελλάδα εδώ και 15 χρόνια και το τελευταίο διάστημα επισκέπτεται τους καταυλισμούς αλλά και άτυπες δομές προσφύγων για να τους συνδράμει.

Εκεί συνάντησε τη Ναρίν και τα τρία της παιδιά, ηλικίας 8, 9 και 16 ετών. Τις τελευταίες ημέρες έμεναν στον δρόμο. «Κατάλαβα ότι δεν είχαν πού να πάνε. Τους πρότεινα να έρθουν σπίτι μου, να φάνε και να κάνουν ένα μπάνιο» θυμάται ο Χαμάντ. Η Ναρίν δέχθηκε την πρόταση του συμπατριώτη της, έχοντας όμως ενδοιασμούς. «Μέναμε στον δρόμο. Ωστόσο, όταν μας είπε να πάμε σπίτι του, ντράπηκα και φοβήθηκα. Μιλούσαμε την ίδια γλώσσα, αλλά δεν τον ήξερα. Επιπλέον ήμουν σε μια ξένη χώρα» παραδέχεται.

Αρνητική η πρώτη απάντηση
Ο Χαμάντ προσπάθησε να διασκεδάσει τους δισταγμούς των συμπατριωτών του. «Τους έδωσα τα κλειδιά. Για να μη νιώθουν άβολα, έφυγα για να κάνουν μπάνιο. Είχα ήδη μαγειρέψει και τους είπα να μου τηλεφωνήσουν όταν είναι έτοιμοι για φαγητό» λέει. Μόλις επέστρεψε, τους πρότεινε να τους φιλοξενήσει, εάν το επιθυμούσαν, μέχρι να βρεθεί κάτι καλύτερο. Η πρώτη απάντηση ήταν αρνητική. Την επόμενη μέρα αγόρασε τρόφιμα και τους επισκέφθηκε εκ νέου. Τους βρήκε να κοιμούνται στο ίδιο σημείο. «Βρήκα κάποιον και του ζήτησα να τους δώσει τη σακούλα μόλις ξυπνήσουν. Το απόγευμα που γύρισα σπίτι, μου χτύπησαν το παράθυρο. Χάρηκα όταν τους είδα, ένιωσα ότι ήρθε κάποιος από τη γειτονιά μου στη Συρία. Εκτοτε τους φιλοξενώ μέχρι να μετεγκατασταθούν από την Ελλάδα» λέει. Οι ενδοιασμοί της Ναρίν κάμφθηκαν όταν το συζήτησε με τον σύζυγό της, που δεν μπορεί να φύγει από την Τουρκία.

Πλέον, μερικούς μήνες μετά, έχουν δεθεί, ενώ ο Χαμάντ είδε σε αυτούς το πρόσωπο της δικής του οικογένειας. «Είναι σαν να μένω μαζί με την αδελφή μου και τα παιδιά μου που είναι στη Συρία» λέει ο Χαμάντ.
Το πρώτο διάστημα, ο Χαμάντ είχε αναλάβει όλα τα έξοδα της οικογένειας. Ομως μετά απευθύνθηκε στο SolidarityNow και εντάχθηκαν στο πρόγραμμα «Hope for Hope», μέσω του οποίου λαμβάνουν κάθε μήνα κουπόνια, που εξαργυρώνουν σε σούπερ μάρκετ, για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Μέσω του προγράμματος, που υλοποιείται με τη στήριξη της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ και τη χρηματοδότηση της ΕΕ, από τον Απρίλιο ωφελήθηκαν 460 περίπου πρόσφυγες, που φιλοξενούνται σε σπίτια οικογενειών που ζουν στην Ελλάδα. Παράλληλα, πάνω από 1.400 έχουν φιλοξενηθεί σε δομές του ευρύτερου προγράμματος «Στέγασης και Φιλοξενίας».

WeAreFamily
Η οργάνωση το επόμενο διάστημα θα πραγματοποιήσει πανελλαδική καμπάνια, μέρος της οποίας είναι η ιστορία συγκατοίκησης του Χαμάντ με την οικογένεια της Ναρίν. «Πρόκειται για ένα project με τίτλο #WeAreFamily, σε συνεργασία με τον φωτορεπόρτερ Γιώργο Μουτάφη, με στόχο την προβολή των αληθινών ιστοριών συγκατοίκησης προσφύγων και ανθρώπων που άνοιξαν το σπίτι τους για να τους φιλοξενήσουν» αναφέρει η διευθύντρια επικοινωνίας του SolidarityNow, Σοφία Ιωάννου.

Στόχος της εκστρατείας είναι «να ευαισθητοποιήσουμε και να ενθαρρύνουμε τους πολίτες να φιλοξενήσουν πρόσφυγες. Ας δώσουμε σε ανθρώπους που στερούνται και τα στοιχειώδη, τουλάχιστον ένα αξιοπρεπές και ασφαλές κατάλυμα» σημειώνει.

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

«Εχουμε αγωνία για το πού θα μας στείλουν»

Αν βλέπατε έναν Ελληνα να υποφέρει στο εξωτερικό, δεν θα κάνατε ό,τι περνάει από το χέρι σας για να τον βοηθήσετε;» μας ρωτάει ο Χαμάντ, που εξηγεί τους λόγους για τους οποίους πρότεινε στην οικογένεια να συγκατοικήσουν. «Μιλάμε για μια χώρα που είναι σε πόλεμο. Δεν υπάρχει οικογένεια που να μην έχει πέσει θύμα απαγωγής, που να μην έχει θρηνήσει κάποιον δικό της, που να μην έχει νιώσει τον πόνο» λέει. Ο ίδιος έχασε τον αδελφό του και τον ανιψιό του, όταν στην προσπάθειά τους να έρθουν στην Ελλάδα έπεσαν θύματα απαγωγής το 2014. «Μας ζήτησαν λύτρα για να τους αφήσουν. Κάναμε παζάρια για να καταφέρουμε να μειώσουμε το ποσό. Μας είπαν να στείλουμε τα χρήματα για να τους ελευθερώσουν. Οταν τους πληρώσαμε, μας τους έστειλαν σε μαύρες σακούλες» περιγράφει.

Δεύτερο σπίτι
Ο ίδιος νιώθει την Ελλάδα σαν το δεύτερο σπίτι του και νιώθει χαρά για την αλληλεγγύη που έχουν δείξει οι πολίτες απέναντι στους πρόσφυγες. «Κι άλλοι λαοί βοηθούν τους πρόσφυγες, ενώ κάποια κράτη δίνουν οικονομική βοήθεια, που εδώ δεν υπάρχει. Ομως οι πολίτες έτρεξαν να τους καλωσορίσουν, να τους δώσουν φαγητό, κουβέρτες, χωρίς να ρωτήσουν τίποτα. Μίλησα με φίλους μου, μόνο στην Ελλάδα έγινε αυτό» σημειώνει.

Ο ίδιος θα πρότεινε σε όσους μπορούν να μετάσχουν στο πρόγραμμα φιλοξενίας. «Δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά πρέπει να καταλάβουμε ότι πρόκειται για ανθρώπους που χρειάζονται τη βοήθειά μας. Ερχονται από έναν πόλεμο, αντιμετωπίζουν πείνα, δεν έχουν πού να κοιμηθούν. Εάν κάποιος έχει τη δυνατότητα, ακόμη κι ένα μικρό δωμάτιο, μόνο καλό θα κάνει» λέει. «Οι περισσότεροι πρόσφυγες ζούσαμε με αξιοπρέπεια και τώρα ξεμείναμε στον δρόμο. Κάθε βοήθεια, από την πιο μικρή μέχρι την πιο μεγάλη, είναι σημαντική για εμάς» αναφέρει από την πλευρά της η Ναρίν. Το επόμενο διάστημα, μαζί με την οικογένειά της, περιμένει να φύγει από την Ελλάδα με το πρόγραμμα μετεγκατάστασης. «Εχουμε αγωνία για το πού θα μας στείλουν. Υπάρχουν χώρες που δίνουν βοηθήματα στους πρόσφυγες και τους στηρίζουν στη νέα τους ζωή. Μακάρι να μας στείλουν εκεί» αναφέρει. Τι θα συμβεί όμως αν η θέση της ανοίξει σε χώρα που δεν έχει τέτοια προνόμια; «Δεν έχουμε επιλογή. Αναγκαστικά θα πάμε όπου μας πουν» απαντά.

Η οικογένειά της, όπως εξηγεί, αντιμετωπίζει δύο βασικά προβλήματα. «Πρέπει τα παιδιά μου να πάνε σχολείο. Λόγω του πολέμου, τα μικρά μου παιδιά δεν έχουν πάει ποτέ, ενώ ο μεγάλος διέκοψε το λύκειο. Ηταν καλός μαθητής, ήθελε να μπει στην Ιατρική. Πρώτα θα μάθουμε όλοι μαζί τη γλώσσα, αλλά πρέπει να γίνει άμεσα» εξηγεί. Το δεύτερο πρόβλημα αφορά στην επανένωση της οικογένειας. «Τα παιδιά θέλουν τον πατέρα τους. Δεν διαμαρτύρονται, γιατί τους εξηγήσαμε για ποιο λόγο έμεινε στην Τουρκία. Αλλά τον χρειάζονται και θέλουν να τον δουν».

Οσο για τον Χαμάντ, θα συνεχίσει να προσπαθεί να στέκεται στο πλευρό των προσφύγων. «Για όσο διαρκεί αυτό το σκηνικό, το σπίτι μου είναι ανοιχτό για όποιον χρειαστεί τη βοήθειά μου. Μακάρι να υπάρξουν κι άλλοι που θα θέλουν να τους φιλοξενήσουν» λέει.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΙΩΤΗ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΘΑΛΕΙΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Project Syndicate: Θέτοντας την Μεταναστευτική Κρίση στην Ευρώπη Υπό Έλεγχο

Δημοσιεύτηκε στις 12/04/16

του George Soros

δημοσιεύτηκε στο Project Syndicate στις 10 Απριλίου, 2016

Η πολιτική ασύλου, που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον περασμένο μήνα με την Τουρκία, τέθηκε σε ισχύ στις 4 Απριλίου, όταν 202 αιτούντες άσυλο απελάθηκαν από την Ελλάδα. Η πολιτική αυτή έχει τέσσερις θεμελιώδεις ατέλειες.

Αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγματεύσεων με την Τουρκία και επιβλήθηκε στην ΕΕ από τη Γερμανίδα Καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ
Σε μεγάλο βαθμό υποχρηματοδοτείται
Δεν αποτελεί εθελοντική διαδικασία, εφόσον θεσπίζει ποσοστώσεις στις οποίες αντιτίθενται πολλά κράτη μέλη και απαιτεί από τους πρόσφυγες να εγκατασταθούν σε χώρες όπου δεν επιθυμούν να ζήσουν
Μετατρέπει την Ελλάδα σε ένα de facto χώρο εγκλωβισμού, με ανεπαρκείς εγκαταστάσεις για τον αριθμό των αιτούντων άσυλο που βρίσκονται ήδη εκεί.

Όλες αυτές οι ελλείψεις μπορούν να βελτιωθούν με διάφορους τρόπους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε εμμέσως ορισμένους από αυτούς στις 6 Απριλίου σε μια νέα δέσμη προτάσεων για τη μεταρρύθμιση του συστήματος ασύλου στην Ευρώπη. Αλλά οι προτάσεις της Επιτροπής εξακολουθούν να βασίζονται σε υποχρεωτικές ποσοστώσεις. Αυτό δεν θα λειτουργήσει ποτέ. Ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Φρανς Τίμερμανς, προτείνει ανοιχτή συζήτηση.

Μια ολοκληρωμένη πολιτική ασύλου για την Ευρώπη, πιστεύω, θα πρέπει να καθιερώνει ένα σταθερό και αξιόπιστό ετήσιο στόχο, 300.000-500.000 προσφύγων. Αυτός ο στόχος είναι αρκετά μεγάλος έτσι ώστε να διαβεβαιώσει τους πρόσφυγες ότι μπορούν να φτάσουν τελικά στον προορισμό τους, αλλά και αρκετά μικρός για να φιλοξενηθούν σε ένα δυσμενές πολιτικό κλίμα.
Υπάρχουν καθιερωμένες τεχνικές για την εθελοντική αντιστοίχιση της προσφοράς και της ζήτησης σε άλλους τομείς, όπως η αντιστοιχία των μαθητών στα σχολεία και των ασκούμενων στα νοσοκομεία. Στην περίπτωση των προσφύγων, εκείνοι που προορίζονται να πάνε σε ένα συγκεκριμένο προορισμό θα πρέπει να περιμένουν περισσότερο από εκείνους που αποδέχονται τον προορισμό που τους έχει προταθεί. Οι εγγεγραμμένοι αιτούντες άσυλο θα υποχρεούνταν στη συνέχεια να περιμένουν τη σειρά τους, όπου βρίσκονται.

Αυτό θα είναι λιγότερο κοστοβόρο και λιγότερο επώδυνο από ό, τι το σημερινό χάος, του οποίου οι μετανάστες είναι τα κύρια θύματα. Εκείνοι που παρεκκλίνουν από τη σειρά θα χάνουν τη θέση τους -το οποίο είναι ένα επαρκές κίνητρο προκειμένου να τηρήσουν τους κανόνες.

Το σχέδιο αυτό απαιτεί τουλάχιστον 30 δις ευρώ ετησίως. Αυτό περιλαμβάνει την παροχή οικονομικής υποστήριξης στην Τουρκία και σε άλλες χώρες «πρώτης γραμμής» για να επιτραπεί στους πρόσφυγες που ζουν εκεί να εργαστούν και να στείλουν τα παιδιά τους στο σχολείο. Περιλαμβάνει επίσης τη δημιουργία μιας κοινής υπηρεσίας ασύλου της ΕΕ και κοινές αρχές στα σύνορα, την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στην Ελλάδα και τη θέσπιση κοινών προτύπων σε ολόκληρη την ΕΕ για την υποδοχή και την ένταξη των προσφύγων.

Η ΕΕ έχει αναμφίβολα τη δυνατότητα να συγκεντρώσει τουλάχιστον 30 δις ευρώ ετησίως, το οποίο είναι λιγότερο από το 0,25% του συνολικού ΑΕΠ των 16 τρισεκατομμύριων ευρών των 28 κρατών-μελών, και λιγότερο από το 0,5% των συνολικών δαπανών των εθνικών κυβερνήσεών τους. Αυτό που απουσιάζει ωστόσο είναι η πολιτική βούληση. Οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ εμποδίζουν τα περισσότερα κράτη μέλη από το να έχουν μεγαλύτερα ελλείμματα και από τη χρηματοδότησή τους, με την έκδοση νέου χρέους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ερώτηση δεν έχει ακόμη τεθεί, πόσο μάλλον εξεταστεί σοβαρά.

Αργά ή γρήγορα, οι νέοι φόροι θα πρέπει να επιβληθούν για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης. Η χρήση ανεπαρκών κεφαλαίων κάθε χρόνο, δεν είναι αποτελεσματική. Αντίθετα, «οι αυξημένες χρηματοδοτήσεις» (surge funding) θα επιτρέψουν στην ΕΕ να ανταποκριθεί πιο αποτελεσματικά σε ορισμένες από τις πιο επικίνδυνες συνέπειες, βοηθώντας έτσι να απομακρύνει τις οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές δυναμικές μακριά από την ξενοφοβία και τη δυσφορία, και να οδηγήσει προς πιο εποικοδομητικά αποτελέσματα, που ωφελούν τόσο τους πρόσφυγες όσο και τις χώρες. Μακροπρόθεσμα, αυτό θα μειώσει τις συνολικές δαπάνες της Ευρώπης και θα βοηθήσει στην ανάκαμψή της από την προσφυγική κρίση.

Υπάρχουν ισχυροί λόγοι για τη χρήση του ισολογισμού της ΕΕ για χρηματοδότηση. Εφόσον τα παγκόσμια επιτόκια βρίσκονται σε, ή κοντά σε πολύ χαμηλά επίπεδα, τώρα είναι μια ιδιαίτερα καλή στιγμή για να χρησιμοποιηθεί το τριπλό A της πιστοληπτικής ικανότητας της ΕΕ. Κάτι τέτοιο έχει το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι παρέχει την αναγκαία οικονομική ώθηση. Τα ποσά είναι μακροοικονομικής σημασίας, ειδικά από τη στιγμή που θα δαπανηθούν σχεδόν αμέσως και θα έχουν έτσι πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα. Μια αναπτυσσόμενη οικονομία θα απορροφήσει πολύ πιο εύκολα τους πρόσφυγες ή τους οικονομικούς μετανάστες.

Το ερώτημα είναι πώς να χρησιμοποιηθεί το τριπλό A της πιστοληπτικής ικανότητας της ΕΕ, χωρίς να προκληθούν αντιδράσεις, ιδιαίτερα στη Γερμανία. Κατ’ ‘αρχάς, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η ΕΕ είναι ήδη δανειολήπτης τριπλού Α. Κατά τη διάρκεια της κρίσης της ευρωζώνης, η ΕΕ δημιούργησε χρηματοδοτικά μέσα, όπως είναι ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοοικονομικής Σταθεροποίησης και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, που μπορούν να διαθέσουν αμέσως δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ με ευνοϊκούς όρους.

Αυτοί οι μηχανισμοί, οι οποίοι διατηρούν σημαντική δανειοληπτική ικανότητα, θα πρέπει να εξασφαλίσουν την αυξημένη χρηματοδότηση (surge funding) που απαιτείται για την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής κρίσης. Η χρήση ενός υπάρχοντος μηχανισμού, έστω και για νέο σκοπό, θα ήταν πολύ πιο αποτελεσματική από ό,τι θα ήταν η δημιουργία ενός νέου. Απαιτείται μόνο μια πολιτική απόφαση – που θα μπορούσε να ληφθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Δύο πηγές χρημάτων -ο ΕΜΧΣ (για τα μέλη της ευρωζώνης) και ο μηχανισμός οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών (για τα μέλη της ΕΕ εκτός ευρωζώνης)- θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν. Και οι δύο υποστηρίζονται εξ ολοκλήρου από τον προϋπολογισμό της ΕΕ -και ως εκ τούτου δεν απαιτούν εθνικές εγγυήσεις ή την εθνική έγκριση του Κοινοβουλίου. Η συνδυασμένη ικανότητα ακαθάριστου δανεισμού τους είναι 110 δις ευρώ, αριθμός που αντιστοιχεί στα ετήσια έσοδα του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Τα 50 δις ευρώ της ικανότητας δανεισμού του μηχανισμού οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών είναι σχεδόν αδιάθετα. Ο ΕΜΧΣ έχει διαθέσει περίπου 46,8 δισ. ευρώ σε δάνεια προς την Πορτογαλία και την Ιρλανδία, αλλά έχει και σημαντική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Έχουν από κοινού πάνω από 60 δις ευρώ, και η χρηματική ικανότητα αυτή αυξάνεται κάθε χρόνο, καθώς τα δάνεια προς την Πορτογαλία και την Ιρλανδία επιστρέφονται.

Όπως και με την κρίση του ευρώ, η προσφυγική κρίση απαιτεί μια γρήγορη απάντηση. Αλλά διαφέρει από την κρίση του ευρώ στο ότι οι ωφελούμενες χώρες – Ιορδανία, Τουρκία και Ελλάδα – είναι στην πρώτη γραμμή. Έχουν το δικαίωμα για χρηματοδότηση, και δεν υποχρεώνονται να επιστρέψουν τα χρήματα που λαμβάνουν. Αντ’ αυτού, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να βρουν νέες πηγές φορολογικών εσόδων για την αποπληρωμή των αυξημένων χρηματοδοτήσεων.

Τα νέα φορολογικά έσοδα θα μπορούσαν να προέλθουν από διάφορες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των φόρων προστιθέμενης αξίας σε ολόκληρη την ΕΕ – που παρέχουν ήδη έσοδα, του ειδικού φόρου στη βενζίνη – όπως πρότεινε ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ή ενός νέου φόρου στα ταξίδια εντός της ΕΕ και στις αιτήσεις θεώρησης, που θα μετατοπίσει ένα μέρος του βάρους σε μη-κοινοτικούς πολίτες.

Αν και θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να ολοκληρωθεί η διαδικασία επιβολής νέων φόρων, οι ομολογιούχοι θα θέλουν να είναι βέβαιοι ότι τα ομόλογά τους θα χρησιμοποιηθούν και θα επιστραφούν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ πρέπει να εγγυηθεί ότι θα δημιουργήσει νέα φορολογικά έσοδα από τη στιγμή που τα χρειάζεται, ακόμη και αν η ακριβής πηγή δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί.

Το ερώτημα που παραμένει να απαντηθεί είναι πώς θα δημιουργηθεί η απαραίτητη πολιτική βούληση. Η ΕΕ έχει οικοδομηθεί πάνω σε δημοκρατικές αρχές. Πιστεύω ότι υπάρχει μια σιωπηλή πλειοψηφία που επιθυμεί τη διατήρηση της Ένωσης, ακόμη κι αν αυτή δε λειτουργεί ορθά τώρα. Οι πολιτικοί ηγέτες αυτής της πλειοψηφίας θα την ακούσουν εάν κάνει τη φωνή της να ακουστεί.

Η προσφυγική κρίση αποτελεί υπαρξιακή απειλή για την Ευρώπη. Θα ήταν ανεύθυνο να διαλυθεί η ΕΕ λόγω έλλειψης χρηματοδότησης για να τεθεί υπό έλεγχο η κρίση. Ωστόσο, η έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης είναι το κύριο εμπόδιο στην επιτυχία των προγραμμάτων στις χώρες «πρώτης γραμμής». Μέσα στα χρόνια, οι κυβερνήσεις έχουν εκδώσει ομόλογα ως απάντηση σε εθνικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Πότε θα πρέπει η ΕΕ να χρησιμοποιήσει το τριπλό Α της πιστοληπτικής της ικανότητας, αν όχι όταν βρίσκεται σε θανάσιμο κίνδυνο;

THE GUARDIAN: Οι τρομοκράτες και οι δημαγωγοί μας θέλουν φοβισμένους. Δεν πρέπει να ενδώσουμε σε αυτό

Δημοσιεύτηκε στις 29/03/16

του George Soros
(το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα The Guardian, 28.12.2015)

Οι ανοικτές κοινωνίες βρίσκονται πάντα σε κίνδυνο. Κάτι που ισχύει ιδιαίτερα για την Αμερική και την Ευρώπη σήμερα, ως αποτέλεσμα των τρομοκρατικών επιθέσεων που σημειώθηκαν στο Παρίσι κι αλλού, καθώς και του τρόπου με τον οποίο η Αμερική και η Ευρώπη, ιδιαίτερα η Γαλλία, αντέδρασαν σε αυτές.

Τρομοκρατικές ομάδες της Τζιχάντ, όπως το Ισλαμικό Κράτος και η Αλ-Κάιντα, έχουν ανακαλύψει την «αχίλλειο πτέρνα» των δυτικών κοινωνιών μας: το φόβο του θανάτου. Μέσα από φρικτές επιθέσεις και μακάβρια βίντεο, οι αρθρογράφοι του ISIS μεγεθύνουν αυτό το φόβο, οδηγώντας λογικούς ανθρώπους, να εγκαταλείψουν τη λογική.

Επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ότι το συναίσθημα αποτελεί βασικό στοιχείο της ανθρώπινης λογικής. Αυτή η ανακάλυψη εξηγεί γιατί η τρομοκρατία των Τζιχαντιστών αποτελεί μια τόσο ισχυρή απειλή για τις κοινωνίες μας: ο φόβος του θανάτου οδηγεί εμάς και τους ηγέτες μας πρώτα να σκεφτούμε -και στη συνέχεια, να συμπεριφερθούμε- με τρόπο παράλογο.

Η επιστήμη απλώς επιβεβαιώνει αυτό που η εμπειρία έχει δείξει από καιρό: όταν φοβόμαστε για τη ζωή μας, τα συναισθήματα κατακτούν τις σκέψεις και τις πράξεις μας, και αδυνατούμε να λάβουμε ορθολογικές αποφάσεις. Ο φόβος ενεργοποιεί ένα παλαιότερο, πιο πρωτόγονο τμήμα του εγκεφάλου από αυτό που διαμορφώνει και συντηρεί τις αφηρημένες αξίες και τις αρχές μιας ανοικτής κοινωνίας.

Η ανοιχτή κοινωνία κατά συνέπεια κινδυνεύει πάντα και τελεί υπό την απειλή που απορρέει από την αντίδρασή μας στο φόβο. Μια γενιά που έχει κληρονομήσει μια ανοιχτή κοινωνία από τους γονείς της δεν θα καταλάβει τι απαιτείται για να τη διατηρήσει μέχρι να δοκιμαστεί και να μάθει να μην επιτρέπει στο φόβο να διαβάλει τη λογική. Η τρομοκρατία των Τζιχαντιστών είναι απλά το πιο πρόσφατο παράδειγμα. Ο φόβος ενός πυρηνικού πολέμου δοκίμασε την τελευταία γενιά, και ο φόβος του κομμουνισμού και του φασισμού δοκίμασε τη γενιά μου.

Ο απώτερος στόχος των τρομοκρατών Τζιχαντιστών είναι να πείσουν τη μουσουλμανική νεολαία σε όλο τον κόσμο ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στην τρομοκρατία. Και ότι οι τρομοκρατικές επιθέσεις είναι ο μοναδικός τρόπος για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, διότι ο φόβος του θανάτου θα «ξυπνήσει» και θα μεγεθύνει τα λανθάνοντα αντι-μουσουλμανικά αισθήματα στην Ευρώπη και την Αμερική, προτρέποντας τον μη-μουσουλμανικό πληθυσμό να αντιμετωπίσει όλους τους μουσουλμάνους ως πιθανούς εισβολείς και επιτιθέμενους.

Και αυτό ακριβώς συμβαίνει. Η υστερική αντι-μουσουλμανική αντίδραση στην τρομοκρατία δημιουργεί φόβο και την αγανάκτηση μεταξύ των μουσουλμάνων που ζουν στην Ευρώπη και την Αμερική. Η παλαιότερη γενιά αντιδρά με φόβο, η νεότερη με δυσαρέσκεια. Το αποτέλεσμα είναι ένα γόνιμο έδαφος για τους πιθανούς τρομοκράτες. Αυτή είναι μία διαδικασία αντανακλαστική, μία διαδικασία αλληλο-ενίσχυσης.

Πώς μπορεί αυτό να σταματήσει και να αντιστραφεί; Εγκαταλείποντας τις αξίες και τις αρχές που διέπουν τις ανοιχτές κοινωνίες και ενδίδοντας στην αντι-μουσουλμανική ώθηση που υπαγορεύεται από το φόβο σίγουρα δεν είναι η απάντηση, αν και δύσκολα μπορεί κανείς να αντισταθεί στον πειρασμό. Το βίωσα αυτό προσωπικά όταν παρακολούθησα την τελευταία Ρεπουμπλικανική προεδρική συζήτηση. Σταματούσα τον εαυτό μου μόνο με τη σκέψη ότι θα πρέπει να είναι παράλογο να ακολουθεί κανείς τις επιθυμίες του εχθρών του.

Για να αρθεί ο κίνδυνος που επιβάλλει η τρομοκρατία των Τζιχαντιστών, τα αφηρημένα επιχειρήματα δεν επαρκούν. Χρειαζόμαστε μια στρατηγική για να τον υπερνικήσουμε. Η πρόκληση υπογραμμίζεται από το γεγονός ότι ο Τζιχαντισμός ως φαινόμενο, έχει συνυπάρξει μαζί μας για περισσότερο από μία γενιά. Πράγματι, η σωστή κατανόησή του μπορεί να είναι αδύνατη. Όμως, αυτή η προσπάθεια πρέπει να γίνει.

Σκεφθείτε τη σύγκρουση στη Συρία, η οποία είναι η βασική αιτία του μεταναστευτικού προβλήματος που δημιουργεί υπαρξιακή απειλή για την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως την ξέρουμε. Αν επιλυόταν, ο κόσμος θα ήταν σε καλύτερη κατάσταση. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι το ISIS λειτουργεί από μία θέση αδυναμίας. Κι ενώ εξαπλώνει το φόβο στον κόσμο, ταυτόχρονα αποδυναμώνεται το δικό του κύρος στην έδρα του. Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε ομόφωνα ένα ψήφισμα εναντίον του, και οι ηγέτες του Isis γνωρίζουν ότι οι μέρες τους στο Ιράκ και τη Συρία είναι μετρημένες.

Φυσικά, οι προοπτικές για τη Συρία παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες, και η σύγκρουση εκεί δεν μπορεί να γίνει κατανοητή ή να αντιμετωπιστεί μεμονωμένα. Ωστόσο, ένα είναι απόλυτα ξεκάθαρο: θα είναι κατάφωρο σφάλμα να κάνουμε ό,τι οι τρομοκράτες θέλουν να κάνουμε. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, καθώς διανύουμε το έτος 2016, θα πρέπει να επαναβεβαιώσουμε τη δέσμευσή μας στις αρχές της ανοικτής κοινωνίας και να αντισταθούμε στο «τραγούδι της σειρήνας» από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Τεντ Κρουζ, όσο σκληρό κι αν είναι αυτό.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: «Θλιβερή» η στάση που κρατάει η Ε.Ε.

Δημοσιεύτηκε στις 21/03/16

Καθημερινή

Αρθρο που δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή

«Θλιβερή» χαρακτηρίζει την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης από την Ε.Ε. η καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης και Φιλοσοφίας του Yale, Σέιλα Μπενχαμπίμπ, που θα βρεθεί την Τρίτη στην Αθήνα για να συμμετάσχει σε εκδήλωση για τη μετανάστευση που διοργανώνει το Harvard Business School Club of Greece και το δίκτυο Solidarity Now.
Η Μπενχαμπίμπ στηλιτεύει τον «στενόμυαλο εγωισμό» που επέδειξαν χώρες όπως η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Αυστρία και χαρακτηρίζει «ανθρώπινο αίσχος» τον καταυλισμό στο Καλαί.

Οπως αναφέρει, «η στρατηγική του Βίκτορ Ορμπαν είναι σαφής εδώ και κάποια χρόνια: να πλησιάσει όσο περισσότερο μπορεί σε μονοκομματικό προεδρικό καθεστώς συνεχίζοντας παράλληλα να λαμβάνει κοινοτικούς πόρους. Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι γιατί δημοκράτες όπως ο Ντέιβιντ Κάμερον και ο Φρανσουά Ολάντ δεν σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο στις χώρες τους».

Η Τουρκοαμερικανίδα ακαδημαϊκός ισχυρίζεται ότι, με την πολιτική των ανοιχτών συνόρων απέναντι στους Σύρους πρόσφυγες, η Γερμανία έχει ήδη «παραιτηθεί» από τους «παραλογισμούς» του κανονισμού του Δουβλίνου. Με αυτό ως δεδομένο, διερωτάται: «Γιατί συνεχίζει να επιβαρύνει την Ελλάδα; Γιατί δεν μεταφέρει αεροπορικώς τους πρόσφυγες σε γερμανικό έδαφος για να επεξεργαστεί εκεί τις αιτήσεις τους για άσυλο, αντί να τους αφήνει να υπόκεινται στα δακρυγόνα και τα σκυλιά της αστυνομίας της ΠΓΔΜ;».

Για τη στάση της γενέτειράς της, η Μπενχαμπίμπ παρατηρεί: «Η Τουρκία είναι η μεγαλύτερη χώρα υποδοχής προσφύγων στον κόσμο, με 3,2 εκατομμύρια πρόσφυγες – όχι μόνο Σύρους, αλλά και σχεδόν 1 εκατομμύριο Ιρανούς, Ιρακινούς και Αφγανούς. Η τουρκική πολιτική είναι από τις πιο γενναιόδωρες διεθνώς».

Η Μπενχαμπίμπ πάντως είναι κάθε άλλο παρά θετικά διακείμενη προς τον Ερντογάν. Ηδη το 2013 έγραφε (στους New York Times) ότι η ελευθερία του Τύπου, της πολιτικής και της καλλιτεχνικής έκφρασης ήταν δραματικά περιορισμένη. «Δυστυχώς η κατάσταση σήμερα είναι πολύ, πολύ χειρότερη», λέει στην «Κ». Παρότι το AKP «πέτυχε πολλά στα 12 χρόνια του στην εξουσία», η Τουρκία σήμερα «κινείται ταχέως προς την υιοθέτηση ενός αυταρχικού προεδρικού συστήματος». Η ακαδημαϊκός του Yale θεωρεί σημεία καμπής το αποτυχημένο «πραξικόπημα» εναντίον του Ερντογάν από το κίνημα Γκιουλέν και την άνοδο του κουρδικού HDP. Για να εξηγήσει τον αυταρχισμό του Τούρκου πρόεδρου, επικαλείται τον Μακιαβέλι: «Ο πληγωμένος και ευάλωτος πρίγκιπας είναι πιο βίαιος από αυτόν που είναι ισχυρός και με αυτοπεποίθηση».

Και οι Ηνωμένες Πολιτείες όμως –τηρουμένων των αναλογιών– βρίσκονται σε αναβρασμό κατά την τρέχουσα προεκλογική περίοδο. Η Μπενχαμπίμπ αποδίδει την άνοδο του Ντόναλντ Τραμπ στην προλεταριοποίηση της αμερικανικής μεσαίας τάξης, παρομοιάζοντας τον Ρεπουμπλικανό υποψήφιο ευθέως με τον Μουσολίνι και τον Φράνκο. «Οπως όλοι οι δεξιοί δημαγωγοί στην Ιστορία, ο Τραμπ προωθεί την οργή και την απέχθεια προς τους αδύναμους και τον θαυμασμό προς τους πλούσιους και τους ισχυρούς», παρατηρεί, τονίζοντας όμως ότι «η ίδια προεκλογική περίοδος που γέννησε τον Τραμπ παρήγαγε επίσης τον πρώτο ανοιχτά σοσιαλδημοκράτη υποψήφιο στις ΗΠΑ – τον Μπέρνι Σάντερς. Πολλοί λευκοί της εργατικής τάξης δεν σαγηνεύτηκαν από τον Τραμπ και ψηφίζουν τον Μπέρνι».

HUFFINGTON POST: Μεταναστευτική κρίση 1990-προσφυγική κρίση 2010: Κλείνοντας τα μάτια σας (και τα σύνορα) δε λύνονται τα προβλήματα

Δημοσιεύτηκε στις 01/03/16

της Άννας Τριανταφυλλίδου,Μέλος ΔΣ του «αλληλεγγύη-SolidarityNow», Καθηγήτρια στο European University Institute

Η προσφυγική κρίση έχει περιέλθει σε μια νέα φάση τις τελευταίες ημέρες μετά τημονομερή απόφαση της Αυστρίας να συγκαλέσει συντονιστική συνάντηση με τις χώρες των Βαλκανίων και στην ουσία να κλείσει τα σύνορά της, προκαλώντας το σταδιακό κλείσιμο των ενδιάμεσων συνόρων στα Βαλκάνια έως τα ελληνικά σύνορα με την ΠΓΔΜ. Καθώς η Αυστρία έχει περιορίσει σημαντικά την είσοδο των ανθρώπων που ζητούν διεθνή προστασία σε μερικές δεκάδες ανά ημέρα, παραβιάζει όχι μόνο τους όρους της Σύμβασης της Γενεύης, αλλά παράλληλαυπονομεύει όλες τις προσπάθειες της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να βρουν μια κοινή ευρωπαϊκή λύση στην κρίση.

Το πιο προβληματικό ωστόσο σχετικά με την πρωτοβουλία της Αυστρίας δεν είναι το γεγονός ότι δεν ακολουθεί τη γραμμή της ΕΕ. Αυτό που είναι ανησυχητικό είναι η γενική πολιτική των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, που φαίνεται να πιστεύουν ότι εάν κρατήσουν τα μάτια τους ερμητικά κλειστά, το «πρόβλημα» – δηλαδή οι πρόσφυγες, θα εξαφανιστούν. Αυτή η άρνηση της πραγματικότητας θυμίζει τόσο έντονα τη στάση και την πολιτική των κυβερνήσεων της νότιας Ευρώπης στις αρχές της δεκαετίας του 1990 όταν οι πολίτες αυτών των ίδιων χωρών που σήμερα κλείνουν τα σύνορά τους (των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης) μετανάστευαν μαζικά, τόσο στη δυτική όσο και στη νότια Ευρώπη -ως επί το πλείστον χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα. Η Ιταλία, η Ελλάδα και η Ισπανία τότε είχαν θεωρήσει ότι εάν αρνούνταν την πραγματικότητα (το ότι δηλαδή η εισροή παράτυπων οικονομικών μεταναστών ήταν μέρος μιας πολύ ευρύτερης γεωπολιτικής αλλαγής η οποία δε μπορούσε να ανακοπεί και ότι οι μετανάστες ήταν εκεί για να μείνουν καθώς τα προβλήματά τους πίσω στις πατρίδες τους δε θα λύνονταν εν μία νυκτί), και εφάρμοζαν αυστηρότερους συνοριακούς ελέγχους διευκολύνοντας τις απελάσεις, το «πρόβλημα» θα εξαφανιζόταν.

Διάβασε ολόκληρο το άρθρο εδώ