Κοινή Επιστολή εννέα οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών προς τον Υπουργό Επικρατείας & Ψηφιακής Διακυβέρνησης


Με αφορμή τη θέση της Ελλάδας σε καθεστώς παρακολούθησης από τη Σύμπραξη για την Ανοιχτή Διακυβέρνηση και με πρωτοβουλία της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, 9 οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών ζητάμε από τον Υπουργό Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Κυριάκο Πιερρακάκη να δεσμευτεί για τη μετατροπή αυτής της δοκιμασίας σε ευκαιρία αναγέννησης της δημόσιας συμμετοχής.

Εκφράζουμε την ανησυχία μας για το γεγονός ότι η χώρα μας απέτυχε να εκπληρώσει τα πρότυπα δημόσιας συμμετοχής κατά το σχεδιασμό του 4ου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ανοιχτή Διακυβέρνηση.

Τονίζουμε ότι όσο συνεχίζεται η δοκιμασία της κοινωνίας από την πανδημία του COVID-19 χρειάζεται περισσότερο από ποτέ η έμπρακτη πολιτική βούληση της ελληνικής κυβέρνησης να στηρίξει την ατζέντα της ανοιχτής διακυβέρνησης.

Αναγνωρίζουμε την προσωπική αφοσίωση του κ. Πιερρακάκη στο όραμα του ψηφιακού μετασχηματισμού της Ελλάδας και τον καλούμε να μεταφέρει τις αξίες της διαφάνειας, της δημόσιας συμμετοχής και της λογοδοσίας σε αυτήν την προσπάθεια ζητώντας τη δέσμευσή του για:

  • Τη δημιουργία μόνιμου πλήρως λειτουργικού πολυσυμμετοχικού φόρουμ για την ανοιχτή διακυβέρνηση.
  • Την τήρηση των προτύπων συμμετοχής και συνδημιουργίας της OGP (Open Government Partnership).
  • Την ανάπτυξη εθνικής στρατηγική ανοιχτών δεδομένων σε συνεργασία με μη κρατικούς φορείς.

Διαβάστε εδώ, OGP_Επιστολή οργανώσεων Κοινωνίας Πολιτών 14_4_21, το πλήρες κείμενο της επιστολής.

Την επιστολή υπογράφουν οι παρακάτω οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών:

SolidarityNow

Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς

Επιστήμη για σένα – SciFY

Ίδρυμα Ανοιχτής Γνώσης Ελλάδας – OK Greece

Impact Hub Athens

Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών – ΚεΦιΜ

Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛ/ΛΑΚ

Reporters United

Vouliwatch

Κοινή δράση για δημιουργία πρωτοβουλίας οργανώσεων σχετικά με τις επαναπροωθήσεις


Οι οργανώσεις που συνυπογράφουμε το ακόλουθο κείμενο τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει αποδέκτες καταγγελιών για επαναπροωθήσεις στα θαλάσσια και τα χερσαία σύνορα της χώρας. Η πρακτική αυτή φαίνεται πλέον ότι έχει λάβει συστηματικά χαρακτηριστικά και αποτελεί επίσημη πολιτική αποτροπής των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών.

Η πολιτική των θαλάσσιων και χερσαίων επαναπροωθήσεων δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, ωστόσο τον προηγούμενο χρόνο έχει υπάρξει πρωτοφανής κλιμάκωση τόσο αριθμητικά όσο και στα μέσα που χρησιμοποιούνται. Δεκάδες περιπτώσεις καταγγελιών έχουν καταγραφεί οι οποίες συνοδεύονται και από στοιχεία που τις τεκμηριώνουν με βίντεο, μαρτυρίες και φωτογραφίες.

Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι αφενός η αναφερόμενη ανοχή ή/και εμπλοκή του FRONTEX όσο και η αδράνεια διεξαγωγής μίας ουσιαστικής έρευνας για όσα έχουν δημόσια καταγγελθεί, ενώ η πολιτική αυτή, πέρα από την παραβίαση θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου, θέτει σε άμεσο κίνδυνο και την ίδια την ζωή ανθρώπων.

Επισημαίνουμε με έμφαση ότι:

  • Η αποτροπή εισόδου όσο και η επιστροφή προσώπων που έχουν εισέλθει στο Ελληνικό έδαφος, χωρίς την τήρηση των νόμιμων διαδικασιών σύλληψης, καταγραφής, και εξέτασης τυχόν αιτήματός τους για διεθνή προστασία, αντιβαίνει σε θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου που απαγορεύουν την επιστροφή σε χώρα όπου κάποιος απειλείται με κίνδυνο διώξεων, βασανιστηρίων, ή και απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.
  • Η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί ύψιστο καθήκον και υποχρέωση των αρχών.
  • Η στοχοποίηση και η ποινικοποίηση των οργανώσεων και πολιτών που καταγράφουν και φέρουν στη δημοσιότητα περιστατικά επαναπροωθήσεων στα χερσαία και θαλάσσια σύνορα της χώρας, είναι επικίνδυνη για την προστασία του κράτους δικαίου και επιχειρεί να εδραιώσει κλίμα φόβου και ανοχής σε παράνομες πρακτικές.

Ήδη οργανώσεις μεταξύ όσων υπογράφουμε έχουν προβεί στην αποστολή αναφορών και καταγγελιών σε Διεθνή και Ευρωπαϊκά Όργανα, με σκοπό την αποτελεσματική διερεύνηση, όσο και τη δίωξη περιστατικών επαναπροωθήσεων, ενώ με το παρόν απευθύνουμε έκκληση προς τις Οργανώσεις και Φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών να συμπτύξουν πρωτοβουλία  με σκοπό να τεθούν σε όλα τα εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή όργανα τα αιτήματα:

  • Της άμεσης παύσης της πρακτικής των παράνομων επαναπροωθήσεων που θέτουν σε κίνδυνο το κράτος δικαίου και θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου.
  • Της δημιουργίας ανεξάρτητου μηχανισμού συστηματικής καταγραφής όσων υποθέσεων καταγγέλλονται και της τεκμηρίωσης τους.
  • Της προστασίας των θυμάτων και της διευκόλυνσης της πρόσβασης τους στην δικαιοσύνη για την ουσιαστική διερεύνηση του βάσιμου των καταγγελιών τους.
  • Της προστασίας των οργανώσεων και των πολιτών που καταγράφουν και φέρουν στη δημοσιότητα περιστατικά επαναπροωθήσεων.

ΟΙ ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΣΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων, Αθήνα/ ARSIS – Association for the Social Support of Youth, Athens

HIAS – Greece

Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο /Refugee Support Aegean

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες /Greek Council for Refugees

HumanRights360

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

International Rescue Committee (IRC)

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΜΦΥΛΙΚΩΝ (ΣΥΔ)

Refugee Legal Support (RLS)

Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι/Greek Helsinki Monitor

Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών – Greek Forum of Migrants

ΜΕΤΑδραση – Δράση για τη Μετανάστευση και την Ανάπτυξη/ METAdrasi- Action for Migration and Development

ECHO100PLUS

Refugee Rights Europe (RRE)

Συμβίωση-Σχολή Πολιτικών Σπουδών στην Ελλάδα, Δίκτυο Σχολών του Συμβουλίου της Ευρώπης / Symbiosis-School of Political Studies in Greece, affiliated to the Council of Europe Network of Schools

Θετική Φωνή / Positive Voice

ΝΑΟΜΙ, Οικουμενικό Εργαστήρι Προσφύγων, NAOMI, Ecumenical Workshop for Refugees

Diakonie Oesterreich (Austria)

Equal Rights Beyond Borders

Glocal Roots

Αλληλέγγυοι Χίου / Chios Solidarity

Irida Women’s Center

EuroMed Rights

Mobile Info Team

Europe Must Act

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ/ GREEK FORUM OF MIGRANTS

ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΛΕΣΒΟΥ – LESVOS SOLIDARITY

Συνύπαρξη και Επικοινωνί στο Αιγαίο, Μυτιλήνη Coexistence and Communication in the Aegean (Siniparxi) Mytilini

Legal Centre Lesvos

Fenix – Humanitarian Legal Aid

“ΛΑΘΡΑ;” – Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου

ΚΕΝΤΡΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΩΝ – ΔΙΟΤΙΜΑ / CENTRE FOR RESEARCH ON WOMEN’S ISSUES – DIOTIMA

Mobile Info Team

Still I Rise

Mare Liberum

RAD MUSIC INTERNATIONAL

The Hope Project

Attika Human Support

Choose Love

BORDERLINE EUROPE E.V.

Boat Refugee Foundation/Stichting Bootvluchteling

SolidarityNow

Lighthouse Relief (LHR)

Better Days

Changemakers Lab

Ιριδα-Κέντρο Γυναικών – Irida Women’s Center

ΑΝΤΙΓΟΝΗ – Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για το Ρατσισμό, την Οικολογία, την Ειρήνη και τη Μη Βία/ ANTIGONE – Information and Documentation Centre on Racism, Ecology, Peace and Non Violence

Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης/ Ecological Movement of Thessaloniki

Advocates Abroad

Η Κοινωνία των Πολιτών απαιτεί το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης να προτεραιοποιήσει τη δημιουργία μιας πιο πράσινης και δίκαιης κοινωνίας


Με πρωτοβουλία της Common Ground και της Greenpeace, 70 οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών συνυπέγραψαν ανοιχτή επιστολή προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, Θεόδωρο Σκυλακάκη, στην οποία περιγράφουν τις προτεραιότητές τους για μια πράσινη και δίκαιη ανάκαμψη και ζητάνε μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας στην ανάπτυξη πολιτικών.

 Η Ελλάδα όπως και όλα τα άλλα κράτη μέλη, έχει προθεσμία μέχρι τα τέλη Απριλίου να υποβάλει το σχέδιο της στην ΕΕ όπου θα περιγράφει πώς θα δαπανήσει τα 32 δισεκατομμύρια ευρώ που θα λάβει από το Ταμείο Ανάκαμψης για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της πανδημίας. Η Κοινωνία των Πολιτών το θεωρεί μια άνευ προηγουμένου ευκαιρία για μια πραγματικά δίκαιη, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμη μετάβαση και ζητά διαφάνεια στη διαδικασία σχεδιασμού του.

Παρά τις ελπίδες για μια συμμετοχική και διαφανή διαδικασία, μέχρι στιγμής η Κοινωνία των Πολιτών έχει μείνει σε μεγάλο βαθμό εκτός αυτής και παραμένει στο σκοτάδι για τα επόμενα βήματα. «Η Κοινωνία των Πολιτών μπορεί να παίξει έναν καίριο ρόλο στον σχεδιασμό και την εφαρμογή του Σχεδίου Ανασυγκρότησης, καθώς έχει εξαιρετική γνώση της πραγματικότητας στο πεδίο και έχει ήδη συνδράμει την Πολιτεία κατά τη διάρκεια δύσκολων καιρών. Η διαφάνεια, η συμμετοχή και η λογοδοσία είναι εξαιρετικά σημαντικά για να εδραιωθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ της Ελληνικής Πολιτείας και των πολιτών» δήλωσε η Αντιγόνη Λυμπεράκη, Γενική Διευθύντρια του SolidarityNow.

Καθώς οι πρόσφατες κρίσεις (οικονομική, υποδοχής προσφύγων, πανδημία) έχουν εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες στη χώρα μας, οι υπογράφουσες οργανώσεις πιστεύουν πως οι πολιτικές για την ανάκαμψη θα πρέπει να στοχεύουν σε τυπικά παραμελημένους πληθυσμούς όπως τα φτωχά νοικοκυριά, τους άστεγους, τους μετανάστες και τους πρόσφυγες. Ταυτόχρονα, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην προστασία του περιβάλλοντος και στη μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, προκειμένου να διασφαλίσουμε ένα βιώσιμο μέλλον και να αποτρέψουμε μελλοντικές καταστροφές και εκτοπισμούς.

Η Common Ground και οι υπόλοιποι συνυπογράφοντες καλούν την ελληνική κυβέρνηση:

  • Να προσκαλέσει ευρύτερα κομμάτια της κοινωνίας και ειδικότερα της Κοινωνίας των Πολιτών, να καταθέσουν τις προτάσεις τους για τη χρήση των κονδυλίων για την ανάκαμψη προτού κατατεθεί το τελικό της σχέδιο τον Απρίλιο, και να εξασφαλίσει την ουσιαστική συμμετοχή τους στο σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση του σχεδίου.
  • Να προετοιμάσει ένα αναλυτικό σχέδιο δράσης με προτεινόμενα προγράμματα, στόχους, ωφελούμενους και επιθυμητά αποτελέσματα, το οποίο θα περιλαμβάνει έγκυρους περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες.
  • Να αυξήσει τη σαφήνεια και τη διαφάνεια γύρω από τις διαδικασίες, συμπεριλαμβάνοντας τακτικές συνεδρίες ανταλλαγής πληροφοριών με ενδιαφερόμενους φορείς και εκστρατείες ενημέρωσης των πολιτών.

Γιατί είναι σημαντικό: Εάν τα παραπάνω μέτρα εφαρμοστούν ως μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας  σε συνδυασμό με άλλες πρωτοβουλίες και ευκαιρίες χρηματοδότησης για την ενίσχυση πολιτικών, θα βοηθήσουν την Ελλάδα να ανακάμψει από την πανδημία και θα την οδηγήσουν σε ένα πιο δίκαιο και βιώσιμο μέλλον.

Μετά από χρόνια λιτότητας, την κρίση υποδοχής προσφύγων και τώρα την πανδημία, αυτό το μεγάλο χρηματικό ποσό μπορεί να βοηθήσει την κοινωνία να αλλάξει πορεία και να αρχίσει πραγματικά να ανακάμπτει από οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες. Για να το πετύχει, η Ελλάδα πρέπει να αποφύγει να επαναλάβει τις πολιτικές του παρελθόντος, οι οποίες μας οδήγησαν στη δυσμενή θέση που βρισκόμαστε σήμερα (αντιμετώπιση αυξανόμενων ανισοτήτων, πόλωση, αδικία, απώλεια βιοποικιλότητας και κλιματική αλλαγή).

Σημειώσεις για τους συντάκτες

* Τον Ιούλιο του 2020, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενεργοποίησε ένα ταμείο 750 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ανάκαμψη από την πανδημία, εκ των οποίων το 37% προορίζεται συγκεκριμένα για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, ενώ το υπόλοιπο ποσό για άλλες επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της ψηφιακής μετάβασης, της δικαιοσύνης και της μακροοικονομικής σταθερότητας. Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν μέχρι τα τέλη του Απρίλη να καταθέσουν τα τελικά τους σχέδια προκειμένου να λάβουν το μερίδιο της οικονομικής ενίσχυσης που τους αναλογεί. Η Ελλάδα θα λάβει 32 δισεκατομμύρια ευρώ σε μορφή επιχορηγήσεων και δανείων.

Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας: το επίσημο σχέδιο της Ελλάδας για την αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Διαβάστε ολόκληρη την Ανοιχτή Επιστολή-Σχέδιο Ανάκαμψης προς τον Αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ: «ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΧΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, ΜΗΝ ΤΟΥΣ ΤΟ ΣΤΕΡΕΙΤΕ»


ΠΡΟΣ:

Τον Πρωθυπουργό της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κυριάκο Μητσοτάκη

Την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, Νίκη Κεραμέως

Τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, David Sassoli

Την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen

Την ευρωπαία Επίτροπο για την Καινοτομία, την Έρευνα, τον Πολιτισμό, την Εκπαίδευση και τη Νεολαία, Mariya Gabriel

Τον ευρωπαίο Επίτροπο για τη Δικαιοσύνη και τους Καταναλωτές,  Didier Reynders

Αθήνα, 9 Μαρτίου 2021

Οι υπογράφουσες οργανώσεις εκφράζουμε βαθιά ανησυχία για την κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια σε σχέση με την πρόσβαση και τη συμπερίληψη παιδιών αιτούντων άσυλο και προσφύγων στην εκπαίδευση. Πιο συγκεκριμένα, εδώ και έξι χρόνια, δεν έχει καταστεί δυνατό να εξασφαλιστεί ομαλή και απρόσκοπτη πρόσβαση και συμπερίληψη των παιδιών αιτούντων άσυλο στην εκπαίδευση. Ως αποτέλεσμα,  σήμερα, τα παιδιά αυτά είναι στην συντριπτική τους πλειοψηφία αποκλεισμένα από ένα από τα βασικότερα δικαιώματά τους. Μάλιστα, τα προβλήματα αυτά το τελευταίο χρόνο έχουν ενταθεί σε τέτοιο σημείο ώστε να μπορούμε πλέον να κάνουμε λόγο  για ένα φαινόμενο εκτεταμένης «αποσχολειοποίησης».

Πιο συγκεκριμένα:

Στα νησιά, όπου τα παιδιά διαμένουν σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης, καθώς και στα Προαναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης Αλλοδαπών, η πρόσβαση σε σχολεία της τοπικής κοινότητας είναι σχεδόν μηδενική[1]. Παρατηρούνται σοβαρές καθυστερήσεις και προσκόμματα με αποτέλεσμα να σημειώνεται τεράστια απόκλιση μεταξύ αριθμού εγγεγραμμένων παιδιών και παιδιών που φοιτούν.

Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι ευνοϊκή ούτε για τα παιδιά που διαμένουν σε δομές ανοιχτής φιλοξενίας στην ενδοχώρα. Τα προβλήματα που παρατηρούνται, αφορούν, κατά τόπους,  σε ανόμοια ερμηνεία, εκ μέρους των ελληνικών αρχών, των πολιτικών περιορισμού της διασποράς του COVID-19, με αποτέλεσμα να επιβάλλεται απαγόρευση εξόδου από τις δομές φιλοξενίας στα παιδιά με τρόπο μεροληπτικό. Συγχρόνως, σε  περιόδους καραντίνας η ελλιπής υποστήριξη αυτών των παιδιών για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση -εφόσον στις δομές όπου διαμένουν στερούνται την απαραίτητη υλικοτεχνική υποδομή- οδηγεί σε επιπλέον αποκλεισμό τους από την εκπαιδευτική διαδικασία. Επιπλέον, σε αρκετά σημεία της χώρας παρατηρούνται και άλλα προβλήματα, όπως για παράδειγμα, αδυναμία μεταφοράς των παιδιών στις σχολικές μονάδες τους, υποστελέχωση και δυσλειτουργία των τάξεων υποδοχής, ανεπαρκής αριθμός θέσεων σε σχολεία και νηπιαγωγεία, προβλήματα και αυθαιρεσίες των διοικητικών αρχών των σχολείων αλλά και των τοπικών κοινοτήτων που αντιδρούν στην προοπτική συμμετοχής των παιδιών στην υποχρεωτική σχολική εκπαίδευση. Σε αυτά πρέπει να προστεθεί η ανησυχητική απουσία οποιασδήποτε μέριμνας από τις αρχές αναφορικά με τη συμπερίληψη αυτών των παιδιών στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Αρκετοί από τους συνυπογράφοντες παρουσιάσαμε τα παραπάνω προβλήματα στα αρμόδια υπουργεία, με κλειστή επιστολή, στις 3/2/2021. Στη βάση αυτής της επιστολής οι συνυπογράφουσες οργανώσεις προσκλήθηκαν σε διαδικτυακή συνάντηση από τη Διοίκηση την Παρασκευή 26/2/2021. Αναγνωρίζουμε την προθυμία των  θεσμικών οργάνων να εγκαινιάσουν μια διαδικασία διαλόγου με φορείς της κοινωνίας των πολιτών για το επιτακτικό θέμα της εκπαίδευσης των παιδιών προσφύγων και το γεγονός ότι η Πολιτεία καλωσορίζει αυτή την ενέργεια. Ωστόσο, η παρούσα κατάσταση, με τις πολύ σοβαρές ελλείψεις και παραλείψεις που σημειώνονται, απαιτεί την άμεση ανάληψη δράσης από πλευράς των αρχών για να μη χαθεί ούτε μια μέρα πια στο σχολείο.

Σύμφωνα με την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία[2], η παιδεία παρέχεται δωρεάν και είναι υποχρεωτική για παιδιά ηλικίας 4 έως 15 ετών, συμπεριλαμβανομένης αυτής για τα παιδιά που αιτούνται άσυλο. Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, που αποτελεί και νόμο (Ν. 2101/92) του Ελληνικού Κράτους, σύμφωνα με τα άρθρα 28 και 29, εγγυάται ότι όλα τα παιδιά, χωρίς καμία εξαίρεση, έχουν το ίδιο δικαίωμα στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Η φοίτηση σε σχολείο είναι απαραίτητη για αυτά τα παιδιά όχι μόνο επειδή είναι, πρώτα και κύρια, δικαίωμά τους, αλλά επίσης λόγω της αβεβαιότητας και του άγχους που επιφέρει στα παιδιά και στις οικογένειές τους η πανδημία COVID-19, και για το γεγονός ότι τα περισσότερα έχουν χάσει πολύτιμο χρόνο από την εκπαίδευσή τους λόγω συγκρούσεων και άλλων δυσμενών συνθηκών στις χώρες προέλευσης ή διέλευσής τους κατά το -συχνά επίπονο- μεταναστευτικό τους ταξίδι. Η πρόσβαση στο σχολείο είναι καθοριστικός παράγοντας για να εξασφαλιστεί μια οργανωμένη καθημερινότητα και ένα ασφαλές περιβάλλον για μάθηση και ανάπτυξη, στοιχεία  ζωτικής σημασίας για την ψυχική υγεία και ανάπτυξή προσωπικότητας τους[3] αλλά και για την εύρυθμη λειτουργία ολόκληρης της κοινωνίας μας.

Για όλα τα παραπάνω, καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να προβεί σε άμεσες ενέργειες ώστε να εξασφαλιστεί ισότιμη, ουσιαστική και ποιοτική εκπαίδευση για τα παιδιά όλων των ηλικιών και εθνικοτήτων, είτε διαμένουν στα νησιά είτε στην ενδοχώρα. Πιο συγκεκριμένα, καλούμε τις Ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι:

  • Οι αποφάσεις που λαμβάνουν για την πρόσβαση των παιδιών στην εκπαίδευση, είναι σαφείς κι ότι πράγματι εφαρμόζονται, με παράλληλη άρση των όποιων εμποδίων παρουσιάζονται και με εναρμονισμένες πρακτικές  ώστε να μην καθίστανται κενό γράμμα.
  • Η πρόσβαση των παιδιών στην εκπαίδευση δεν θα διακόπτεται σε κανένα στάδιο της διαμονής τους στη χώρα, ανεξαρτήτως του καθεστώτος διαμονής των ίδιων ή των γονέων ή κηδεμόνων τους. Σε αυτή την κατεύθυνση, προτείνουμε την εξέταση της  έκδοσης κάρτας φοίτησης μετακινούμενου μαθητή.
  • Θα  εγκαταλειφθεί οποιαδήποτε πολιτική τυπικής εκπαίδευσης που θα παρέχεται μέσα σε κλειστές ή ελεγχόμενες δομές φιλοξενίας, καθώς η δημιουργία «σχολείων γκέτο» απέχει ουσιαστικά από την έννοια της «ποιοτικής εκπαίδευσης» και συνιστά παραβίαση της νομοθεσίας[4]
  • Θα εδραιωθούν μηχανισμοί παρακολούθησης της κατάστασης στην εκπαίδευση των προσφύγων και άμεσης ανταπόκρισης  στα όποια προβλήματα παρουσιάζονται, σε βάθος χρόνου, με στόχο την διασφάλιση ισότητας ευκαιριών στην εκπαίδευση για όλους τους μαθητές και την καταπολέμηση της σχολικής διαρροής.
  • Θα πραγματοποιηθούν εκτεταμένες και μετρήσιμες δράσεις ευαισθητοποίησης των σχολικών και των τοπικών κοινοτήτων υπενθυμίζοντας την υποχρέωση όλων να συμπεριλαμβάνουν τα παιδιά τρίτων χωρών στο σχολείο αλλά και τα αμοιβαία οφέλη από την καλλιέργεια μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας.
  • Θα ληφθεί μέριμνα ούτως ώστε οι Προϊστάμενοι και οι Δ/ντές των Σχολικών Μονάδων όχι μόνο θα ενθαρρύνουν την προσέλευση των μαθητών προσφύγων στο σχολείο, αλλά και θα αναζητούν τα παιδιά αυτά που μένουν στην περιοχή τους και θα φροντίζουν για την εγγραφή και τη φοίτησή τους, όπως προβλέπουν οι σχετικές διατάξεις για την υποχρεωτική φοίτηση, και δεν θα παρακωλύουν επ’ ουδενί την εγγραφή και φοίτησή τους.

Καλούμε, επίσης, τους Ευρωπαίους ηγέτες να εξασφαλίσουν την εφαρμογή του  Ευρωπαϊκού δικαίου σύμφωνα με το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού, από τα οποία και η χώρα μας δεσμεύεται, καθώς και ότι καμία παραβίαση του δικαίου της ΕΕ δε θα γίνεται ανεκτή, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που θέτει σε κίνδυνο ομάδες όπως τα παιδιά.

Η άμεση και ουσιαστική πρόσβαση των παιδιών στην εκπαίδευση είναι ζωτική για το μέλλον όλων μας.

ΟΙ ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΣΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

AΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΛΕΣΒΟΥ
ΑΡΣΙΣ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΝΕΩΝ
ACTION FOR EDUCATION
ACTIONAID HELLAS
CHANGEMAKERS LAB

CHOOSE LOVE – HELP REFUGEES

ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ
ΔΙΚΤΥΟ ΜΕΛΙΣΣΑ
ΔΑΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ
ΕΛΙΞ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ (ΕΦΜ)
ECHO100PLUS
EQUAL RIGHTS BEYOND BORDERS
EUROPE MUST ACT
ΖΕΥΞΙΣ
HUMANRIGHTS360

INTERNATIONAL RESCUE COMMITTEE (IRC)

INTERSOS HELLAS
ΚΑΡΙΤΑΣ ΕΛΛΑΣ
ΚΕΝΤΡΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΙΡΙΔΑ
ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΒΑΒΕΛ
LEGAL CENTRE LESVOS
ΜΕΤΑΔΡΑΣΗ  ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
ODYSSEA
REFUGEE LEGAL SUPPORT (RLS)
REFUGEE RIGHTS EUROPE (RRE)
REFUGEES INTERNATIONAL
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΡΟΘΕΤΙΚΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ “ΘΕΤΙΚΗ ΦΩΝΗ”
SOLIDARITYNOW
STILL I RISE
ΤERRE DES HOMMES HELLAS
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ (RSA)

[1] Σύμφωνα με ενημέρωση της Βοηθού Συνηγόρου για τα Δικαιώματα του Παιδιού σε συνάντηση του Δικτύου για τα Παιδιά που Μετακινούνται, 13/02/21, βασισμένη σε έρευνα της εν λόγω Ανεξάρτητης Αρχής.

[2] Ενδεικτικά : Το άρθρο 14 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΧΔΘ), σχετικά με το Δικαίωμα στην Εκπαίδευση, το άρθρο 14 της Οδηγίας 2013/33/ΕΕ και το άρθρο 27 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ για την αναγνώριση. Στην ελληνική νομοθεσία τα άρθρα 28 και 51 του Ν. 4636/2019 προβλέπουν την εκπαίδευση των παιδιών αιτούντων και δικαιούχων διεθνούς προστασίας και την πρόσβαση σε αυτή και το άρθρο 60 περ. η΄ του Ν. 4636/2019 προβλέπει την πρόσβαση των ασυνόδευτων παιδιών στην εκπαίδευση. Περαιτέρω, το άρθρο 21 παρ. 7 και 8 του Ν. 4251/2014 και το άρθρο 40 του Ν. 2910/2001 προβλέπουν την απρόσκοπτη πρόσβαση των παιδιών τρίτων χωρών στην εκπαίδευση. Για την απαγόρευση των διακρίσεων το άρθρο 21 του ΧΔΘ και το άρθρο 14 της ΕΣΔΑ σε συνδυασμό από το άρθρο 2 του Πρωτοκόλλου 1 της ΕΣΔΑ και από την ελληνική νομοθεσία το άρθρο 3 παρ. 2 περ. γ΄του Ν. 4443/2016.

[3]  https://ec.europa.eu/echo/what/humanitarian-aid/education-emergencies_en

[4] Ν. 2101/1992 και 4251/2014  και  Υπόθεση Α. Λαβίδα κ.λπ. κατά Ελλάδος: https://docs.google.com/viewerng/viewer?url=http://www.curia.gr/wp-content/uploads/2013/05/AFFAIRE-LAVIDA-ET-AUTRES-c.-GRECE.pdf

 

ΤΑ ΝΕΑ: «Εμβόλιο» κατά της ανισότητας του Λευτέρη Παπαγιαννάκη


«Εμβόλιο» κατά της ανισότητας

Των Λευτέρη Παπαγιαννάκη, Επικεφαλής Συνηγορίας του SolidarityNow

& Στέφανου Παραστατίδη

Η νόσος Covid-19 έρχεται να μας υπενθυμίσει τις ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών.

Ανισότητες τις οποίες ο δυτικός κόσμος είχε αποκρύψει από τη συλλογική του μνήμη, καθώς τα τελευταία 70 χρόνια, δεν βρέθηκε υπό την απειλή μιας επιδημίας. Ο τοίχος ανοσίας που σηκώσαμε δεν μας επέτρεψε να δούμε ή ακριβέστερα να νιώσουμε πως, μόλις το 2019, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό είχαμε 5.000 θανάτους από ιλαρά, εκ των οποίων το 90% αφορούσε σε παιδιά κάτω των 5 ετών. Ή αντίστοιχα την επιδημία χολέρας στην Υεμένη τα έτη 2016 και 2017, όταν ο αριθμός των κρουσμάτων ξεπέρασε το μισό εκατομμύριο, με περισσότερα από 100.000 κρούσματα σε παιδιά και εκατοντάδες θανάτους.

Τούτη τη φορά ο SARS-CoV-2 χτύπησε και τη δική μας πόρτα. Η αντιμετώπισή του δεν μπορεί να γίνει αποσπασματικά, όχι μονάχα επειδή χτύπησε ένα καμπανάκι ηθικής μέσα μας βιώνοντας όσα ζουν εκατομμύρια άνθρωποι γεωγραφικά καταδικασμένοι, αλλά επειδή, αν δεν δράσουμε από κοινού, θα συνεχίσουμε να τροφοδοτούμε την πανδημία. Ο ιός πεθαίνει έξω από τα ανθρώπινα σώματα. Αν, για παράδειγμα, έμενε όλη η ανθρωπότητα ακίνητη για 14 ημέρες, η πανδημία θα είχε εξαλειφθεί. Όμως ο άνθρωπος κινείται, όπως και η γη˙ και η κινητικότητα αυτή είναι που κρατά τον ιό σε έξαρση και τον άνθρωπο σε κίνδυνο.

Ζούμε σε έναν κόσμο, ο οποίος μας δείχνει το σκληρό του πρόσωπο. Σε συνθήκες σκληρού καπιταλισμού, θεμελιώνεται μία νοοτροπία ότι το δικαίωμα στη ζωή συνδέεται με τα χρήματα που έχουμε στην τσέπη μας. Το εμβόλιο είναι η ευκαιρία μας να δούμε τα πράγματα διαφορετικά. Από τη διαχείρισή του θα κριθεί και ο κόσμος που θα κληρονομήσουμε.

Πίσω από τον καβγά για την προμήθεια των εμβολίων, κρύβεται μια πολύ μεγάλη πρόκληση για ολόκληρο τον κόσμο. Πώς θα διασφαλίσουμε την εμβολιαστική κάλυψη ικανού ποσοστού ώστε να επιτύχουμε ανοσία στην κοινότητα το συντομότερο δυνατόν. Η επιστήμη απάντησε με επάρκεια, φέρνοντας το εμβόλιο σε χρόνο-ρεκόρ στα χέρια μας.

Όμως, ταυτόχρονα, και με κατανοητή την αγωνία εμβολιασμού του καθενός, εμφανίστηκε αυτό που ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνια Γκουτέρες ονόμασε εμβολιαστικός εθνικισμός. Ενώ, οι πλούσιες χώρες αγοράζουν αριθμό εμβολίων που υπερβαίνει την κάλυψη του πληθυσμού τους, περίπου 70 φτωχότερες χώρες θα καταφέρουν να εμβολιάσουν μόλις έναν στους δέκα πολίτες το 2021. Αυτό που συμβαίνει στην ΕΕ με την αγορά των εμβολίων είναι πολύ ενδεικτικό, καθώς και παρά την κοινή συμφωνία αγοράς και ισότιμης κατανομής, κάποιες χώρες επιδίωξαν διμερείς συμφωνίες με τις φαρμακευτικές εταιρείες, σπάζοντας το κοινό μέτωπο.

Οι ανισότητες δεν περιορίζονται μονάχα εκτός των τειχών. Από πολύ νωρίς οι μελέτες έδειξαν ότι οι ευάλωτες κοινωνικές και οικονομικές ομάδες εντός της ίδιας χώρας χτυπήθηκαν δυσανάλογα από τον ιό. Μειονότητες, άνθρωποι που δεν είχαν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, φτωχές γειτονιές. Το είδαμε στις ΗΠΑ, στην Αγγλία αλλά και αλλού. Ορίζοντας το εμβόλιο ως δημόσιο αγαθό, οφείλουμε να διασφαλίσουμε τη δωρεάν χορήγησή του, την ισότιμη πρόσβαση και την ιεράρχηση με βάση τις ανάγκες. Τούτο σημαίνει πως στην κατηγορία των ευπαθών ομάδων θα πρέπει να ενταχθεί και η ακραία φτώχεια στον σχεδιασμό κάθε χώρας. Διότι κάθε ανθρώπινη ζωή έχει την ίδια αξία. Μην το λησμονούμε στιγμή αυτό.

Έκθεση για την Ελλάδα: Ο αντίκτυπος της κρίσης από τον Covid-19 στην ένταξη στην αγορά εργασίας


Στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος SIRIUS-Δεξιότητες και ένταξη μεταναστών, προσφύγων και αιτούντων άσυλο στις Ευρωπαϊκές αγορές εργασίας, στο οποίο συμμετέχει το SolidarityNow -ως εκπρόσωπος στην Ελλάδα-, η Ντομίνικα Σπυράτου, Υπεύθυνη Συνηγορίας του SolidarityNow, έγραψε για τις επιπτώσεις της πανδημίας στην ένταξη μεταναστών, προσφύγων και αιτούντων άσυλο στην ελληνική αγορά εργασίας.

Προτάσεις πολιτικής

Έκθεση για την Ελλάδα

 Ο αντίκτυπος της κρίσης από τον Covid-19 στην ένταξη στην αγορά εργασίας μεταναστών,

προσφύγων και αιτούντων άσυλο

Η πανδημία επηρέασε τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως και αύξησε την οικονομική και κοινωνική ανασφάλεια που αντιμετωπίζουν οι κοινωνίες  και ιδίως οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί τους. Στην Ελλάδα, η πανδημία έπληξε τη χώρα, αμέσως μετά από μια δεκαετή οικονομική κρίση που αύξησε δραματικά την ανεργία και τη φτώχεια και γονάτισε το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.

Οι μετανάστες, πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο (MRAs) έχουν πληγεί ιδιαίτερα σκληρά καθώς εξακολουθούν να λείπουν πολιτικές ένταξης, να υπάρχουν δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες, ενώ οι ρατσιστικές και ξενοφοβικές στάσεις από τμήματα της κοινωνίας υποδοχής/φιλοξενίας αυξάνονται, που συχνά ενισχύονται από τις πολιτικές της κυβέρνησης και τη ρητορική της κατά της μετανάστευσης.

Αυτή η έκθεση παρέχει μια επισκόπηση του πρώιμου αντίκτυπου του Covid-19 στους MRAs και τις προοπτικές ένταξής τους στην Ελλάδα με βάση την έρευνα που πραγματοποιήθηκε μεταξύ Μαρτίου-Νοεμβρίου 2020, έξι ημι-δομημένες συνεντεύξεις με MRAs και εργαζόμενους σε ΜΚΟ που πραγματοποιήθηκαν τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο, και την επιτόπια εργασία που σχετίζεται με το επαγγελματικό αντικείμενο της συγγραφέως. Όντας στο δεύτερο κύμα της πανδημίας, ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπός της δεν μπορεί ακόμη να μετρηθεί. Για την κατανόηση του συνόλου των επιπτώσεων της κρίσης στην ένταξη στην αγορά εργασίας των MRAs στην Ελλάδα είναι απαραίτητη πρόσθετη έρευνα.

Διαβάστε την πλήρη έκθεση εδώ.

Εφημερίδα των Συντακτών: “Η πρόκληση της ένταξης μεταναστών”


Του Λευτέρη Παπαγιαννάκη, Επικεφαλής Συνηγορίας SolidarityNow

Η τοποθέτηση στο κυβερνητικό σχήμα υφυπουργού με αρμοδιότητα την ένταξη στο υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να διαμορφώσει και να εφαρμόσει μια συγκεκριμένη πολιτική ένταξης για μετανάστες και πρόσφυγες. Φυσικά αυτό απαιτεί χρόνο αφού μια τέτοια πολιτική είναι οριζόντια και καλύπτει αρκετούς τομείς αφορά δηλαδή περισσότερα του ενός υπουργεία (παιδεία, υγεία, εργασία, στέγαση, ασφαλιστικά, ιθαγένεια κ.ά.).

Ελπίζω ότι αυτό είναι και το σκεπτικό του πρωθυπουργού, να ορίσει δηλαδή κάποιον πολιτικά υπεύθυνο για τον συντονισμό και την παρουσίαση αυτής της πολιτικής παρέμβασης, η οποία στην Ελλάδα έχει καθυστερήσει πολύ.

Η νέα προσφυγική πραγματικότητα επανέφερε με ένταση στον δημόσιο διάλογο την κοινωνική ένταξη και υπάρχουν αρκετά πράγματα που έχουν γίνει σε επίπεδο δράσεων και τα οποία θα πρέπει να συμπεριληφθούν στη διαβούλευση. Οι εμπειρίες του ΕΣΤΙΑ, του ΗΛΙΟΣ, τα κέντρα Ένταξης Μεταναστών, τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών και Προσφύγων, το δίκτυο Πόλεων για την Ένταξη, η Εθνική Στρατηγική για την Ένταξη που εγκρίθηκε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, πρέπει να ληφθούν υπόψη, αφού ο συνδυασμός αυτών των προγραμμάτων και δράσεων δεν αρκεί για να μιλήσουμε για πολιτική ένταξης.

Αλλά και στο ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχουν πολλά και σημαντικά δεδομένα: η πρόταση για το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, η νέα Στρατηγική για την Ένταξη (2021-2027), η έγκριση του νέου προϋπολογισμού της Ε.Ε. (21-27) αλλά και η έγκριση του Ταμείου Ανάκαμψης για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Είναι σημαντικό για τη χώρα στο ζήτημα της ένταξης να υιοθετήσει μια πιο ενεργή προσέγγιση και να διεκδικήσει πόρους ώστε να στηριχθεί η εθνική πολιτική για να καλύψουμε την καθυστέρηση των προηγούμενων ετών.

Σε σχέση με τη συζήτηση περί καθυστέρησης στην εφαρμογή μιας πολιτικής ένταξης το σημείο αναφοράς δεν είναι το 2015 με το προσφυγικό, ούτε καν το 1991 με την άφιξη πολλών ανθρώπων από την Αλβανία, πάει πολύ πιο πίσω, αφού η Ελλάδα δεν είχε υιοθετήσει ποτέ καμία τέτοια πολιτική.

Ποτέ δεν είναι αργά να εφαρμοστεί μια πολιτική ένταξης, ειδικά εάν λάβουμε υπόψη μας τις σύγχρονες προκλήσεις και τα ζητήματα που σχετίζονται με τη μετανάστευση, ανάμεσα τους την κλιματική αλλαγή, το δημογραφικό κ.ά.. Οι αριθμοί των ανθρώπων που μετακινούνται υποχρεωτικά αυξάνονται κάθε χρόνο, όπως και οι πρόσφυγες, και η Ελλάδα με τη γεωγραφική της θέση δεν μπορεί να μην παρακολουθεί τις εξελίξεις και να μην προσαρμόζεται.

Το ζήτημα που προκύπτει – και είναι αρκετά ανησυχητικό- είναι ότι σύμφωνα με εκτιμήσεις η κυβέρνηση αυτή έχει εκλογικό ορίζοντα, πέριξ του καλοκαιριού. Εάν αυτό αποδειχθεί αληθές δεν έχει νόημα να συζητάμε για πολιτική ένταξης αφού ο χρόνος δεν επαρκεί. Θυμίζω ότι ήδη έχουμε χάσει μια ολόκληρη χρονιά λόγω των δύο εκλογικών διαδικασιών του 2019, ενώ και οι προσεχείς εκλογές θα είναι πιθανά διπλές.

Στις αρχές του 2018, στον Δήμο της Αθήνας, είχαν ξεκινήσει πολύ σοβαρές προσπάθειες για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη πολιτικών για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες. Είχε ανακοινωθεί η δημιουργία του δικτύου πόλεων για την ένταξη με πρωτοβουλία Καμίνη και Μπουτάρη και τα πράγματα είχαν πάρει έναν δρόμο έπειτα από 2,5 χρόνια έντασης στο μεταναστευτικό προσφυγικό.

Ταυτόχρονα όμως υπήρχε αυτή η γνωστή «βοή» στη χώρα που δημιουργείται από την προσμονή των εκλογών. Τον Μάιο του 2019 θα είχαμε δημοτικές, περιφερειακές και ευρωπαϊκές εκλογές και περιμέναμε να δούμε τί θα γίνει με τις εθνικές. Θα είχαμε τετραπλές εκλογές ή θα υπήρχε χωριστή εκλογική διαδικασία.

Ανάλογα με την επιλογή θα διαμορφωνόταν και η «νεκρή» περίοδος στη χώρα. Ήδη από τον Φεβρουάριο η μηχανή του Δημοσίου άρχιζε να κάνει κράτει και θα συνέχιζε έτσι έως και δύο μήνες μετά τις εκλογές (με την επιλογή να γίνουν βουλευτικές τον Ιούλιο, ο κρατικός μηχανισμός μπήκε σε αναστολή μέχρι και τον Οκτώβριο χοντρικά).

Η λύση θα ήταν να διαμορφωθούν συνθήκες για μια εθνική και διακομματική συζήτηση για την ένταξη με ορίζοντα πέρα από τις όποιες εκλογές και αλλαγές που ενδεχομένως θα προκύψουν. Μια πολύ σημαντική παράμετρος είναι ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. και ο υπουργός Μετανάστευσης έχουν αναφερθεί ελάχιστα στην ένταξη, ενώ και στο ενοποιημένο σχέδιο κυβερνητικής πολιτικής για το 2021 η ένταξη επικεντρώνεται στην εργασιακή ένταξη και τη γλώσσα, χωρίς αναφορά στη στέγη, την υγεία (σημαντικό ζήτημα σε εποχή πανδημίας), την παιδεία και την εκπαίδευση ενηλίκων.

Στο ζήτημα αυτό καλούμαστε να λειτουργήσουμε με μια λογική συνέχειας του κράτους, βιώσιμη και αποτελεσματική με γνώμονα την υπεράσπιση της κοινωνικής συνοχής.

Link για το άρθρο: https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/276293_i-proklisi-tis-entaxis-metanaston

Παγκόσμια Ημέρα Μετανάστευσης: ώρα να αναμετρηθούμε με το μέλλον

Copyright: Giorgos Moutafis

18 Δεκεμβρίου 2020 | Παγκόσμια Ημέρα Μετανάστη

Λευτέρης Παπαγιαννάκης

Επικεφαλής Συνηγορίας SolidarityNow

Σύμφωνα με στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας, το πρώτο εξάμηνο του 2020 ο πληθυσμός των αναγκαστικά εκτοπισμένων ατόμων ξεπέρασε σε παγκόσμιο επίπεδο τα 80 εκατομμύρια (αυξανόμενος κατά μισό εκατομμύριο σε σχέση με το τέλος της προηγούμενης χρονιάς) . Ογδόντα εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να αφήσουν το σπίτι τους αναζητώντας μια καλύτερη μοίρα. Από αυτούς, τα 26 εκατομμύρια είναι πρόσφυγες, και τα 4 εκατομμύρια αιτούντες άσυλο. Παραπάνω από τους μισούς είναι εσωτερικά εκτοπισμένοι- μετακινήθηκαν δηλαδή σε άλλο σημείο εντός της χώρας τους. Οι εκτοπισμένοι στο εξωτερικό αποτελούν το 3,5% του παγκόσμιου πληθυσμού, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό μετανάστευσης. Πολλοί περισσότεροι προβλέπεται, πάντως, να φύγουν από τον τόπο τους ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων της πανδημικής κρίσης, η οποία προκαλεί νέο, πολλές φορές ασήκωτο, βάρος, σε ήδη απελπισμένους ανθρώπους.

Οι αριθμοί αποδεικνύουν ότι πολλοί από όσους αναγκάζονται να ξεριζωθούν δεν εμπίπτουν στον ορισμό του πρόσφυγα. Δεν διαφεύγουν από ένοπλες συρράξεις ή διώξεις, και δεν δικαιούνται διεθνή προστασία, υπό αυτή την έννοια. Οι μετανάστες δικαιούνται, όμως, μια ευκαιρία να ανταμειφθούν για το κουράγιο τους να αφήσουν πίσω τους τις δυσκολίες, τις φυσικές καταστροφές ή τη φτώχεια, να διεκδικήσουν μια καλύτερη ζωή, να αναζητήσουν δουλειά ή καλύτερες εργασιακές συνθήκες, να ζήσουν με μέλη της οικογένειάς τους που έχουν επίσης εκτοπιστεί. Και, με τους κατάλληλους μηχανισμούς, να προσφέρουν και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της κοινωνίας υποδοχής.

Μια μελέτη του πανεπιστημίου UCL για το 2016 έδειξε ότι οι μετανάστες προσέφεραν περισσότερα στην Βρετανική οικονομία μέσω των φόρων που πλήρωναν, από ό,τι απορροφούσαν σε επιδόματα. Στην Ευρώπη, μια Ήπειρο γερασμένη, με ουσιαστικό πρόβλημα υπογεννητικότητας, το 8% των κατοίκων έχουν γεννηθεί εκτός της Ε.Ε. Παραπάνω από το 1/4 των μεταναστών έχουν λάβει ανώτατη μόρφωση, όμως πολλοί δεν έχουν τις ευκαιρίες να αναπτυχθούν. 40% των μεταναστών στην Ένωση εργάζονται σε θέσεις κατώτερες των δυνατοτήτων τους. Τα ταλέντα, οι δεξιότητες και η συνεισφορά τους στην κοινωνία χάνονται, γλιστρώντας στις χαραμάδες της έλλειψης μηχανισμών ενσωμάτωσης.

Στην παρουσίαση του σχεδίου δράσης για την ενσωμάτωση και την ένταξη (2021-2027), πριν από ένα μήνα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen μίλησε για την ανάγκη περισσότερων “νόμιμων οδών” μετανάστευσης, και την ανάγκη οι μετανάστες στην Ένωση να ενσωματωθούν και να νιώσουν ευπρόσδεκτοι. Δεν έχουμε περιθώριο για άλλο wasted potential.

Και όσο τα κράτη ψάχνουν να βρουν τρόπους να διαχειριστούν ένα φαινόμενο τόσο ιστορικά ριζωμένο, όσο είναι η μετανάστευση, στις νέες του μορφές, εξασκώντας το ηθικό τους καθήκον ως χώρες υποδοχής και αναζητώντας μηχανισμούς απορρόφησης που να εξασφαλίζουν την βέλτιστη συνεισφορά των νέων μελών στις κοινωνίες, η Ελλάδα δεν πρέπει να λείπει από την παγκόσμια και ευρωπαϊκή συζήτηση.

Χώρα “παραγωγής”, όσο και “εισαγωγής”, μεταναστών, της οποίας ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός βαίνει μειούμενος, με εμφανείς επιπτώσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, η Ελλάδα σκοράρει τελευταία στους δείκτες πολιτικών ενσωμάτωσης, τα οφέλη των οποίων θα ήταν πολλαπλά και σωτήρια.

Επείγει η χώρα μας, προσπερνώντας τις στερεοτυπικές αγκυλώσεις που την οδήγησαν σε κακή διαχείριση στο παρελθόν, να αρθεί, επιτέλους, στο ύψος των περιστάσεων.

Νέα έκθεση του Civic Space Watch για το 2020


Η έκθεση παρουσιάζει τις προκλήσεις που αντιμετώπισε η κοινωνία των πολιτών κατά τη διάρκεια του 2020, με ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο με τον οποίο τα δημόσια μέτρα που υιοθετήθηκαν λόγω της πανδημίας του COVID-19 επηρέασαν τον πολιτικό χώρο και τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίθηκαν οι κοινωνικοί φορείς.

Στη σελίδα 106 μπορείτε επίσης να βρείτε την ανάλυση για την Ελλάδα που ετοίμασε η Υπεύθυνη Συνηγορίας του SolidarityNow, Ντομίνικα Σπυράτου.

Μπορείτε να διαβάσετε την έκθεση εδώ: https://civic-forum.eu/wp-content/uploads/2020/11/INT_ACTIVIZEN5_BAF.pdf

COVID-19 και ανθρώπινα δικαιώματα

ICJ

Salma Mohamed, ασκούμενη στο τμήμα Συνηγορίας του SolidarityNow

Ο COVID-19, μια μολυσματική ασθένεια που πρωτο-εμφανίστηκε τον Δεκέμβριο του 2019 στη Γουχάν της Κίνας, είχε και θα συνεχίσει να έχει εκτεταμένες και καταστροφικές επιπτώσεις σε πολλές πτυχές της καθημερινής ζωής, από την οικονομία έως τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η παγκόσμια πανδημία, συγκεκριμένα, υπογράμμισε πολλές αποτυχίες στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και επέτρεψε στις κυβερνήσεις να χρησιμοποιήσουν το περίφημο και διαδεδομένο πρόσχημα της εθνικής ασφάλειας για να προωθήσουν πολιτικές που στοχοποιούν ιστορικά περιθωριοποιημένες ομάδες και δεν συνάδουν με τις αρχές του διεθνούς δικαίου.

Σύμφωνα με έγγραφο των Ηνωμένων Εθνών, του Απριλίου του 2020, που αναλύει τις επιπτώσεις του κορονοϊού στα ανθρώπινα δικαιώματα, τρια βασικά δικαιώματα : το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στην υγεία και την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και το δικαίωμα στην ελευθερία της κίνησης (το οποίο περιλαμβάνει πολλά ακόμη σημαντικά δικαιώματα).

Οι περιθωριοποιημένες ομάδες, όχι απλώς είναι πιο εκτεθειμένες σε πιθανή μόλυνση από τον ιό, αφού αντιμετωπίζουν σκληρότερες επιτπώσεις λόγω των υποκείμενων ανισοτήτων στην υγειονομική περίθαλψη, την προσβασιμότητα, τη στέγαση κ.λπ, αλλά για τους ίδιους λόγους είναι πιθανότερο να επηρεαστούν δυσμενώς από μέτρα που αποσκοπούν στον περιορισμό της μετάδοσης του ιού.

Το έγγραφο του ΟΗΕ του Απριλίου του 2020 σημειώνει ότι άνθρωποι χαμηλού κοινωνικοοικονομικού status, γυναίκες, ηλικιωμένοι, παιδιά, φυλετικές, εθνοτικές και θρησκευτικές μειονότητες, μετανάστες, πρόσφυγες και εκτοπισμένα άτομα, ιθαγενείς, άτομα με αναπηρίες, άτομα που βρίσκονται υπό κράτηση και άλλοι που τους έχει στερηθεί η ελευθερία, μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, άτομα θετικά στον ιό του HIV, καθώς και χρήστες ναρκωτικών, αντιμετωπίζουν όλοι προκλήσεις σε ό,τι αφορά τα θεμελιώδη τους δικαιώματα. Για παράδειγμα, σε ανθρώπους χαμηλού κοινωνικοοικονομικού status (χαρακτηριστικό που τέμνεται συχνά και με άλλες περιθωριοποιημένες ομάδες) εντοπίζονται συχνά υψηλότεροι ρυθμοί μετάδοσης, και βιώνουν τα συμπτώματα του κορονοϊού σκληρότερα, εξ’αιτίας της έλλειψης στέγης, ασφάλειας, φαγητού, πρόσβασης σε νερό και σε στοιχειώδη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Παράλληλα, όπως συμπληρώνει ο Οργανισμός, τα μέτρα της καραντίνας έχουν προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη δυσκολία στην πρόσβαση στο φαγητό, την εκπαίδευση, την εργασία και βασικές υπηρεσίες. Όλα αυτά, επηρεάζουν τα άτομα με χαμηλό οικονομικό δείκτη χειρότερα, εξαιτίας των ήδη περιορισμένων πόρων τους.

Αντί να τηρούν τις υποχρεώσεις τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, και να αντιμετωπίζουν αυτή την αδικία, κάποιες κυβερνήσεις έχουν επωφεληθεί από τον φόβο που περιβάλλει τον ιό καθώς και την παγκόσμια άνοδο της ξενοφοβίας και του αυταρχισμού και έχουν χρησιμοποιήσει το επικίνδυνο πρόσχημα της εθνικής ασφάλειας για να διαιωνίσουν πολιτικές προκατάληψης. Ενώ, φυσικά, κάποιοι περιορισμοί σε ανθρώπινα δικαιώματα είναι απαιραίτητοι για τον περιορισμό της διασποράς, αυτοί πρέπει να εφαρμόζοντα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και να περιορίζονται σε λόγους ασφαλείας ή εθνικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, να είναι αναλογικοί και να μην εμπεριέχουν διακρίσεις. Η Διεθνής Αμνηστία εντοπίζει διάφορες περιστάσεις σε όλο τον κόσμο όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα των προσφύγων, συγκεκριμένα, πλήττωνται αναίτια υπό την πρόφαση της προστασίας του κοινού- από ένα camp στην Βοσνία όπου η παροχή σε νερό διεκόπη ηθελημένα, οδηγώντας τους ανθρώπους σε μετεγκατάσταση, μέχρι τις ΗΠΑ όπου έγινε αναστολή δικαιωμάτων μεταναστών και επιστροφή 20.000 ατόμων. Παρόλο που τα κράτη χρησιμοποιούν τη ρητορική και την ιδεολογία της εθνικής ασφάλειας, οι πράξεις τους συχνά δεν μετριάζουν την μετάδοση του ιού. Συχνά, αυτά τα μέτρα οδηγούν σε περισσότερη κινητικότητα, και αυξάνουν τον κίνδυνο διασποράς. Αυτές οι πρακτικές είναι δυσανάλογες και μεροληπτικές, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου. Τα κράτη πρέπει να υπόκεινται σε περισσότερο έλεγχο, σχετικά με την αντιμετώπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σε περιόδους όπως αυτές, που τα θεμελιώδη δικαιώματα παραβιάζονται οπορτουνιστικά. Οι περιθωριοποιημένες κοινότητες συχνά γίνονται στοχοποιούνται, σε περιόδους κρίσης, και παραμένουν στοχοποιημένες, όταν έχει υποχωρήσει η κρίση, όπως αποδεικνύει η παράνομη παρακολούθηση και κράτηση Μουσουλμάνων κατά τη διάρκεια, και μετά, του “Πολέμου στην Τρομοκρατία” στις ΗΠΑ.